Dawkowanie leku Gastrografin: Jak i kiedy stosować?

Gastrografin to środek kontrastowy stosowany w diagnostyce radiologicznej, w tym tomografii komputerowej układu pokarmowego. W artykule omówimy szczegółowo dawkowanie leku Gastrografin, w zależności od wieku pacjenta oraz rodzaju badania.

Spis treści

• Ogólne informacje
• Dawkowanie dla dorosłych
• Dawkowanie dla dzieci
• Dawkowanie w tomografii komputerowej
• Podanie doodbytnicze
• Dawkowanie w skojarzeniu z siarczanem baru
• Zdjęcia radiologiczne
• Przeciwwskazania
• Słownik pojęć
• Materiały źródłowe

Ogólne informacje

Gastrografin jest przeznaczony do stosowania doustnego lub doodbytniczego. Leku nie wolno podawać donaczyniowo z powodu zawartości substancji pomocniczych, takich jak substancje smakowe i środek poślizgowy^[1]. Przed i po podaniu środka diagnostycznego należy zapewnić odpowiednie nawodnienie, szczególnie u pacjentów ze schorzeniami nerek, cukrzycą, noworodków, niemowląt, małych dzieci oraz pacjentów w podeszłym wieku^[1].

Dawkowanie dla dorosłych

Dawkowanie leku Gastrografin dla dorosłych zależy od rodzaju badania:

• Obrazowanie żołądka: 60 ml^[1].
• Seryjne badania przewodu pokarmowego: 100 ml^[1].
• Diagnostyka wczesnych objawów perforacji lub nieszczelności zespolenia przełyku: do 100 ml^[1].

W przypadku pacjentów w podeszłym wieku oraz wyniszczonych zaleca się rozcieńczenie produktu równą objętością wody^[1].

Dawkowanie dla dzieci

Dawkowanie leku Gastrografin dla dzieci zależy od wieku:

• Noworodki, niemowlęta, młodsze dzieci: od 15 ml do 30 ml roztworu (rozcieńczonego 3-krotną objętością wody)^[1].
• Dzieci (wiek do 10 lat): od 15 ml do 30 ml roztworu (może być rozcieńczony 2-krotną objętością wody)^[1].

Dawkowanie w tomografii komputerowej

W tomografii komputerowej (TK) narządów jamy brzusznej stosuje się od 0,5 l do 1,5 l roztworu leku Gastrografin o stężeniu około 3% (30 ml roztworu leku Gastrografin na 1 litr wody)^[1].

Podanie doodbytnicze

Podanie doodbytnicze leku Gastrografin, w tym w leczeniu niepowikłanej niedrożności smółkowej:

• Dorośli: do 500 ml rozcieńczonego roztworu leku Gastrografin (rozcieńczony 3- do 4-krotną objętością wody)^[1].
• Dzieci (do 5 lat): do 500 ml roztworu leku Gastrografin (rozcieńczonego 5-krotną objętością wody)^[1].
• Dzieci (powyżej 5 lat): do 500 ml roztworu leku Gastrografin (rozcieńczonego 4- do 5-krotną objętością wody)^[1].

Dawkowanie w skojarzeniu z siarczanem baru

Gastrografin można stosować w skojarzeniu z siarczanem baru, co zwiększa skuteczność diagnostyczną:

• Dorośli i dzieci w wieku 10 lat i powyżej: dodanie około 30 ml leku Gastrografin do zwykle stosowanej dawki siarczanu baru^[1].
• Dzieci (do 5 lat): od 2 ml do 5 ml leku Gastrografin do 100 ml zawiesiny siarczanu baru^[1].
• Dzieci (od 5 do 10 lat): 10 ml leku Gastrografin do 100 ml zawiesiny siarczanu baru^[1].

Zdjęcia radiologiczne

Badanie żołądka wykonuje się w typowy sposób po podaniu samego produktu Gastrografin lub produktu Gastrografin w skojarzeniu z siarczanem baru. Po podaniu samego produktu Gastrografin pasaż środka kontrastowego w przewodzie pokarmowym trwa około 2 godzin, natomiast po podaniu produktu Gastrografin z siarczanem baru pasaż może trwać do 3 godzin lub w pojedynczych przypadkach dłużej^[1].

Przeciwwskazania

Gastrografin nie wolno stosować w postaci nierozcieńczonej u pacjentów o zmniejszonej objętości osocza, np. noworodki, niemowlęta, dzieci, pacjenci odwodnieni, ponieważ dla tych pacjentów powikłania na skutek hipowolemii mogą być szczególnie niebezpieczne^[1]. Produktu Gastrografin nie wolno podawać pacjentom, u których występuje duże ryzyko aspiracji środka kontrastowego do dróg oddechowych, lub u których podejrzewa się przetokę tchawiczo-przełykową, ponieważ hiperosmolalność może spowodować ostry obrzęk płuc, chemiczne zapalenie płuc, niewydolność oddechową i zgon^[1].

Słownik pojęć

• Środek kontrastowy – Substancja stosowana w diagnostyce obrazowej, która poprawia widoczność struktur wewnętrznych ciała na zdjęciach rentgenowskich.
• Hipowolemia – Stan, w którym objętość krwi krążącej w organizmie jest zmniejszona.
• Hiperosmolalność – Wysokie stężenie substancji rozpuszczonych w płynie, co może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych.
• Perforacja – Przebicie ściany narządu, np. jelita, co może prowadzić do poważnych powikłań.
• Tomografia komputerowa (TK) – Technika obrazowania medycznego, która wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie do tworzenia szczegółowych obrazów przekrojów ciała.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku