Esotkaleno to lek glikokortykosteroidowy stosowany w leczeniu wielu chorób wymagających ogólnoustrojowego podawania glikokortykosteroidów. W artykule omówimy szczegółowo, jak i kiedy dawkować ten lek, aby zapewnić jego skuteczność i bezpieczeństwo.

Spis treści

• Wprowadzenie
• Dawkowanie dla dorosłych
• Dawkowanie dla dzieci
• Zmniejszanie dawki
• Schemat dawkowania „e”
• Sposób podawania
• Przeciwwskazania i środki ostrożności
• Słownik pojęć
• Materiały źródłowe

Wprowadzenie

Esotkaleno jest lekiem glikokortykosteroidowym, który wpływa na metabolizm, równowagę elektrolitową oraz czynność tkanek. Jest stosowany w leczeniu chorób wymagających ogólnoustrojowego podawania glikokortykosteroidów, takich jak choroby reumatyczne, choroby płuc, choroby skóry, choroby krwi i nowotwory^[1].

Dawkowanie dla dorosłych

Dawkowanie leku Esotkaleno zależy od rodzaju i nasilenia choroby oraz indywidualnej reakcji pacjenta na leczenie. Ogólnie stosowane są względnie duże dawki początkowe, które muszą być znacznie wyższe w ostrych ciężkich postaciach niż w chorobach przewlekłych^[1].

• Duża dawka: 80-100 mg (do 250 mg) na dobę, co odpowiada 1,0-3,0 mg/kg masy ciała na dobę.
• Średnia dawka: 40-80 mg na dobę, co odpowiada 0,5-1,0 mg/kg masy ciała na dobę.
• Mała dawka: 10-40 mg na dobę, co odpowiada 0,25-0,5 mg/kg masy ciała na dobę.
• Bardzo mała dawka: 1,5-7,5 mg (do 10 mg) na dobę.

Zazwyczaj całą dawkę dobową przyjmuje się wcześnie rano między godziną 6:00 a 8:00 (terapia okołodobowa). Jednak, w zależności od choroby, duże dawki dobowe można również podzielić na 2 do 4 dawek pojedynczych, a średnie dawki dobowe na 2 do 3^[1].

Dawkowanie dla dzieci

U dzieci leczenie należy prowadzić najmniejszą możliwą dawką. W szczególnych przypadkach (np. zespół Westa) można odstąpić od tego zalecenia^[1].

• Duża dawka: 2-3 mg/kg masy ciała na dobę.
• Średnia dawka: 1-2 mg/kg masy ciała na dobę.
• Dawka podtrzymująca: 0,25 mg/kg masy ciała na dobę.

U dzieci (w okresie wzrostu) leczenie należy prowadzić naprzemiennie lub w miarę możliwości z przerwami^[1].

Zmniejszanie dawki

Po uzyskaniu pożądanego efektu klinicznego, w zależności od choroby podstawowej, rozpoczyna się zmniejszanie dawki. Jeśli dawka dobowa jest podzielona na kilka pojedynczych dawek, najpierw zmniejsza się dawkę wieczorną, a następnie ewentualną dawkę południową^[1].

• Powyżej 30 mg/dobę: zmniejszenie o 10 mg co 2-5 dni.
• Od 30 do 15 mg/dobę: zmniejszenie o 5 mg co tydzień.
• Od 15 do 10 mg/dobę: zmniejszenie o 2,5 mg co 1-2 tygodnie.
• Od 10 do 6 mg/dobę: zmniejszenie o 1 mg co 2-4 tygodnie.
• Poniżej 6 mg/dobę: zmniejszenie o 0,5 mg co 4-8 tygodni.

Duże i największe dawki, podawane tylko przez kilka dni, można odstawić bez stopniowej redukcji, w zależności od choroby podstawowej i odpowiedzi klinicznej^[1].

Schemat dawkowania „e”

Terapię w ramach chemioterapii skojarzonej we wskazaniach onkologicznych należy oprzeć na aktualnie obowiązujących protokołach. Prednizon jest zwykle podawany w pojedynczej dawce bez zmniejszania dawki pod koniec leczenia^[1].

• Chłoniak nieziarniczy: schemat CHOP, prednizon 100 mg/m², dzień 1-5; schemat COP, prednizon 100 mg/m², dzień 1-5.
• Przewlekła białaczka limfocytowa: „Schemat Knospe”, prednizon 75/50/25 mg, dzień 1-3.
• Choroba Hodgkina: schemat COPP-ABVD, prednizon 40 mg/m², dzień 1-14.
• Szpiczak mnogi: „schemat Alexanian”, prednizon 2 mg/kg masy ciała, dzień 1-4.

Sposób podawania

Tabletki należy przyjmować w trakcie lub po posiłku, najlepiej po śniadaniu, bez rozgryzania, popijając odpowiednią ilością płynu^[1]. W przypadku farmakoterapii produktem leczniczym Esotkaleno należy sprawdzić, czy możliwa jest alternatywna terapia produktem leczniczym. W zależności od choroby podstawowej, po uzyskaniu dobrych wyników terapeutycznych, dawkę należy zmniejszyć do dawki podtrzymującej lub przerwać leczenie, w razie potrzeby monitorując mechanizm sprzężenia zwrotnego nadnerczy^[1].

Przeciwwskazania i środki ostrożności

Esotkaleno nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1^[1]. Nie ma innych przeciwwskazań do krótkotrwałego stosowania w stanach zagrożenia życia^[1].

Podczas stosowania leku Esotkaleno należy zachować szczególną ostrożność w przypadku pacjentów z chorobami takimi jak: wrzody żołądka i jelit, trudne do wyrównania nadciśnienie tętnicze, trudna do wyrównania cukrzyca, zanik kości (osteoporoza), choroby psychiczne, zwiększone ciśnienie wewnątrz gałki ocznej (jaskra), uszkodzenia i owrzodzenia rogówki^[1].

Słownik pojęć

• Metabolizm – procesy chemiczne zachodzące w organizmie, które są niezbędne do podtrzymania życia.
• Glikokortykosteroidy – grupa hormonów steroidowych produkowanych przez korę nadnerczy, które mają silne działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne.
• Osteoporoza – choroba charakteryzująca się zmniejszeniem gęstości kości, co prowadzi do ich osłabienia i zwiększonego ryzyka złamań.
• Jaskra – grupa chorób oczu, które prowadzą do uszkodzenia nerwu wzrokowego i mogą prowadzić do utraty wzroku.
• Zespół Cushinga – stan spowodowany nadmiarem kortyzolu w organizmie, charakteryzujący się m.in. otyłością tułowia, „twarzą księżycowatą” i osłabieniem mięśni.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku