Woksylaprewir – porównanie substancji czynnych

Woksylaprewir, glekaprewir i pibrentaswir to nowoczesne leki przeciwwirusowe do leczenia WZW C. Różnią się zakresem stosowania, grupami wiekowymi i przeciwwskazaniami.

Porównywane substancje czynne – co je łączy?

Woksylaprewir, glekaprewir oraz pibrentaswir to substancje czynne należące do nowoczesnej grupy leków przeciwwirusowych, tzw. bezpośrednio działających leków antywirusowych (DAA). Stosowane są w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C (WZW C) u dzieci i dorosłych. Wszystkie te substancje są inhibitorami białek wirusowych kluczowych dla namnażania wirusa HCV, dzięki czemu skutecznie hamują jego rozwój w organizmie¹².

• Woksylaprewir i glekaprewir to inhibitory proteazy NS3/4A HCV.
• Pibrentaswir oraz, w połączeniu z woksylaprewirem, welpataswir, są inhibitorami białka NS5A HCV.
• Wszystkie te substancje są pangenotypowe, czyli działają na różne genotypy wirusa HCV.

Oznacza to, że mogą być stosowane u różnych pacjentów, niezależnie od typu wirusa wywołującego zakażenie¹².

Kiedy stosuje się woksylaprewir, glekaprewir i pibrentaswir?

Główne wskazanie do stosowania wszystkich trzech substancji to leczenie przewlekłego WZW C. Jednak różnią się one szczegółowymi warunkami podania oraz grupami wiekowymi, dla których są przeznaczone:

• Woksylaprewir (w połączeniu z sofosbuwirem i welpataswirem) stosuje się u pacjentów od 12. roku życia i o masie ciała co najmniej 30 kg³.
• Glekaprewir i pibrentaswir są dostępne w połączeniu (Maviret) i mogą być stosowane zarówno u dorosłych, jak i dzieci od 3. roku życia, w tym także u pacjentów o masie ciała od 12 kg (dzięki dostępności granulatu powlekanego)⁴⁵.

Woksylaprewir jest zarejestrowany dla osób od 12 lat, natomiast glekaprewir i pibrentaswir można stosować już od 3. roku życia, co czyni je szczególnie przydatnymi w leczeniu młodszych dzieci⁴.

Wszystkie trzy substancje stosuje się w terapii różnych genotypów HCV, zarówno u pacjentów wcześniej nieleczonych, jak i tych, u których wcześniejsze leczenie nie przyniosło efektu. Wybór konkretnego leku zależy jednak od wieku, masy ciała, obecności marskości wątroby oraz wcześniejszej historii leczenia³⁵.

Mechanizm działania i różnice farmakokinetyczne

Woksylaprewir i glekaprewir są inhibitorami proteazy NS3/4A, czyli blokują białko wirusowe niezbędne do powstawania nowych cząstek wirusa. Pibrentaswir (podobnie jak welpataswir) hamuje białko NS5A, które również jest niezbędne do namnażania wirusa HCV¹².

Wszystkie trzy substancje są stosowane doustnie, a ich skuteczność może być zależna od spożycia posiłku – zaleca się przyjmowanie leków z jedzeniem, co zwiększa ich wchłanianie⁶⁷⁸.

• Woksylaprewir osiąga maksymalne stężenie we krwi po około 4 godzinach od podania, jest prawie całkowicie wiązany z białkami osocza i wydalany głównie z żółcią⁹.
• Glekaprewir oraz pibrentaswir również są silnie wiązane z białkami osocza i wydalane z żółcią. Ich czas utrzymywania się w organizmie jest różny: glekaprewir ok. 6–9 godzin, pibrentaswir ok. 23–29 godzin¹⁰¹¹.

Warto podkreślić, że preparaty z glekaprewirem i pibrentaswirem są dostępne zarówno w formie tabletek, jak i granulatu, co ułatwia podawanie leku dzieciom⁸.

Wskazania i skuteczność – podobieństwa i różnice

Wszystkie omawiane substancje wykazują wysoką skuteczność w leczeniu WZW C, jednak różnią się szczegółowymi wskazaniami i czasem terapii:

• Woksylaprewir (z sofosbuwirem i welpataswirem) stosuje się zwykle przez 8 do 12 tygodni, zależnie od wcześniejszego leczenia i obecności marskości wątroby⁶.
• Glekaprewir i pibrentaswir podaje się przez 8, 12 lub 16 tygodni – czas leczenia zależy od genotypu wirusa, wcześniejszego leczenia oraz obecności marskości wątroby⁷⁸.

W przypadku obu terapii, skuteczność utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie – ponad 95% pacjentów osiąga trwałą odpowiedź wirusologiczną (SVR12), czyli praktycznie dochodzi do wyleczenia zakażenia¹²¹³¹⁴.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – co różni te substancje?

Woksylaprewir oraz glekaprewir i pibrentaswir mają wiele wspólnych przeciwwskazań, ale są też między nimi istotne różnice:

• Nie wolno stosować żadnej z tych substancji u osób z nadwrażliwością na którykolwiek składnik preparatu.
• Przeciwwskazane jest równoczesne stosowanie z silnymi induktorami niektórych enzymów wątrobowych (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny), ponieważ może to osłabić działanie leków¹⁵¹⁶¹⁷.
• Nie należy stosować woksylaprewiru z lekami zawierającymi etynyloestradiol (np. niektóre tabletki antykoncepcyjne), rozuwastatyną i eteksylanem dabigatranu¹⁵.
• Podobne przeciwwskazania obowiązują dla glekaprewiru i pibrentaswiru, ale dodatkowo nie wolno ich łączyć z niektórymi statynami (atorwastatyna, symwastatyna) oraz atazanawirem¹⁶¹⁷.
• Oba schematy nie są zalecane lub są przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (stopień C według Childa-Pugha), a w przypadku umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby należy zachować szczególną ostrożność¹⁸¹⁹²⁰.

Wspólną cechą jest także możliwość interakcji z innymi lekami, dlatego przed rozpoczęciem terapii lekarz powinien dokładnie przeanalizować przyjmowane przez pacjenta preparaty²¹²²²³.

Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów

Woksylaprewir oraz glekaprewir i pibrentaswir mają podobne zalecenia dotyczące stosowania u dzieci, kobiet w ciąży, karmiących piersią, kierowców oraz osób z chorobami nerek i wątroby, choć występują pewne różnice:

• Dzieci: Woksylaprewir (w połączeniu z innymi lekami) jest dopuszczony do stosowania od 12. roku życia i masy ciała co najmniej 30 kg³. Glekaprewir i pibrentaswir mogą być stosowane już od 3. roku życia i masy ciała od 12 kg (w formie granulatu)⁴.
• Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tych leków w ciąży i podczas karmienia piersią. Ich stosowanie w tych okresach nie jest zalecane²⁴²⁵²⁶.
• Kierowcy: Oba leki nie mają istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn²⁷²⁸²⁹.
• Pacjenci z chorobami nerek: Nie ma konieczności dostosowania dawki w przypadku łagodnych i umiarkowanych zaburzeń czynności nerek. Glekaprewir i pibrentaswir mogą być stosowane nawet u pacjentów dializowanych¹⁹²⁰.
• Pacjenci z chorobami wątroby: W przypadku łagodnych zaburzeń czynności wątroby leki te mogą być stosowane. Nie są natomiast zalecane lub są przeciwwskazane u osób z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby¹⁸¹⁹²⁰.

Podsumowanie – wybór terapii zależy od wieku, stanu zdrowia i wcześniejszego leczenia

Woksylaprewir oraz glekaprewir i pibrentaswir to skuteczne i nowoczesne leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu przewlekłego WZW C. Ich skuteczność, zakres działania oraz profil bezpieczeństwa są zbliżone, jednak różnią się pod względem grup wiekowych, dostępnych postaci leku oraz szczegółowych przeciwwskazań. Woksylaprewir jest stosowany u pacjentów od 12 lat i zawsze w połączeniu z innymi substancjami, natomiast glekaprewir i pibrentaswir można podawać nawet małym dzieciom, również w postaci granulatu. Ostateczny wybór terapii zależy od indywidualnej sytuacji pacjenta, wcześniejszego leczenia oraz obecności innych chorób.