Reklama

Jak działa teryparatyd?

Teryparatyd to syntetyczny fragment ludzkiego parathormonu (PTH), czyli hormonu przytarczyc, który odgrywa kluczową rolę w regulacji gospodarki wapniowej i fosforanowej w organizmie123. Po podaniu teryparatydu w formie codziennych wstrzyknięć, substancja ta pobudza komórki budujące kości (osteoblasty), wspomaga wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego i zwiększa jego zatrzymanie w nerkach12. Dzięki temu ułatwia tworzenie nowej tkanki kostnej i wzmacnia kości, co jest szczególnie ważne u osób z osteoporozą3. W przypadku palopegteryparatydu (forma pegylowana teryparatydu), wykorzystywanej w leczeniu niedoczynności przytarczyc, substancja zapewnia ciągłe, stabilne działanie zastępujące naturalny hormon4.

Wskazania do stosowania teryparatydu u dorosłych

Teryparatyd jest przeznaczony wyłącznie dla osób dorosłych i znajduje zastosowanie w dwóch głównych obszarach terapeutycznych: leczeniu osteoporozy oraz przewlekłej niedoczynności przytarczyc. Wskazania różnią się w zależności od postaci i konkretnego preparatu, dlatego poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące każdej z tych sytuacji.

Ważne: Teryparatyd jest stosowany wyłącznie u dorosłych. Nie jest przeznaczony do leczenia dzieci i młodzieży, a jego użycie w tej grupie wiekowej nie zostało ocenione w badaniach klinicznych. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii teryparatydem, a w przypadku zajścia w ciążę leczenie należy przerwać567.

Osteoporoza – wskazania u kobiet i mężczyzn

Teryparatyd jest stosowany w leczeniu osteoporozy u osób dorosłych, szczególnie tych, które mają zwiększone ryzyko złamań kości. Wskazania obejmują:

  • Leczenie osteoporozy u kobiet w okresie pomenopauzalnym – zwłaszcza u pacjentek, które już przebyły złamania lub mają istotnie obniżoną gęstość mineralną kości. Teryparatyd istotnie zmniejsza ryzyko nowych złamań kręgów i innych kości (poza szyjką kości udowej)8910111213.
  • Leczenie osteoporozy u mężczyzn – w przypadku mężczyzn z potwierdzoną osteoporozą i podwyższonym ryzykiem złamań, np. po przebytych złamaniach lub z niską gęstością mineralną kości8910111213.
  • Osteoporoza spowodowana długotrwałym stosowaniem glikokortykosteroidów – zarówno u kobiet (w tym także w okresie przedmenopauzalnym w wybranych przypadkach), jak i u mężczyzn, jeżeli istnieje podwyższone ryzyko złamań kości8910111213.

Warto zaznaczyć, że u kobiet w okresie pomenopauzalnym skuteczność teryparatydu polega przede wszystkim na zmniejszeniu ryzyka złamań kręgów oraz złamań innych kości, ale nie udowodniono istotnego wpływu na zmniejszenie liczby złamań szyjki kości udowej89.

Leczenie przewlekłej niedoczynności przytarczyc u dorosłych

Palopegteryparatyd (specjalna postać teryparatydu) został dopuszczony do leczenia przewlekłej niedoczynności przytarczyc u dorosłych. Ta postać terapii zastępczej parathormonem jest przeznaczona dla osób dorosłych z trwałą niedoczynnością przytarczyc, w przypadku których standardowe leczenie suplementami wapnia i witaminą D nie zapewnia prawidłowego poziomu wapnia we krwi lub jest źle tolerowane141516.

Wskazania u dzieci i młodzieży

Aktualnie teryparatyd, zarówno w leczeniu osteoporozy, jak i przewlekłej niedoczynności przytarczyc, nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci i młodzieży. Badania kliniczne nie oceniły bezpieczeństwa ani skuteczności tej substancji w tej grupie wiekowej, dlatego jej użycie nie jest zalecane u osób poniżej 18. roku życia567.

Specjalne grupy pacjentów

W przypadku osób starszych, pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek oraz kobiet w wieku rozrodczym mogą obowiązywać szczególne środki ostrożności lub konieczność indywidualnej oceny przez lekarza:

  • Osoby starsze mogą być leczone teryparatydem, a skuteczność terapii potwierdzono także w tej grupie wiekowej1718.
  • U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek należy zachować ostrożność podczas stosowania teryparatydu519.
  • Teryparatyd nie powinien być stosowany w ciąży; kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii56.

Tabela: Zastosowanie teryparatydu w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Osteoporoza u kobiet po menopauzie Tak Nie Nie Tak Tak, z ostrożnością
Osteoporoza u mężczyzn Tak Nie Nie Tak Tak, z ostrożnością
Osteoporoza spowodowana glikokortykosteroidami Tak Nie Nie Tak Tak, z ostrożnością
Przewlekła niedoczynność przytarczyc Tak (tylko palopegteryparatyd) Nie Nie Tak Tak, z ostrożnością
Informacja dla pacjentów z niedoczynnością przytarczyc:

  • Palopegteryparatyd (nowoczesna postać teryparatydu) jest wskazany do leczenia przewlekłej niedoczynności przytarczyc u dorosłych, szczególnie gdy standardowe leczenie nie jest skuteczne lub jest źle tolerowane141516.
  • Terapia ta pozwala na zmniejszenie lub całkowite odstawienie suplementów wapnia i witaminy D, a także pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu wapnia we krwi2021.
  • Leczenie powinno być prowadzone pod kontrolą lekarza, z regularnym monitorowaniem poziomu wapnia i innych parametrów biochemicznych.

Teryparatyd – skuteczność i bezpieczeństwo w leczeniu

Liczne badania kliniczne wykazały, że teryparatyd skutecznie zwiększa gęstość mineralną kości i zmniejsza ryzyko złamań u kobiet po menopauzie i u mężczyzn z osteoporozą222324. W przypadku przewlekłej niedoczynności przytarczyc leczenie teryparatydu pozwala na kontrolowanie poziomu wapnia w surowicy i zmniejsza zapotrzebowanie na suplementację wapnia i witaminy D202125.

Wskazania mogą się nieco różnić w zależności od preparatu i postaci teryparatydu, jednak zawsze są skierowane do osób dorosłych z istotnymi problemami z gospodarką wapniową lub z wysokim ryzykiem złamań.

Teryparatyd – substancja o udowodnionym działaniu w osteoporozie i niedoczynności przytarczyc

Teryparatyd to substancja czynna o ugruntowanej pozycji w leczeniu osteoporozy u dorosłych, zarówno kobiet po menopauzie, jak i mężczyzn z wysokim ryzykiem złamań. Stosowany jest również u dorosłych z osteoporozą spowodowaną długotrwałym przyjmowaniem glikokortykosteroidów. W przypadku przewlekłej niedoczynności przytarczyc palopegteryparatyd stanowi skuteczną alternatywę dla tradycyjnych suplementów wapnia i witaminy D. Wskazania do stosowania są zawsze ściśle określone i dotyczą wyłącznie osób dorosłych, a bezpieczeństwo terapii wymaga regularnego monitorowania wybranych parametrów biochemicznych8910111415.

Pytania i odpowiedzi

Na co jest stosowany teryparatyd?

Teryparatyd jest stosowany u dorosłych w leczeniu osteoporozy oraz przewlekłej niedoczynności przytarczyc, w zależności od postaci leku i konkretnego preparatu.12

Czy teryparatyd można stosować u dzieci?

Nie, teryparatyd nie jest przeznaczony do leczenia dzieci i młodzieży.34

W jakiej chorobie kości stosuje się teryparatyd?

Teryparatyd stosuje się głównie w osteoporozie z wysokim ryzykiem złamań oraz w przewlekłej niedoczynności przytarczyc u dorosłych.56

Czy teryparatyd jest skuteczny u osób starszych?

Tak, skuteczność teryparatydu została potwierdzona także u osób starszych.78

Reklama
Reklama