Przeciwwskazania stosowania leku Fragmin
Lek Fragmin, zawierający dalteparynę sodową, jest stosowany jako lek przeciwzakrzepowy. Jednakże, istnieją pewne przeciwwskazania do jego stosowania, które należy wziąć pod uwagę przed rozpoczęciem terapii. W tym artykule omówimy, kiedy nie należy stosować leku Fragmin oraz jakie są potencjalne ryzyka związane z jego stosowaniem.
Spis treści
- Kiedy nie stosować leku Fragmin
- Ostrzeżenia i środki ostrożności
- Zamienność z innymi lekami przeciwzakrzepowymi
- Stosowanie u dzieci
- Słownik pojęć
- Podsumowanie
Kiedy nie stosować leku Fragmin
Fragmin nie powinien być stosowany w następujących przypadkach:
- Uczulenie na dalteparynę sodową lub inną heparynę drobnocząsteczkową, heparynę niefrakcjonowaną, lub którykolwiek z pozostałych składników leku[1]. Objawy uczulenia mogą obejmować wysypkę, świąd, obrzęk twarzy, warg, języka lub gardła, co może prowadzić do trudności w oddychaniu.
- Małopłytkowość poheparynowa na tle immunologicznym[1]. Jest to stan, w którym liczba płytek krwi jest znacznie zmniejszona, co może prowadzić do poważnych krwawień.
- Czynne krwawienie np. z przewodu pokarmowego lub naczyń mózgu[1]. Stosowanie leku Fragmin w takich przypadkach może nasilić krwawienie.
- Zaburzenia krzepnięcia o ciężkim przebiegu[1]. Fragmin może pogorszyć stan pacjenta z poważnymi zaburzeniami krzepnięcia.
- Ostre lub podostre bakteryjne zapalenie wsierdzia[1]. Jest to infekcja wewnętrznej wyściółki serca, która może być zaostrzona przez stosowanie leku Fragmin.
- Niedawno przebyte urazy lub zabiegi chirurgiczne w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, oczu i (lub) uszu[1]. Fragmin może zwiększyć ryzyko krwawienia w tych obszarach.
- Znieczulenie podpajęczynówkowe lub zewnątrzoponowe[1]. Stosowanie leku Fragmin w takich przypadkach może prowadzić do powstania krwiaka nadoponowego lub podpajęczynówkowego, co może spowodować długotrwałe lub trwałe porażenie.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem stosowania leku Fragmin należy omówić z lekarzem lub farmaceutą następujące kwestie:
- Znieczulenie rdzeniowe (zewnątrzoponowe lub podpajęczynówkowe) lub nakłucie lędźwiowe[2]. Pacjenci otrzymujący leki przeciwzakrzepowe są zagrożeni powstaniem krwiaka nadoponowego lub podpajęczynówkowego, który może spowodować długotrwałe lub trwałe porażenie.
- Małopłytkowość, zaburzenia czynności płytek, ciężka niewydolność wątroby lub nerek, nieleczone lub niereagujące na leczenie nadciśnienie tętnicze, retinopatia nadciśnieniowa lub cukrzycowa[2]. W takich przypadkach należy stosować lek Fragmin ostrożnie.
- Profilaktyka zakrzepicy[2]. Wprowadzanie lub usuwanie cewnika do przestrzeni zewnątrzoponowej lub do rdzenia kręgowego należy wykonać po 10–12 godzinach od podania dawki dalteparyny. W przypadku większych dawek odstęp czasu powinien wynosić co najmniej 24 godziny.
- Protezy zastawek serca[2]. Dawki profilaktyczne leku Fragmin nie są wystarczające, aby zapobiec zakrzepicy na zastawkach u tych pacjentów.
- Zatorowość płucna[2]. Pacjenci z zatorowością płucną, którzy mają również zaburzenia krążenia, obniżone ciśnienie tętnicze lub są we wstrząsie, powinni unikać stosowania leku Fragmin ze względu na brak doświadczenia klinicznego.
- Szybko postępująca lub ciężka małopłytkowość[2]. Lekarz powinien zalecić oznaczenie liczby płytek krwi przed rozpoczęciem leczenia oraz regularne monitorowanie tego parametru w trakcie leczenia.
- Pacjenci pediatryczni, osoby z niewydolnością nerek, pacjenci z dużą niedowagą lub otyłością, kobiety ciężarne lub osoby narażone na zwiększone ryzyko krwawienia lub nawrotu zakrzepicy[2]. Lekarz powinien rozważyć monitorowanie działania przeciwzakrzepowego dalteparyny sodowej.
- Długotrwale dializowani pacjenci[2]. Lekarz zaleci odpowiednie dostosowanie dawki leku po wykonaniu badań aktywności anty-Xa.
- Niestabilna choroba wieńcowa[2]. U pacjentów z niestabilną dławicą lub zawałem serca bez załamka Q, u których wystąpił pełnościenny zawał serca, lekarz może zalecić leczenie trombolityczne.
- Alergia na lateks[2]. Osłonka igły leku Fragmin w ampułkostrzykawkach może zawierać lateks, co może wywołać ciężkie reakcje uczuleniowe u osób z nadwrażliwością na lateks.
Zamienność z innymi lekami przeciwzakrzepowymi
Dalteparyny nie można stosować zamiennie (jednostka za jednostkę) z niefrakcjonowaną heparyną, innymi heparynami drobnocząsteczkowymi lub syntetycznymi polisacharydami[2]. Każdy z tych leków różni się pod względem stosowanych surowców, procesu wytwarzania oraz właściwości fizykochemicznych, biologicznych i klinicznych, co prowadzi do różnic dawkowania, a być może również skuteczności klinicznej i bezpieczeństwa. Każdy z tych leków jest jedyny w swoim rodzaju i wymaga przestrzegania indywidualnych zaleceń lekarskich dotyczących stosowania.
Stosowanie u dzieci
Leku Fragmin nie stosuje się u noworodków poniżej 1. miesiąca życia[2]. Zalecane dawki zależą od masy ciała i grupy wiekowej dziecka i zostaną obliczone przez lekarza. Lekarz poinformuje o zindywidualizowanej dawce leku Fragmin zgodnie z tymi kryteriami. Nie należy zmieniać dawkowania i schematu leczenia bez konsultacji z lekarzem.
Słownik pojęć
- Dalteparyna sodowa – Heparyna drobnocząsteczkowa stosowana jako lek przeciwzakrzepowy.
- Małopłytkowość – Stan, w którym liczba płytek krwi jest znacznie zmniejszona, co może prowadzić do poważnych krwawień.
- Krwiak nadoponowy – Nagromadzenie krwi w przestrzeni nadoponowej, które może prowadzić do ucisku na rdzeń kręgowy.
- Retinopatia nadciśnieniowa – Uszkodzenie naczyń krwionośnych siatkówki oka spowodowane nadciśnieniem tętniczym.
- Zatorowość płucna – Stan, w którym dochodzi do zablokowania tętnicy płucnej przez skrzeplinę.
Podsumowanie
Fragmin jest skutecznym lekiem przeciwzakrzepowym, ale jego stosowanie wiąże się z pewnymi przeciwwskazaniami i środkami ostrożności. Przed rozpoczęciem terapii należy dokładnie omówić z lekarzem wszystkie potencjalne ryzyka i korzyści. Ważne jest również, aby nie stosować leku Fragmin zamiennie z innymi lekami przeciwzakrzepowymi bez konsultacji z lekarzem.
| Uczulenie na dalteparynę sodową | Nie stosować leku Fragmin |
| Małopłytkowość poheparynowa | Nie stosować leku Fragmin |
| Czynne krwawienie | Nie stosować leku Fragmin |
| Zaburzenia krzepnięcia | Nie stosować leku Fragmin |
| Ostre lub podostre bakteryjne zapalenie wsierdzia | Nie stosować leku Fragmin |
| Niedawno przebyte urazy lub zabiegi chirurgiczne | Nie stosować leku Fragmin |
| Znieczulenie podpajęczynówkowe lub zewnątrzoponowe | Nie stosować leku Fragmin |














