Indeks substancji czynnych
strona nr 39
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- Hialuronian retinylu
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Hialuronian sodu poprawia właściwości płynu stawowego, łagodząc ból i zwiększając ruchomość w chorobie zwyrodnieniowej stawów. Stosowany w formie iniekcji, wymaga ostrożności u wybranych pacjentów.
- surowce roślinne
Hibiskus (Hibiscus sabdariffa) zawiera antocyjany, flawonoidy i kwasy organiczne, które przyczyniają się do obniżenia ciśnienia krwi i poprawy profilu lipidowego. Wchodzi w interakcje z lekami na nadciśnienie, cukrzycę i chlorochiną – przed stosowaniem skonsultuj się z farmaceutą lub lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Hipertoniczny roztwór wody morskiej zawiera więcej soli niż fizjologiczny (>0,9% NaCl). Gradient osmotyczny odciąga wodę z obrzękniętej śluzówki, rozrzedza wydzielinę i mechanicznie usuwa alergeny oraz mediatory zapalne. Działa miejscowo, bez wchłaniania ogólnego. Może powodować przemijające pieczenie, rzadziej krwawienie z nosa. Przykładami takich preparatów są m.in. Marimer Hipertoniczny, Quixx Katar i Nosonek hipertoniczny.
Histamina w formie dichlorowodorku wspiera układ odpornościowy dorosłych po remisji ostrej białaczki szpikowej, stosowana z interleukiną 2, wymaga monitorowania i precyzyjnego dawkowania.
- surowce roślinne
Hoja różowa (Hoya carnosa) to roślina bogata w flawonoidy, garbniki, alkaloidy i fitosterole. Jej ekstrakty są stosowane w kosmetykach jako składniki nawilżające i antyoksydacyjne. Badania są wstępne – brak potwierdzonych wskazań terapeutycznych dla ludzi.
- syntetyczne i biologiczne
Homosalat to chemiczny filtr UVB (295–315 nm) stosowany w kremach z filtrem. Pochłania promieniowanie słoneczne i zamienia je w ciepło, ale nie chroni przed UVA. Przenika przez skórę do krwi, a badania laboratoryjne sygnalizują słabą aktywność estrogenną – znaczenie tych obserwacji dla zdrowia człowieka jest nadal badane.
- syntetyczne i biologiczne
Honokiol to lignan z kory magnolii o wysokiej lipofilowości, który przenika barierę krew–mózg. Badany jest jako środek przeciwzapalny, neuroochronny i przeciwnowotworowy. Dostępny jako suplement diety; kliniczne potwierdzenie skuteczności u ludzi wciąż wymaga dalszych badań.
- syntetyczne i biologiczne
Hordenina to alkaloid z kiełkującego jęczmienia i gorzkich pomarańczy, który w badaniach na zwierzętach działa pobudzająco na układ współczulny. Brakuje rzetelnych badań klinicznych potwierdzających jej skuteczność u ludzi, a jej bezpieczeństwo nie zostało dokładnie zbadane.
- surowce roślinne
Korzeń hortensji amerykańskiej to surowiec zielarski tradycyjnie stosowany w celu wspomagania układu moczowego. Zawiera kumaryny, flawonoidy i saponiny, których działanie zbadano dotąd głównie na zwierzętach. Dawka jednorazowa nie powinna przekraczać 2 g suszonego korzenia. Preparat może wchodzić w interakcję z litem i jest przeciwwskazany w ciąży.
- surowce roślinne
Korzeń hortensji krzewiastej zawiera hydranginę, skimminę, flawonoidy i saponiny. W badaniach na zwierzętach wykazuje działanie moczopędne, przeciwzapalne i nefroprotekcyjne. Brak danych klinicznych z badań na ludziach. Nie stosować w ciąży i laktacji.
- surowce roślinne
Wyciąg z kwiatów Hoya lacunosa to azjatycki składnik kosmetyczny stosowany dla zapachu, kondycjonowania i potencjalnych właściwości antyoksydacyjnych. Zawiera linalool, flawonoidy i fitosterole, lecz jego skład nie jest dobrze zbadany. Może uczulać skórę wrażliwą.
- surowce roślinne
Huba czarna (chaga, Inonotus obliquus) to grzyb z brzóz, bogaty w beta-glukany, inotodiol, melaninę i kwas betulinowy. Badania przedkliniczne sugerują działanie antyoksydacyjne, immunomodulujące i przeciwzapalne. Brakuje badań klinicznych na ludziach. Przy długotrwałym stosowaniu może uszkadzać nerki (kwas szczawiowy).
- Hydrafeel-3
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Hydrochlorotiazyd to popularny lek moczopędny stosowany w leczeniu nadciśnienia i obrzęków, często łączony z innymi preparatami dla skuteczniejszej kontroli schorzeń układu sercowo-naczyniowego.
- surowce roślinne
Hydroglicerynowy wyciąg z propolisu to bezalkoholowa forma propolisu, w której gliceryna roślinna służy jako rozpuszczalnik i nośnik substancji czynnych – flawonoidów, polifenoli i kwasów fenolowych. Zawiera ok. 2–2,5% aktywnych składników przy bezpośredniej ekstrakcji. Stosowany doustnie i miejscowo jako preparat wspierający odporność oraz pielęgnację skóry i błon śluzowych.
- syntetyczne i biologiczne
Hydroksyacetofenon to fenolowy antyoksydant i składnik kosmetyczny, który hamuje COX-2, łagodzi podrażnienia skóry i wspomaga ochronę przed stresem oksydacyjnym. W produktach pozostawianych na skórze stosuje się go do stężenia 5%, a jego profil bezpieczeństwa oceniany jest jako korzystny przy standardowych stężeniach kosmetycznych.
- syntetyczne i biologiczne
Hydroksyapatyt to główny minerał kości i zębów, stosowany w pastach do zębów (10%) oraz suplementach wapnia. Remineralizuje szkliwo, łagodzi nadwrażliwość zębiny i ogranicza tworzenie płytki. Jako suplement wspiera gęstość kości, ale może powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
- syntetyczne i biologiczne
Hydroksychlorek glinu to aktywny składnik antyperspirantów OTC, który tworzy żelowy czop w kanałach gruczołów potowych i redukuje pocenie. Dopuszczalne stężenie wynosi do 25%. SCCS i FDA potwierdzają bezpieczeństwo przy normalnej funkcji nerek. Osoby z ciężką niewydolnością nerek powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Hydroksychlorochina wykazuje działanie immunomodulujące i przeciwmalaryczne, stosowana w leczeniu malarii oraz chorób autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów i toczeń.
- syntetyczne i biologiczne
Hydroksyetyloceluloza (HEC) to substancja pomocnicza w lekach i wyrobach medycznych – spoiwo w tabletkach, zagęstnik w kroplach do oczu i żelach. Jest bezpieczna, wpisana do Farmakopei Europejskiej i uznana przez FDA za substancję GRAS. W typowych stężeniach 0,1–3% nie wchłania się do krwi.
- syntetyczne i biologiczne
Hydroksyetylometakrylan (HEMA) to monomer tworzący hydrożele stosowane w soczewkach kontaktowych, stomatologii i systemach uwalniania leków. Wchłania do ponad 50% wody, jest biokompatybilny, ale w formie niezpolimeryzowanej może uczulać skórę.
- syntetyczne i biologiczne
Hydroksyetylomocznik to syntetyczny humektant stosowany w kremach i balsamach. Wiąże wodę w warstwie rogowej naskórka, poprawia elastyczność skóry i nie powoduje efektu kleistości. Panel CIR uznał go za bezpieczny do stężenia 20,6%.
- syntetyczne i biologiczne
Hydroksyetyloskrobia to roztwór koloidalny stosowany w intensywnej terapii przy nagłej utracie krwi, skutecznie zwiększający objętość krwi krążącej i wspomagający stabilizację pacjenta.
- syntetyczne i biologiczne
Hydroksyprolina to aminokwas kluczowy dla stabilności kolagenu, marker rozpadu tkanki łącznej w badaniach diagnostycznych oraz składnik badany pod kątem wpływu na kondycję skóry i stawów. Powstaje z proliny w siateczce śródplazmatycznej i jest uwalniana podczas naturalnego obrotu kolagenu.
- syntetyczne i biologiczne
Hydroksypropyloceluloza (HPC) to ekscypient farmaceutyczny stosowany w tabletkach jako spoiwo (2–6% w/w), matryca o przedłużonym uwalnianiu (15–35% w/w) i powłoka filmowa (5% w/w). W okulistyce zatwierdzona jako wkładka do worka spojówkowego przy suchym oku. Posiada status GRAS i nie jest wchłaniana z przewodu pokarmowego.
- syntetyczne i biologiczne
Hydroksypropylochitozan to pochodna chitosanu rozpuszczalna w wodzie, stosowana jako substancja pomocnicza w lekach i kosmetykach. Tworzy filmy ochronne, wzmacnia przyczepność do błon śluzowych i reguluje uwalnianie substancji czynnych. Spotykasz go głównie w lakierach na paznokcie przy grzybicy, żelach i preparatach o przedłużonym działaniu.
- Hydroksypropyloglukonamid
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Hydroksypropylometyloceluloza (HPMC, hypromeloza) to roślinny składnik pomocniczy leków i suplementów – odpowiada za powłoki tabletek, kapsułki wegetariańskie, przedłużone uwalnianie substancji czynnych oraz nawilżenie w kroplach do oczu. Jest bezpieczna i zatwierdzona przez FDA, EMA oraz EFSA.
- syntetyczne i biologiczne
Hydroksytyrozol to silny antyoksydant z oliwek z EFSA-zatwierdzonym oświadczeniem zdrowotnym dotyczącym ochrony LDL. Badania kliniczne potwierdzają korzystny wpływ na profil lipidowy i funkcję naczyń przy dawkach 5–50 mg dziennie. Jest dobrze tolerowany, ale osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny skonsultować suplementację z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Hydroksyzyna to lek o działaniu uspokajającym, przeciwlękowym i przeciwświądowym, stosowany w leczeniu lęku, świądu oraz jako wsparcie przed zabiegami u dorosłych i dzieci.
- Hydrolizat białka drobiowego
Opis w przygotowaniu
- Hydrolizat białka grasicy cielęcej
Opis w przygotowaniu
- Hydrolizat białka mleka
Opis w przygotowaniu
- Hydrolizat białka sojowego
Opis w przygotowaniu
- Hydrolizat elastyny
Opis w przygotowaniu
