Szczepionka przeciw tężcowi adsorbowana (T) jest kluczowym elementem w zapobieganiu tej groźnej chorobie. W artykule omówimy szczegółowo, jak i kiedy dawkować ten lek, aby zapewnić skuteczną ochronę. Informacje pochodzą z dokumentów: “Charakterystyka produktu leczniczego” oraz “Ulotka leku”.

Spis treści

• Wskazania do stosowania
• Dawkowanie i sposób podawania
• Przeciwwskazania
• Działania niepożądane
• Przechowywanie
• Słownik pojęć

Wskazania do stosowania

Szczepionka przeciw tężcowi adsorbowana (T) jest stosowana w celu czynnego uodpornienia przeciw tężcowi. Podaje się ją:

• Osobom dorosłym i dzieciom nie szczepionym przeciw tężcowi^[1].
• Osobom dorosłym, jako dawkę przypominającą, po okresie 10 lat od ostatniego cyklu szczepień lub po ostatniej dawce przypominającej^[1].
• Osobom dorosłym, które nie otrzymały wszystkich dawek szczepienia podstawowego^[1].
• Dzieciom, jeśli istnieją przeciwwskazania do szczepień szczepionkami skojarzonymi z błonicą i/lub krztuścem^[1].
• Osobom zranionym, narażonym na infekcję laseczkami tężca, przy czynno-biernym uodpornieniu przeciw tężcowi lub w początkach choroby oraz w przypadku niepełnych szczepień, czy braku dokumentacji szczepień^[1].

Dawkowanie i sposób podawania

Dawkowanie szczepionki przeciw tężcowi adsorbowanej (T) zależy od kilku czynników, takich jak historia szczepień pacjenta oraz ryzyko zakażenia. Poniżej przedstawiamy szczegółowe wytyczne dotyczące dawkowania:

Szczepienie podstawowe

• Pełny cykl szczepień według schematu 0, 1, 6-12 miesięcy: dwie pierwsze dawki w odstępie nie krótszym niż 4 do 6 tygodni; trzecia dawka uzupełniająca po 6 miesiącach do 1 roku od drugiego szczepienia^[1].

Szczepienie przypominające

• Jedna dawka co 10 lat od ostatniego szczepienia^[1].

Szczepienie osób zranionych (uodpornienie czynno-bierne)

Wytyczne dotyczące swoistego zapobiegania tężcowi u zranionych osób zależą od ryzyka wystąpienia tężca oraz historii szczepień pacjenta:

Przeciwwskazania

Szczepionki przeciw tężcowi adsorbowanej (T) nie należy stosować w następujących przypadkach:

• Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którykolwiek z pozostałych składników szczepionki^[1].
• Choroby w ostrych fazach ze stanami gorączkowymi^[1].
• Choroby przewlekłe w okresie zaostrzenia^[1].
• Leczenie dużymi dawkami kortykosteroidów^[1].

Szczepienie można przeprowadzić po ustąpieniu ostrych objawów chorobowych oraz po zakończeniu leczenia kortykosteroidami^[1].

Działania niepożądane

Jak każdy lek, szczepionka ta może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Częstość występowania działań niepożądanych zdefiniowana jest następująco:

• Bardzo często (≥ 1/10)
• Często (≥ 1/100 do < 1/10)
• Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100)
• Rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000)
• Bardzo rzadko (< 1/10 000)
• Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

Bardzo rzadko mogą wystąpić działania niepożądane w miejscu podania: zaczerwienienie, obrzęk, ból. Objawy te mijają po 24 godzinach. Bardzo rzadko występują ogólne działania niepożądane: podwyższenie temperatury ciała, złe samopoczucie. Przyczyną mogą być zbyt krótkie odstępy czasu między kolejnymi dawkami lub uczulenie (nadwrażliwość) na tiomersal lub glin^[1].

Przechowywanie

Szczepionkę należy przechowywać w lodówce (2°C – 8°C). Nie zamrażać. Przechowywać w opakowaniu zewnętrznym w celu ochrony przed światłem. Szczepionkę należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci^[1].

Słownik pojęć

• Tężec – bakteryjna choroba zakaźna wywołana przez laseczki tężca, które wytwarzają toksynę tetanospazminę.
• Toksoid tężcowy – inaktywowany toksyn tężca, który zachowuje swoje właściwości antygenowe i jest używany w szczepionkach.
• Immunoglobulina – białko odpornościowe, które wiąże się z toksynami i neutralizuje je.
• Tiomersal – środek konserwujący zawierający rtęć, używany w niektórych szczepionkach.
• Adiuwant – substancja wzmacniająca odpowiedź immunologiczną na antygen.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku