Reklama

Wprowadzenie do działań niepożądanych teryparatydu

Teryparatyd, znany także jako Teriparatidum, to substancja czynna podawana w formie wstrzyknięć podskórnych, wykorzystywana głównie w leczeniu osteoporozy oraz w niektórych przypadkach zaburzeń związanych z gospodarką wapniową1. Podobnie jak każdy lek, teryparatyd może powodować działania niepożądane, choć nie muszą one wystąpić u każdego pacjenta2. Większość działań niepożądanych ma łagodny przebieg i pojawia się najczęściej na początku leczenia lub po zmianie dawki. Częstość i rodzaj skutków ubocznych mogą zależeć od zastosowanej postaci leku, drogi podania, a także od indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek, inne przyjmowane leki czy obecność chorób współistniejących3.

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są: nudności, bóle kończyn, bóle i zawroty głowy. Zazwyczaj są one łagodne i ustępują samoistnie24. Jednak u niektórych osób mogą wystąpić poważniejsze reakcje, takie jak zaburzenia rytmu serca czy reakcje alergiczne5.

Warto pamiętać, że decyzja o stosowaniu teryparatydu zawsze opiera się na ocenie korzyści i ryzyka. Jeśli pojawią się niepokojące objawy, należy je zgłosić personelowi medycznemu.

Ważne: Działania niepożądane teryparatydu mogą pojawić się na początku leczenia lub po zmianie dawki. Objawy takie jak bóle głowy, nudności czy bóle kończyn są najczęstsze, ale w rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważniejsze reakcje, jak reakcje alergiczne lub zaburzenia pracy serca. Zawsze obserwuj swój organizm i w razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem23.

Działania niepożądane według częstości występowania

Działania niepożądane zostały podzielone według częstości ich występowania: bardzo często (co najmniej 1 na 10 osób), często (od 1 na 100 do mniej niż 1 na 10 osób), niezbyt często (od 1 na 1000 do mniej niż 1 na 100 osób), rzadko (od 1 na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 osób) oraz bardzo rzadko (mniej niż 1 na 10 000 osób). Dla teryparatydu i jego pochodnych (np. palopegteryparatydu) profile działań niepożądanych są podobne, ale mogą wystąpić pewne różnice w zależności od postaci leku3.

Bardzo często (≥1/10)

  • Ból kończyn – ból może pojawić się w różnych miejscach, najczęściej w nogach lub rękach, zwykle ma łagodny charakter i ustępuje samoistnie46.
  • Nudności – uczucie mdłości, które często pojawia się na początku leczenia, ale zwykle ustępuje po pewnym czasie7.
  • Ból głowy – najczęściej o umiarkowanym nasileniu7.
  • Parestezje (uczucie mrowienia lub drętwienia) – dotyczy głównie palopegteryparatydu7.
  • Reakcje w miejscu wstrzyknięcia (np. zaczerwienienie, ból, świąd, obrzęk) – zwykle łagodne i przemijające7.

Często (≥1/100 do <1/10)

  • Niedokrwistość – objawia się osłabieniem, zmęczeniem4.
  • Hipercholesterolemia – podwyższony poziom cholesterolu we krwi4.
  • Depresja – mogą pojawić się obniżony nastrój, smutek4.
  • Zawroty głowy, rwa kulszowa, omdlenie4.
  • Kołatanie serca – odczucie szybkiego lub nieregularnego bicia serca4.
  • Niedociśnienie tętnicze – obniżone ciśnienie krwi, czasem powodujące osłabienie lub zawroty głowy4.
  • Duszność – uczucie trudności w oddychaniu4.
  • Nudności, wymioty, refluks żołądkowo-przełykowy, przepuklina rozworu przełykowego4.
  • Zwiększona potliwość4.
  • Kurcze mięśni4.
  • Zmęczenie, ból w klatce piersiowej, osłabienie4.
  • Łagodne objawy w miejscu podania (ból, obrzęk, rumień, świąd, niewielkie krwawienie)4.

Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)

  • Hiperkalcemia (podwyższone stężenie wapnia we krwi) – zwykle łagodna i przemijająca, rzadko prowadzi do poważniejszych objawów4.
  • Hiperurykemia (zwiększony poziom kwasu moczowego we krwi) – rzadko prowadzi do dny moczanowej4.
  • Tachykardia – przyspieszone bicie serca4.
  • Rozedma płuc4.
  • Guzy krwawnicze (hemoroidy)4.
  • Ból mięśni, ból stawów, skurcze lub ból mięśni pleców (najczęściej po kilku minutach od wstrzyknięcia)4.
  • Nietrzymanie moczu, nadmierne wydzielanie moczu, nagłe parcie na pęcherz, kamica nerkowa4.
  • Rumień lub reakcja w miejscu wstrzyknięcia4.
  • Zwiększenie masy ciała, szmery sercowe, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych4.

Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)

  • Anafilaksja (ciężka reakcja alergiczna) – objawia się nagłym obrzękiem twarzy, ust, dusznością, pokrzywką, bólem w klatce piersiowej, obrzękami, wymaga natychmiastowej pomocy medycznej4.
  • Hiperkalcemia powyżej 3,25 mmol/l – może wymagać przerwania leczenia4.
  • Niewydolność nerek lub zaburzenia czynności nerek4.
  • Możliwe reakcje alergiczne w krótkim czasie po wstrzyknięciu: ostra duszność, obrzęk w okolicy ust i twarzy, pokrzywka uogólniona, ból w klatce piersiowej, obrzęki (głównie obwodowe)4.

Częstość nieznana

  • Zmniejszenie gęstości kości – dotyczy palopegteryparatydu, ale występuje bardzo rzadko7.
  • Wielomocze – zwiększona ilość oddawanego moczu7.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każde działanie niepożądane, nawet to, które nie zostało wymienione w ulotce, powinno być zgłoszone odpowiednim instytucjom, takim jak Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub producentowi leku. Dzięki temu możliwe jest nieprzerwane monitorowanie bezpieczeństwa stosowania teryparatydu89.

Informacja:

  • Niektóre działania niepożądane, jak reakcje w miejscu wstrzyknięcia czy objawy ze strony układu nerwowego, występują częściej w pierwszych miesiącach leczenia.
  • Objawy takie jak hiperkalcemia czy reakcje alergiczne wymagają szczególnej uwagi i mogą wymagać zmiany dawkowania lub przerwania leczenia.
  • W przypadku teryparatydu i palopegteryparatydu zgłaszano także powstawanie przeciwciał, jednak nie miały one wpływu na skuteczność leczenia ani nie powodowały poważnych reakcji alergicznych1011.

Tabela działań niepożądanych teryparatydu według układów narządowych i częstości

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Częstość nieznana
Układ krwiotwórczy Niedokrwistość
Układ immunologiczny Anafilaksja
Metabolizm i odżywianie Hipercholesterolemia Hiperkalcemia >2,76 mmol/l, hiperurykemia Hiperkalcemia >3,25 mmol/l
Układ nerwowy Ból głowy, parestezje Zawroty głowy, rwa kulszowa, omdlenie
Serce Kołatanie serca Tachykardia
Naczynia Niedociśnienie
Układ oddechowy Duszność Rozedma płuc
Układ pokarmowy Nudności Wymioty, refluks, przepuklina rozworu przełykowego Guzy krwawnicze, biegunka, zaparcia, dyskomfort w jamie brzusznej
Skóra i tkanka podskórna Zwiększona potliwość Wysypka, reakcja na światło
Układ mięśniowo-szkieletowy Ból kończyn Kurcze mięśni Ból mięśni, ból stawów, kurcze/ból mięśni pleców
Nerki i drogi moczowe Nietrzymanie moczu, nadmierne wydzielanie moczu, nagłe parcie na pęcherz, kamica nerkowa Niewydolność nerek Wielomocze
Stany ogólne i miejsce podania Reakcje w miejscu wstrzyknięcia, zmęczenie Ból w klatce piersiowej, osłabienie Rumień/reakcja w miejscu wstrzyknięcia Reakcje alergiczne: duszność, obrzęk twarzy, pokrzywka, obrzęki
Badania diagnostyczne Zwiększenie masy ciała, szmery sercowe, zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej Zmniejszenie gęstości kości

476

Teryparatyd – działania niepożądane wymagają czujności, ale rzadko są powodem przerwania leczenia

Stosowanie teryparatydu wiąże się z możliwością wystąpienia różnych działań niepożądanych, z których większość ma łagodny przebieg i pojawia się głównie na początku leczenia. Najczęściej są to bóle kończyn, bóle i zawroty głowy, nudności oraz miejscowe reakcje po wstrzyknięciu. Cięższe reakcje, takie jak hiperkalcemia, reakcje alergiczne czy niewydolność nerek, występują rzadko. W przypadku pojawienia się niepokojących objawów, zawsze należy skontaktować się z personelem medycznym i zgłosić działanie niepożądane do odpowiednich instytucji. Regularna obserwacja i szybka reakcja na objawy pozwalają bezpiecznie kontynuować terapię teryparatydem243.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane teryparatydu?

Do najczęstszych działań niepożądanych należą nudności, bóle kończyn, bóle i zawroty głowy oraz reakcje w miejscu wstrzyknięcia.

Czy działania niepożądane teryparatydu są groźne?

Większość działań niepożądanych ma łagodny charakter i ustępuje samoistnie, ale w rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważniejsze reakcje, jak reakcje alergiczne czy zaburzenia pracy serca.

Czy działania niepożądane zależą od drogi podania teryparatydu?

Tak, działania niepożądane mogą różnić się w zależności od postaci leku, dawki i drogi podania, jednak najczęściej mają podobny charakter.

Czy można zgłaszać działania niepożądane teryparatydu?

Tak, każde działanie niepożądane należy zgłosić lekarzowi lub do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych.

Czy ból w miejscu wstrzyknięcia jest częsty po teryparatydzie?

Tak, reakcje w miejscu wstrzyknięcia, takie jak ból czy zaczerwienienie, są jednymi z najczęstszych działań niepożądanych.

Reklama
Reklama