Dawkowanie teryparatydu – ogólne zasady
Teryparatyd (Teriparatidum) to substancja czynna stosowana głównie w leczeniu osteoporozy u dorosłych kobiet po menopauzie oraz u mężczyzn z podwyższonym ryzykiem złamań, a także w przypadkach osteoporozy spowodowanej długotrwałym przyjmowaniem glikokortykosteroidów1234567. Dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań podskórnych, najczęściej podawanych w udo lub brzuch891011121314. Teryparatyd jest także stosowany jako terapia zastępcza u dorosłych z przewlekłą niedoczynnością przytarczyc (np. palopegteryparatyd, Yorvipath), gdzie dawkowanie jest ściśle indywidualizowane151617.
Standardowa dawka dla dorosłych
- Zalecana dawka teryparatydu wynosi 20 mikrogramów raz na dobę891011121314.
- Podaje się ją podskórnie, codziennie o tej samej porze, najczęściej w udo lub brzuch891011121314.
- Maksymalny czas leczenia teryparatydem to 24 miesiące – tego okresu nie należy powtarzać przez całe życie891011121314.
- Jeśli w diecie brakuje wapnia i witaminy D, należy je uzupełniać w trakcie terapii891011121314.
Dawkowanie teryparatydu w przewlekłej niedoczynności przytarczyc (Yorvipath – palopegteryparatyd)
- Leczenie zawsze rozpoczyna i monitoruje lekarz doświadczony w tej dziedzinie181920.
- Dawka początkowa to 18 mikrogramów raz na dobę, z możliwością zwiększania lub zmniejszania o 3 mikrogramy w zależności od poziomu wapnia we krwi212223.
- Zakres dawki to od 6 do 60 mikrogramów na dobę, a dawkowanie ustala się indywidualnie, regularnie kontrolując poziom wapnia212223.
- Przy dawkach powyżej 30 mikrogramów dziennie lek podaje się w dwóch wstrzyknięciach w różne miejsca242526.
- Nie wolno przekraczać 24 miesięcy leczenia teryparatydem w całym życiu pacjenta.
- Nie zaleca się stosowania teryparatydu u dzieci, młodzieży oraz młodych dorosłych przed zakończeniem rozwoju kości długich.
- U osób z ciężką niewydolnością nerek lek jest przeciwwskazany.
- Kobiety w ciąży oraz karmiące piersią nie powinny przyjmować teryparatydu.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Nie zaleca się stosowania teryparatydu u osób poniżej 18. roku życia oraz u młodych dorosłych przed zakończeniem rozwoju kości27282930313233242526.
Osoby starsze
- Nie jest konieczna modyfikacja dawki ze względu na wiek – osoby starsze przyjmują dawkę jak dorośli27282930121314343536.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Nie wolno stosować teryparatydu u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek891011121314.
- W umiarkowanych zaburzeniach nerek lek stosuje się ostrożnie, a przy łagodnych zaburzeniach nie są wymagane szczególne środki ostrożności891011121314.
- W przypadku Yorvipath nie jest wymagane dostosowanie dawki przy eGFR ≥ 30 ml/min, ale u osób z eGFR < 45 ml/min zaleca się częstsze kontrole poziomu wapnia343536.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Nie ma danych dotyczących stosowania teryparatydu u osób z zaburzeniami czynności wątroby – zaleca się ostrożność27282930313233343536.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- W trakcie leczenia nie jest wymagane rutynowe monitorowanie poziomu wapnia, ale w niektórych sytuacjach lekarz może zalecić takie badania.
- Lek może powodować niewielkie i przejściowe zwiększenie poziomu wapnia we krwi, zwłaszcza po kilku pierwszych dawkach.
- W przypadku wystąpienia objawów takich jak nudności, osłabienie, zawroty głowy lub nietypowe zmęczenie należy poinformować lekarza.
- W razie pominięcia dawki teryparatydu należy ją przyjąć możliwie szybko, ale nie dublować dawek.
Dawkowanie w zależności od wskazania
Dawkowanie teryparatydu w leczeniu osteoporozy jest takie samo bez względu na to, czy choroba wynika z menopauzy, z niedoboru hormonów u mężczyzn, czy z długotrwałego stosowania glikokortykosteroidów – zalecana dawka to zawsze 20 mikrogramów na dobę przez maksymalnie 24 miesiące891011121314.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Nie należy przekraczać 20 mikrogramów teryparatydu na dobę w leczeniu osteoporozy891011121314.
- W przypadku terapii niedoczynności przytarczyc dawka jest ustalana indywidualnie, ale nie powinna przekraczać 60 mikrogramów na dobę212223.
- Przedawkowanie może prowadzić do podwyższonego poziomu wapnia we krwi, nudności, osłabienia, niedociśnienia i innych objawów – w takich sytuacjach konieczna jest obserwacja i leczenie objawowe44454647484950515253.
Podsumowanie: teryparatyd – schematy dawkowania w praktyce
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli z osteoporozą | 20 mikrogramów podskórnie raz dziennie przez maksymalnie 24 miesiące |
| Dzieci i młodzież | Nie zaleca się stosowania |
| Osoby starsze | Dawka jak u dorosłych |
| Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością nerek | Stosować ostrożnie, bez zmiany dawki |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek | Przeciwwskazane |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Zaleca się ostrożność, brak danych o konieczności zmiany dawki |
| Kobiety w ciąży i karmiące | Przeciwwskazane |
| Dorośli z niedoczynnością przytarczyc (Yorvipath) | Indywidualnie, początkowo 18 mikrogramów na dobę, potem modyfikacja co 3 mikrogramy (zakres 6–60 mikrogramów na dobę) |













