Jak działa uliprystal?
Uliprystal to substancja należąca do grupy selektywnych modulatorów receptora progesteronowego. Jego główne działanie polega na hamowaniu lub opóźnianiu owulacji, czyli procesu uwalniania komórki jajowej z jajnika. Dzięki temu uliprystal jest wykorzystywany jako skuteczny środek antykoncepcji awaryjnej, gdy istnieje ryzyko zajścia w ciążę po niezabezpieczonym stosunku lub niepowodzeniu innej metody antykoncepcji123. W innym zastosowaniu – przy leczeniu mięśniaków macicy – uliprystal pomaga łagodzić objawy związane z tym schorzeniem, głównie poprzez wpływ na endometrium i zmniejszanie wielkości mięśniaków4.
Wskazania do stosowania uliprystalu
Antykoncepcja awaryjna
Uliprystal jest jednym z najczęściej stosowanych środków w tzw. antykoncepcji w przypadkach nagłych. Oznacza to, że można go zastosować po stosunku płciowym bez zabezpieczenia lub wtedy, gdy zawiodła inna metoda antykoncepcji (np. pękła prezerwatywa lub została pominięta tabletka antykoncepcyjna). Uliprystal należy przyjąć jak najszybciej, ale nie później niż 120 godzin (5 dni) po takim zdarzeniu1235.
- Zapobieganie ciąży po stosunku bez zabezpieczenia – uliprystal skutecznie zmniejsza ryzyko zajścia w ciążę, jeśli zostanie zastosowany w ciągu 120 godzin od stosunku1235.
- Stosowanie w sytuacji, gdy zawiodła inna metoda antykoncepcji – np. w przypadku pęknięcia prezerwatywy, zsunięcia się kapturka czy pominięcia tabletki1.
Leczenie objawów mięśniaków macicy
U kobiet dorosłych w wieku rozrodczym uliprystal znajduje zastosowanie także w leczeniu objawów umiarkowanych i ciężkich mięśniaków macicy. Może być stosowany zarówno przed operacją (przedoperacyjnie), jak i w przerywanych cyklach terapeutycznych, aby ograniczyć dolegliwości związane z mięśniakami4.
- Leczenie przedoperacyjne mięśniaków macicy – uliprystal pomaga zmniejszyć objawy i przygotować pacjentkę do zabiegu4.
- Leczenie okresowe (przerywane) mięśniaków macicy – stosowany w celu łagodzenia objawów, takich jak obfite krwawienia i bóle podbrzusza4.
- Uliprystal nie powinien być stosowany jako stała metoda antykoncepcji – jest przeznaczony wyłącznie do doraźnego użycia w nagłych przypadkach67.
- Nie należy stosować uliprystalu w czasie ciąży ani podejrzewając ciążę – lek nie powoduje przerwania już istniejącej ciąży68.
- Nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi środkami antykoncepcyjnymi awaryjnymi zawierającymi lewonorgestrel910.
- Nie zaleca się stosowania u kobiet z ciężką astmą, leczonych doustnymi glikokortykosteroidami1112.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Dane z badań obserwacyjnych pokazują, że stosowanie uliprystalu jako antykoncepcji awaryjnej u młodzieży poniżej 17. roku życia nie różni się pod względem skuteczności i bezpieczeństwa od stosowania u kobiet dorosłych13141516. Jednak stosowanie uliprystalu w leczeniu mięśniaków macicy nie jest przeznaczone dla dzieci i młodzieży – w tym wskazaniu lek jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych kobiet w wieku rozrodczym17.
- Antykoncepcja awaryjna – możliwa do zastosowania u młodzieży; nie wykazano różnic w skuteczności ani bezpieczeństwie1315.
- Leczenie mięśniaków macicy – wyłącznie dla kobiet dorosłych; lek nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży17.
Wskazania u osób starszych i pacjentów z chorobami współistniejącymi
Nie ma odrębnych wskazań do stosowania uliprystalu u osób starszych, ponieważ antykoncepcja awaryjna oraz leczenie mięśniaków macicy dotyczą głównie kobiet w wieku rozrodczym14. W przypadku pacjentek z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby zaleca się szczególną ostrożność i monitorowanie, ponieważ może dojść do zwiększonej ekspozycji na lek1812.
- Pacjentki z niewydolnością nerek – nie zaleca się stosowania uliprystalu w ciężkich zaburzeniach czynności nerek, chyba że możliwe jest ścisłe monitorowanie18.
- Pacjentki z niewydolnością wątroby – wymagana jest ostrożność oraz regularna kontrola czynności wątroby podczas leczenia12.
Tabela: Zastosowanie uliprystalu w różnych grupach pacjentek
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Antykoncepcja awaryjna | Tak | Tak | Brak danych | Nie dotyczy | Tak, z ostrożnością |
| Leczenie mięśniaków macicy | Tak | Nie | Nie | Nie dotyczy | Tak, z ostrożnością |
- Uliprystal należy przyjąć jak najszybciej po stosunku bez zabezpieczenia – im szybciej, tym większa skuteczność1920.
- Po przyjęciu uliprystalu miesiączka może wystąpić kilka dni wcześniej lub później niż zwykle921.
- Nie należy stosować uliprystalu razem z innymi antykoncepcyjnymi tabletkami awaryjnymi w tym samym czasie9.
- W przypadku wystąpienia objawów ciąży lub braku miesiączki dłużej niż 7 dni, należy wykonać test ciążowy68.
Uliprystal jako skuteczny środek w nagłych sytuacjach
Uliprystal to substancja, która dzięki szybkiemu i specyficznemu działaniu umożliwia skuteczne reagowanie w sytuacjach nagłego ryzyka zajścia w ciążę, a także w leczeniu mięśniaków macicy u kobiet w wieku rozrodczym. Wskazania do stosowania są ściśle określone i zależą od wieku pacjentki oraz jej stanu zdrowia. Ważne jest, by stosować uliprystal zgodnie z zaleceniami, zwracając uwagę na ograniczenia wiekowe oraz przeciwwskazania związane z chorobami współistniejącymi. Odpowiednie użycie tej substancji zapewnia skuteczną ochronę i poprawę komfortu życia w trudnych sytuacjach zdrowotnych142.


















