Jak prawidłowo dawkować lek Metotab?

Lek Metotab, zawierający metotreksat, jest stosowany w leczeniu ciężkiej postaci reumatoidalnego zapalenia stawów oraz łuszczycy pospolitej. Prawidłowe dawkowanie tego leku jest kluczowe dla skuteczności terapii i minimalizacji ryzyka działań niepożądanych. W artykule omówimy szczegółowo, jak i kiedy dawkować lek Metotab.

Spis treści

• Wskazania do stosowania
• Dawkowanie i sposób podawania
• Przeciwwskazania
• Środki ostrożności
• Działania niepożądane
• Słownik pojęć

Wskazania do stosowania

Lek Metotab jest wskazany do stosowania w leczeniu:

• Ciężkiej, aktywnej postaci reumatoidalnego zapalenia stawów u dorosłych pacjentów^[1].
• Ciężkiej i uogólnionej łuszczycy pospolitej, szczególnie plackowatej, u dorosłych pacjentów, którzy nie reagują na standardowe leczenie^[1].

Dawkowanie i sposób podawania

Ważne jest, aby lek Metotab przyjmować tylko raz na tydzień. Błędy w dawkowaniu mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym zgonu^[1]. Lekarz przepisujący lek powinien określić na recepcie dzień jego przyjmowania.

Dawkowanie w reumatoidalnym zapaleniu stawów

Zalecana dawka początkowa to 7,5 mg metotreksatu, podawana raz w tygodniu doustnie. W zależności od aktywności choroby oraz tolerancji leczenia, dawkę można zwiększać o 2,5 mg do maksymalnej dawki 25 mg raz w tygodniu. Odpowiedzi na leczenie można oczekiwać po upływie około 4-8 tygodni. Po uzyskaniu pożądanego efektu klinicznego, dawkę należy stopniowo zmniejszyć do możliwie najmniejszej, skutecznej dawki podtrzymującej^[1].

Dawkowanie w łuszczycy

Zalecana dawka początkowa to 7,5 mg metotreksatu, podawana doustnie raz w tygodniu. Dawkę należy stopniowo zwiększać aż do uzyskania optymalnej odpowiedzi, na ogół jednak nie należy przekraczać dawki 25 mg metotreksatu na tydzień. Odpowiedzi na leczenie można oczekiwać zazwyczaj po upływie 2-6 tygodni. Po uzyskaniu pożądanego efektu klinicznego, dawkę należy stopniowo zmniejszyć do możliwie najmniejszej, skutecznej dawki podtrzymującej^[1].

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

Produkt Metotab należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Dawkę należy dostosować w następujący sposób:

• Klirens kreatyniny (ml/min) ≥ 60: 100% dawki
• Klirens kreatyniny 30-59: 50% dawki
• Klirens kreatyniny < 30: Nie wolno stosować produktu Metotab^[1].

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z istotną chorobą wątroby, szczególnie spowodowaną spożywaniem alkoholu, produkt Metotab należy stosować bardzo ostrożnie lub zrezygnować z jego podawania. Jeśli stężenie bilirubiny wynosi > 5 mg/dl (85,5 µmol/l), stosowanie metotreksatu jest przeciwwskazane^[1].

Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku

Zmniejszenie dawki u pacjentów w podeszłym wieku należy rozważyć z uwagi na zmniejszającą się wraz z wiekiem czynność wątroby i nerek oraz zmniejszające się stężenia folianów^[1].

Przeciwwskazania

Produkt Metotab jest przeciwwskazany w przypadku:

• Nadwrażliwości na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą^[1].
• Ciężkiego zaburzenia czynności wątroby^[1].
• Nadużywania alkoholu^[1].
• Ciężkiego zaburzenia czynności nerek^[1].
• Występujących wcześniej dyskrazji krwi^[1].
• Ciężkich, ostrych lub przewlekłych zakażeń^[1].
• Owrzodzeń jamy ustnej i rozpoznanej, czynnej choroby wrzodowej przewodu pokarmowego^[1].
• Ciąży i karmienia piersią^[1].
• Jednoczesnego szczepienia żywymi szczepionkami^[1].

Środki ostrożności

Przed rozpoczęciem stosowania leku Metotab należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza jeśli pacjent jest w podeszłym wieku, ma zaburzoną czynność wątroby lub nerek, lub jest odwodniony^[2]. Metotreksat może wpływać na układ odpornościowy i niektóre szczepionki mogą nie mieć odpowiedniego działania podczas jego stosowania^[2].

Działania niepożądane

Najistotniejsze działania niepożądane dotyczą układu krwiotwórczego i przewodu pokarmowego. Należy niezwłocznie powiedzieć lekarzowi, jeśli u pacjenta wystąpią jakiekolwiek następujące objawy, gdyż mogą one wskazywać na ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane, które wymagają pilnego podjęcia określonego leczenia^[2]:

• Uporczywy suchy kaszel bez odkrztuszania, duszność i gorączka
• Krwioplucie
• Objawy uszkodzenia wątroby
• Objawy uczulenia
• Objawy uszkodzenia nerek
• Objawy zakażenia
• Objawy udaru lub zakrzepicy
• Gorączka i ciężkie pogorszenie ogólnego stanu zdrowia
• Nieoczekiwane krwawienie
• Objawy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych
• Objawy encefalopatii/leukoencefalopatii
• Ciężka wysypka skórna lub pęcherze na skórze

Słownik pojęć

• Metotreksat – Lek stosowany w leczeniu niektórych nowotworów oraz chorób autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów i łuszczyca.
• Reumatoidalne zapalenie stawów – Przewlekła choroba autoimmunologiczna, która powoduje zapalenie stawów i tkanki łącznej.
• Łuszczyca pospolita – Przewlekła choroba skóry charakteryzująca się występowaniem czerwonych plam pokrytych srebrzystymi łuskami.
• Klirens kreatyniny – Miara wydolności nerek, określająca zdolność nerek do oczyszczania krwi z kreatyniny.
• Encefalopatia – Zaburzenie czynności mózgu, które może być spowodowane różnymi czynnikami, w tym toksynami, infekcjami lub niedotlenieniem.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku