Gradówka a jęczmień – jak je odróżnić?

Gradówka i jęczmień to schorzenia, które pojawiają się na górnej lub dolnej powiece. W początkowym etapie rozwoju zmiany są podobne do siebie. Posiadają jednak pewne cechy różnicujące, dzięki którym można postawić prawidłową diagnozę.

Jęczmień najczęściej jest mniejszy niż gradówka. Pojawia się na dolnej lub górnej powiece w obrębie jej brzegu. Zwykle może przypominać krostkę. Cechą charakterystyczną będzie ból towarzyszący zmianie. Inne objawy mogą przypominać zespół suchego oka (czytaj więcej: Zespół suchego oka — diagnoza i leczenie). Najczęściej jęczmień występuje u podstawy rzęsy, jednak zdarzają się również przypadki, gdzie obserwujemy go pod powieką. Jęczmienie zewnętrzne w większości przypadków spowodowane są infekcjami bakteryjnymi mieszków włosowych, a u podstawy wewnętrznych leży nadkażenie bakteryjne gruczołów Meiboma [1].

Gradówka również pojawia się w obrębie powiek. Jest ona zwykle większa i bardziej zaczerwieniona aniżeli jęczmień. Wyróżnia ją natomiast brak lub znacznie mniejszy ból niż przy jęczmieniu. Schorzenie to spowodowane jest zablokowaniem odpływu wydzieliny z gruczołu Meiboma. W efekcie może dojść do zaczerwienienia i obrzęku powieki, co może spowodować zaburzenie widzenia [1].

REKLAMA
REKLAMA

Czynniki predysponujące do rozwoju schorzenia

Jęczmień lub gradówka mogą pojawić się u każdego niezależnie od czynników zewnętrznych. Natomiast większe prawdopodobieństwo rozwinięcia się zmiany może dotykać osób, które:

Jak leczyć jęczmień?

Jęczmień jest schorzeniem samoograniczającym się i trwającym około tygodnia. Jeżeli nie dojdzie do nadkażenia bakteryjnego, to nie powinny wystąpić powikłania. Terapię powinniśmy rozpocząć od stosowania ciepłych kompresów na oczy, np. Posiforlid – maseczki żelowej, zawierającej dwie metalowe płytki. Ogrzewanie należy przeprowadzać przez 15 minut przynajmniej 4 razy dziennie. Po zabiegu należy wykonywać masaż powiek przez kilka minut — w kierunku do brzegu powieki [3]. Niewielkie zamglenie widzenia jest spowodowane upłynnioną wydzieliną i zanika po maksymalnie kilkunastu minutach.

Nie mniej ważne jest również dbanie o higienę brzegów powiek. Oprócz mycia oczu powinniśmy zastosować specjalistyczne płyny bądź nasączane chusteczki. Na rynku można dostać następujące preparaty higieniczne:

  • Demoxoft płyn albo chusteczki: zawierają aloes, łagodzący uczucie świądu i ściągnięcia; Fucocert® kojący podrażnienia; D-pantenol i hialuronian sou, zapewniające regenerację tkanek i odpowiednie nawilżenie;
  • HexaClean, chusteczki: zawierają prebiotyk, D-panthenol, poliheksanid – składnik o właściwościach antyseptycznych;
  • Blephasol: dzięki zawartości miceli, płyn ten usuwa z powiek i  rzęs wszelkie zanieczyszczenia i  wysuszone wydzieliny.

W poważniejszych przypadkach lekarz może zalecić stosowanie maści z erytromycyną dwa razy dziennie. Co ciekawe, inne antybiotyki miejscowe lub doustne nie znajdują miejsca w leczeniu jęczmienia. Ostatecznością jest wykonanie nacięcia i usunięcie jego zawartości [3].

Jak leczyć gradówkę?

Podstawowe zasady leczenia gradówki są identyczne jak w przypadku jęczmienia. W tym przypadku niezwykle ważne będzie stosowanie ciepłych okładów i wykonywanie masażu powiek. Dzięki temu zablokowane gruczoły Meiboma zostaną udrożnione i pozbędziemy się zalegającej wydzieliny.

Przy zaostrzeniu choroby zalecane jest stosowanie miejscowych chemioterapeutyków, takich jak 1% maść z chloramfenikolem (Detreomycyna 1%). Zainfekowana gradówka może być leczona doustnymi antybiotykami. W tym przypadku stosuje się 100 mg doksycykliny 2 razy dziennie, przez 10 dni. Inny schemat terapeutyczny opiera się na 50 mg minocykliny przez 10 dni [4,5].

W przypadku braku nadkażenia bakteryjnego oraz obecności dużego obrzęku można zastosować zastrzyk ze sterydami. Do tego celu używa się od 0,2 do 2 ml 40 mg/mL triamcinolonu. W większości przypadków jednorazowe podanie jest wystarczające. Jednak przy poważniejszych zmianach terapia może zostać przedłużona nawet do tygodnia [5].

Nawracające i trudne do wyleczenia gradówki powinny zostać usunięte chirurgicznie. W przypadku gradówek nawracających zaleca się wykonanie biopsji, aby wyeliminować ewentualnego raka komórek łojowych [4].

Co na jęczmień na oku bez recepty

W aptece nie ma dużego wyboru z produktów dostępnych bez recepty. Najbardziej efektywne będzie stosowanie wspomnianych wcześniej kompresów cieplnych. Dostępne maści cechują się działaniem przeciwzapalnym, nawilżającym i regenerującym, takie jak:

  • OptiCleaner: w skład tej maści wchodzą m.in. miód manuka, olejek manuka oraz ekstrakt z kory cynamonowca. Maść działa łagodząco na objawy jęczmienia zewnętrznego i gradówki w tym: świąd, bolesność, obrzęk.
  • Hordelid: maść zawiera olejek eteryczny cynamonowy, ekstrakt z kory cynamonowca, olejek manuka, miód. Łagodzi podrażnienia, pielęgnuje skórę powiek i przyśpiesza regenerację naskórka.
  • Jęczmień OFF: lipożel do stosowania na powieki. Zawiera siarczan dekstranu o właściwościach kojących; aloes i Fucocert®, łagodzące podrażnienie i ograniczające uczucie swędzenia; D-pantenol i hialuronian sodu, zapewniające prawidłowe nawilżenie tkanek.

Można je traktować jedynie jako preparaty dodatkowe, a nie stanowiące podstawę terapii (czytaj także: Leki oczne — zasady prawidłowego stosowania).