Choroba uchyłkowa jelit

Choroba uchyłkowa jelit jest to stan charakteryzujący się obecnością małych worków lub woreczków w ścianie przewodu pokarmowego. Woreczki te mogą powstawać na całej długości jelit, jednak najczęściej pojawiają się w jelicie grubym. Mogą one ulec zapaleniu i spowodować stan zwany zapaleniem uchyłków.

Do powstawania uchyłkowatości przyczyniają się nieprawidłowości w diecie. Konkretnie, chodzi tutaj o niedostateczne spożycie błonnika pokarmowego, czyli włókien roślinnych. Bogate w ten składnik pokarmowy są warzywa, owoce oraz zboża. Wysoce przetworzona żywność, szeroko dostępna w krajach rozwiniętych, jest z kolei uboga we włókna roślinne. Niedobór błonnika prowadzi do nadmiernych skurczów jelit, przerostu mięśniówki i wzrostu ciśnienia wewnątrzjelitowego, co predysponuje do powstawania uchyłków okrężnicy. Innymi przyczynami są choroby osłabiające tkankę łączną, będąca budulcem ściany jelit, a należą do nich choroby, takie jak zespół Marfana czy Ehlersa-Danlosa.

U około 60% osób z uchyłkami nie stwierdza się żadnych objawów chorobowych (uchyłkowatość bezobjawowa). Uchyłki wykrywa się u nich przypadkowo, np. w trakcie kolonoskopii. Na pozostałe przypadki składają się pacjenci z objawową chorobą uchyłkową (20–30%) oraz pacjenci z powikłaniami (5–10%).

Choroba uchyłkowa okrężnicy może się objawiać:
– bólami brzucha,
– wzdęciem,
-zaburzeniami rytmu wypróżnień (biegunka lub zaparcie stolca).
Niekiedy występują krótkotrwałe epizody zatrzymania stolca i gazów. Zapalenie uchyłków przebiega dodatkowo z gorączką i bolesnym guzem w lewej dolnej części brzucha.

Uchyłkowatość okrężnicy rozpoznaje się przypadkowo podczas kolonoskopii, tomografii komputerowej jamy brzusznej i miednicy mniejszej lub podczas wlewu kontrastowego doodbytniczego. Uchyłki można niekiedy uwidocznić także za pomocą ultrasonografii (USG) jamy brzusznej.

Niepowikłaną chorobę uchyłkową leczy się ambulatoryjnie za pomocą leków rozkurczowych i przeciwbólowych (paracetamol).
Zapalenie uchyłków można leczyć ambulatoryjnie – zaleca się dietę płynną lub ubogoresztkową oraz leki jak w niepowikłanej chorobie uchyłkowej. Niekiedy lekarz może zalecić antybiotykoterapię doustną.

W ciężkich lub powikłanych przypadkach zapalenia uchyłków konieczna jest hospitalizacja, dieta ścisła oraz antybiotykoterapia dożylna.

Jedynym, ale niepotwierdzonym, sposobem zapobiegania rozwojowi uchyłków okrężnicy jest spożywanie od dzieciństwa diety bogatoresztkowej (ciemne gatunki chleba, warzywa i owoce).