Ertugliflozyna, dapagliflozyna i empagliflozyna to leki z tej samej grupy, stosowane w cukrzycy typu 2. Różnią się wskazaniami, bezpieczeństwem i możliwościami stosowania w różnych grupach pacjentów.
Porównywane substancje czynne i ich wspólne cechy
W tej analizie porównujemy ertugliflozynę z dapagliflozyną oraz empagliflozyną. Wszystkie te substancje należą do grupy inhibitorów SGLT2 – leków doustnych stosowanych głównie w leczeniu cukrzycy typu 2 u dorosłych123. Ich zadaniem jest obniżanie poziomu glukozy we krwi poprzez zwiększanie jej wydalania z moczem453.
- Wszystkie wymienione leki są stosowane doustnie, zazwyczaj raz na dobę678.
- Należą do tej samej grupy leków (inhibitory SGLT2), działają poprzez blokowanie białka odpowiedzialnego za wchłanianie zwrotne glukozy w nerkach453.
- Każdy z tych leków można stosować samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, jeśli sama dieta i ćwiczenia nie wystarczają123.
Wszystkie wymienione substancje pomagają obniżyć poziom cukru we krwi, ale różnią się zakresem wskazań, możliwościami stosowania u różnych pacjentów i szczegółami bezpieczeństwa123.
Wskazania terapeutyczne – kiedy stosuje się poszczególne leki?
Wszystkie trzy leki są stosowane przede wszystkim u dorosłych z cukrzycą typu 2, u których sama dieta i aktywność fizyczna nie pozwalają na uzyskanie właściwego poziomu cukru we krwi123.
- Ertugliflozyna jest wskazana wyłącznie dla dorosłych, od 18. roku życia1.
- Dapagliflozyna i empagliflozyna mogą być stosowane również u dzieci od 10. roku życia, jeśli lekarz uzna to za konieczne93.
- Dapagliflozyna i empagliflozyna mają także zatwierdzone wskazania do leczenia niewydolności serca oraz przewlekłej choroby nerek u dorosłych, podczas gdy ertugliflozyna nie posiada takich wskazań93.
- Wszystkie substancje mogą być stosowane jako monoterapia (czyli jedyny lek na cukrzycę), gdy metformina nie jest odpowiednia lub jako leczenie uzupełniające, w połączeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi123.
Wybór leku zależy od wieku pacjenta, chorób współistniejących (np. chorób nerek, serca) oraz tego, czy pacjent przyjmuje inne leki przeciwcukrzycowe123.
Mechanizm działania i właściwości farmakokinetyczne
Ertugliflozyna, dapagliflozyna i empagliflozyna działają bardzo podobnie – blokują białko SGLT2 w nerkach, przez co organizm wydala z moczem nadmiar glukozy453. Efektem tego jest obniżenie poziomu cukru we krwi oraz – często – niewielka utrata masy ciała i spadek ciśnienia tętniczego453.
- Wszystkie trzy leki wykazują skuteczność niezależnie od wydzielania insuliny, dlatego można je stosować także z innymi lekami, w tym z insuliną453.
- W przypadku pogorszenia funkcji nerek skuteczność obniżania cukru we krwi przez wszystkie te leki jest mniejsza, jednak ich korzystny wpływ na serce i nerki może się utrzymywać (dotyczy to zwłaszcza dapagliflozyny i empagliflozyny)101112.
Wchłanianie, dystrybucja, metabolizm i wydalanie tych substancji są zbliżone. Wszystkie są dobrze wchłaniane po podaniu doustnym i mają długi czas działania, co pozwala na stosowanie raz dziennie13148.
Przeciwwskazania i środki ostrożności – podobieństwa i różnice
Chociaż ertugliflozyna, dapagliflozyna i empagliflozyna mają zbliżone przeciwwskazania, istnieją między nimi istotne różnice151617:
- Nie należy stosować żadnego z tych leków w przypadku nadwrażliwości na substancję czynną151617.
- Wszystkie są przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (najczęściej przy eGFR poniżej 30 ml/min/1,73 m²), a w przypadku ertugliflozyny leczenie należy przerwać już przy eGFR poniżej 45 ml/min/1,73 m²181912.
- Stosowanie w cukrzycy typu 1 jest przeciwwskazane dla wszystkich tych leków20213.
- Każdy z tych leków może zwiększać ryzyko cukrzycowej kwasicy ketonowej, zwłaszcza u osób z innymi chorobami, w czasie głodówki, podczas ostrych infekcji lub przy nagłym odstawieniu insuliny22238.
- Przyjmowanie leków moczopędnych lub niskie ciśnienie tętnicze może zwiększać ryzyko odwodnienia i spadku ciśnienia podczas terapii każdym z tych leków24258.
- Niektóre leki z tej grupy mogą powodować częstsze zakażenia układu moczowego oraz zakażenia grzybicze narządów płciowych26278.
W przypadku dapagliflozyny i empagliflozyny istnieją dodatkowe wskazania do leczenia niewydolności serca oraz przewlekłej choroby nerek, których ertugliflozyna nie posiada93.
Bezpieczeństwo u szczególnych grup pacjentów
Stosowanie ertugliflozyny, dapagliflozyny i empagliflozyny może być ograniczone u określonych grup pacjentów28298:
- Dzieci i młodzież: ertugliflozyna jest przeznaczona wyłącznie dla dorosłych, natomiast dapagliflozyna i empagliflozyna mogą być stosowane u dzieci od 10 lat (w leczeniu cukrzycy typu 2)3093.
- Kobiety w ciąży: wszystkie te leki są przeciwwskazane w ciąży, ponieważ mogą mieć negatywny wpływ na rozwój nerek u dziecka28298.
- Karmienie piersią: nie zaleca się stosowania żadnego z tych leków podczas karmienia piersią31328.
- Osoby starsze: u osób w podeszłym wieku istnieje większe ryzyko odwodnienia i zaburzeń czynności nerek, dlatego zalecana jest szczególna ostrożność333412.
- Osoby z zaburzeniami czynności nerek: skuteczność wszystkich tych leków jest ograniczona przy pogorszeniu funkcji nerek; leczenie należy przerwać przy eGFR poniżej określonych wartości (zależnie od leku)181912.
- Osoby z zaburzeniami czynności wątroby: w umiarkowanych zaburzeniach wątroby można stosować wszystkie trzy leki, ale w ciężkich zaburzeniach nie są one zalecane333536.
- Kierowcy: te leki nie wpływają bezpośrednio na zdolność prowadzenia pojazdów, ale mogą powodować zawroty głowy lub hipoglikemię, zwłaszcza w połączeniu z insuliną37388.
W każdej z tych grup należy dokładnie rozważyć korzyści i potencjalne ryzyko terapii oraz regularnie monitorować stan zdrowia pacjenta333412.
Podsumowanie – Ertugliflozyna, dapagliflozyna i empagliflozyna: najważniejsze różnice
Poniższa tabela przedstawia kluczowe podobieństwa i różnice pomiędzy ertugliflozyną, dapagliflozyną i empagliflozyną w zakresie najważniejszych wskazań, możliwości stosowania u dzieci, w ciąży i u kierowców123.
| Substancja czynna | Najważniejsze wskazania | Stosowanie u dzieci | Stosowanie w ciąży | Stosowanie u kierowców |
|---|---|---|---|---|
| Ertugliflozyna | Cukrzyca typu 2 u dorosłych | Nie stosować u dzieci | Nie zaleca się | Brak przeciwwskazań, ale uwaga na hipoglikemię w skojarzeniu z insuliną |
| Dapagliflozyna | Cukrzyca typu 2 (dorośli, dzieci od 10 lat), niewydolność serca, przewlekła choroba nerek | Można stosować od 10 r.ż. (cukrzyca typu 2) | Nie zaleca się | Brak przeciwwskazań, ale uwaga na hipoglikemię w skojarzeniu z insuliną |
| Empagliflozyna | Cukrzyca typu 2 (dorośli, dzieci od 10 lat), niewydolność serca, przewlekła choroba nerek | Można stosować od 10 r.ż. (cukrzyca typu 2) | Nie zaleca się | Brak przeciwwskazań, ale uwaga na hipoglikemię w skojarzeniu z insuliną |













