Ertugliflozyna – co to za substancja i do czego służy?
Ertugliflozyna należy do grupy leków stosowanych w cukrzycy typu 2. Działa poprzez blokowanie białka SGLT2 w nerkach, co powoduje zwiększone wydalanie glukozy z moczem i w ten sposób obniża poziom cukru we krwi. Często jest stosowana razem z innymi lekami, takimi jak sitagliptyna, aby poprawić kontrolę glikemii u dorosłych pacjentów.12
Chociaż ertugliflozyna jest skuteczna, jej stosowanie nie zawsze jest bezpieczne. Istnieją przeciwwskazania bezwzględne, kiedy lek nie może być stosowany w żadnym przypadku, oraz przeciwwskazania względne, gdy stosowanie jest możliwe tylko po dokładnej ocenie ryzyka. Ponadto w niektórych sytuacjach wymagana jest szczególna ostrożność.3
Przeciwwskazania bezwzględne – kiedy nie stosować ertugliflozyny?
- Nadwrażliwość na ertugliflozynę lub składniki pomocnicze – podanie leku może wywołać poważne reakcje alergiczne, które mogą zagrażać życiu.3
- Cukrzyca typu 1 – stosowanie ertugliflozyny u pacjentów z cukrzycą typu 1 może prowadzić do zwiększonego ryzyka kwasicy ketonowej, poważnego powikłania metabolicznego.45
- Ciężkie zaburzenia czynności nerek – gdy filtracja kłębuszkowa (eGFR) jest poniżej 30-45 ml/min/1,73 m², lek nie jest skuteczny i może być niebezpieczny.67
- Stan odwodnienia lub niedociśnienie tętnicze, nie wyrównane przed rozpoczęciem leczenia – ertugliflozyna może nasilać utratę płynów, co zwiększa ryzyko niedociśnienia i powikłań sercowo-naczyniowych.89
- Ciężkie zakażenia układu moczowego lub odmiedniczkowe zapalenie nerek – w takich sytuacjach stosowanie ertugliflozyny należy przerwać.1011
- Martwicze zapalenie powięzi krocza (zgorzel Fourniera) – jest to bardzo poważne zakażenie wymagające natychmiastowej interwencji, a lek należy odstawić.1012
- Ciężkie reakcje nadwrażliwości na sitagliptynę (w lekach złożonych) – takie jak obrzęk naczynioruchowy czy zespół Stevensa-Johnsona, wymagają natychmiastowego odstawienia leku.13
- Pemfigoid pęcherzowy (w lekach zawierających sitagliptynę) – choroba skóry, która wymaga przerwania leczenia.14
Przeciwwskazania względne – kiedy stosowanie wymaga szczególnej oceny?
W niektórych przypadkach ertugliflozyna może być stosowana, ale tylko wtedy, gdy lekarz dokładnie oceni korzyści i ryzyko. Dotyczy to między innymi pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek, stanami prowadzącymi do odwodnienia, czy osób starszych, które mogą być bardziej podatne na skutki uboczne związane z utratą płynów i zaburzeniami czynności nerek.1516
- Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (eGFR od 30 do 60 ml/min/1,73 m²) – stosowanie ertugliflozyny może być mniej skuteczne i wymaga monitorowania.1718
- Pacjenci z niską rezerwą czynnościową komórek beta trzustki (np. LADA, zapalenie trzustki w wywiadzie) – zwiększone ryzyko kwasicy ketonowej.19
- Pacjenci ze stanami prowadzącymi do ograniczonego spożycia pokarmów lub ciężkiego odwodnienia.20
- Pacjenci stosujący zmniejszone dawki insuliny lub z podwyższonym zapotrzebowaniem na insulinę (np. podczas choroby lub po zabiegu chirurgicznym).20
- Pacjenci z zakażeniami grzybiczymi narządów płciowych w wywiadzie lub nieobrzezani mężczyźni – zwiększone ryzyko nawrotów zakażeń.21
Zachowaj szczególną ostrożność – kiedy trzeba uważać?
Stosowanie ertugliflozyny wymaga ostrożności u pacjentów z:
- Problematyką sercowo-naczyniową, zwłaszcza z niewydolnością serca klasy IV (NYHA) – brak danych dotyczących bezpieczeństwa.2216
- Pacjentów w podeszłym wieku (≥ 65 lat), którzy są bardziej narażeni na odwodnienie i zaburzenia czynności nerek.1416
- Pacjentów z ryzykiem hipoglikemii podczas jednoczesnego stosowania insuliny lub leków zwiększających wydzielanie insuliny – konieczne może być dostosowanie dawki tych leków.611
- Pacjentów z zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi lub stanami prowadzącymi do utraty płynów – wymagana jest kontrola stanu nawodnienia i elektrolitów.159
W tych przypadkach lekarz może zdecydować o czasowym przerwaniu leczenia lub o odpowiednim monitorowaniu stanu zdrowia.19
Podsumowanie najważniejszych przeciwwskazań do stosowania ertugliflozyny
| Przeciwwskazanie | Typ |
|---|---|
| Nadwrażliwość na ertugliflozynę lub składniki leku | Przeciwwskazane |
| Cukrzyca typu 1 | Przeciwwskazane |
| Ciężkie zaburzenia czynności nerek (eGFR < 30-45 ml/min/1,73 m²) | Przeciwwskazane |
| Stan odwodnienia lub niedociśnienie tętnicze nie wyrównane | Przeciwwskazane |
| Ciężkie zakażenia układu moczowego | Przeciwwskazane |
| Martwicze zapalenie powięzi krocza (zgorzel Fourniera) | Przeciwwskazane |
| Ciężkie reakcje alergiczne na sitagliptynę (w lekach złożonych) | Przeciwwskazane |
| Pemfigoid pęcherzowy (w lekach zawierających sitagliptynę) | Przeciwwskazane |
| Umiarkowane zaburzenia czynności nerek (eGFR 30-60 ml/min/1,73 m²) | Należy zachować ostrożność |
| Ryzyko kwasicy ketonowej (np. LADA, zapalenie trzustki, odwodnienie) | Należy zachować ostrożność |
| Pacjenci w podeszłym wieku (≥ 65 lat) | Należy zachować ostrożność |
| Stosowanie insuliny lub leków zwiększających wydzielanie insuliny | Należy zachować ostrożność |
| Pacjenci z zakażeniami grzybiczymi narządów płciowych w wywiadzie | Należy zachować ostrożność |













