Ogólne zasady dawkowania ryzankizumabu
Ryzankizumab występuje w kilku postaciach: roztwór do wstrzykiwań podskórnych (w ampułko-strzykawce, we wstrzykiwaczu półautomatycznym lub we wkładzie) oraz koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji dożylnej12. Schemat dawkowania i droga podania zależą od leczonej choroby.
Dawkowanie w łuszczycy plackowatej i łuszczycowym zapaleniu stawów
- Dawka początkowa i podtrzymująca: Zalecana dawka to 150 mg podawana podskórnie w tygodniu 0 i tygodniu 4, a następnie co 12 tygodni34.
- Można zastosować jeden wstrzykiwacz półautomatyczny (150 mg), jedną ampułko-strzykawkę (150 mg) lub dwa wstrzyknięcia po 75 mg (każde w osobnej ampułko-strzykawce) – oba wstrzyknięcia należy wykonać w różne miejsca56.
- W przypadku pominięcia dawki należy ją podać jak najszybciej, a kolejną – w ustalonym wcześniej terminie34.
- Leczenie jest długotrwałe; warto rozważyć zakończenie terapii, jeśli po 16 tygodniach nie występuje poprawa34.
Dawkowanie w chorobie Leśniowskiego-Crohna
- Indukcja (początkowa faza leczenia): 600 mg dożylnie w tygodniu 0, 4 i 878.
- Terapia podtrzymująca: od 12. tygodnia 360 mg podskórnie co 8 tygodni78.
- Leczenie należy przerwać, jeśli do 24. tygodnia nie ma wyraźnych korzyści78.
Dawkowanie we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego
- Indukcja: 1200 mg dożylnie w tygodniu 0, 4 i 8910.
- Terapia podtrzymująca od 12. tygodnia:
- Leczenie należy przerwać, jeśli do 24. tygodnia nie ma widocznych efektów910.
- Ryzankizumab podaje się wyłącznie podskórnie lub dożylnie, w zależności od wskazania i fazy leczenia57.
- Samodzielne podawanie leku jest możliwe po odpowiednim przeszkoleniu – wyjątkiem są niektóre postacie, które musi podać personel medyczny511.
- Dawki i schematy mogą różnić się w zależności od choroby, dlatego zawsze należy stosować się do zaleceń lekarza37.
- W przypadku pominięcia dawki nie należy podwajać kolejnej – pominiętą dawkę należy podać jak najszybciej39.
Dawkowanie ryzankizumabu w szczególnych grupach pacjentów
- Dzieci i młodzież: Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania ryzankizumabu u osób poniżej 18 lat w chorobie Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego oraz u osób poniżej 6 lat w łuszczycy plackowatej i poniżej 5 lat w łuszczycowym zapaleniu stawów. Nie zaleca się stosowania w tych grupach wiekowych1213.
- Pacjenci w podeszłym wieku (≥65 lat): Nie ma konieczności zmiany dawki, ale doświadczenie w tej grupie jest ograniczone1213.
- Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby: Nie przeprowadzono specjalnych badań, jednak nie oczekuje się potrzeby modyfikacji dawki, gdyż ryzankizumab jest przeciwciałem monoklonalnym1213.
- Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa, dlatego stosowanie ryzankizumabu w ciąży i podczas karmienia piersią powinno być rozważone przez lekarza indywidualnie, biorąc pod uwagę potencjalne korzyści i ryzyko1213.
- Pacjenci z nadwagą: Nie jest konieczne dostosowanie dawki1213.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania i postaci leku
Ryzankizumab stosuje się w różnych dawkach i drogach podania w zależności od leczonej choroby:
- Łuszczyca plackowata i łuszczycowe zapalenie stawów: zawsze podskórnie, 150 mg według ustalonego schematu34.
- Choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego: leczenie rozpoczyna się od dożylnych infuzji (odpowiednio 600 mg lub 1200 mg), a następnie przechodzi się na podskórne wstrzyknięcia (360 mg lub 180 mg co 8 tygodni w zależności od efektu po indukcji)78.
- Czy można samodzielnie podawać lek? – Tak, po odpowiednim przeszkoleniu większość postaci podskórnych można podawać samodzielnie, z wyjątkiem niektórych form wymagających obecności personelu medycznego511.
- Jak postąpić w przypadku pominięcia dawki? – Podaj ją jak najszybciej, a kolejną w ustalonym terminie39.
- Czy trzeba zmieniać dawkę przy chorobach nerek lub wątroby? – Nie ma takiej potrzeby1213.
Maksymalna dawka dobowa i bezpieczeństwo stosowania
W dokumentacji nie określono sztywno maksymalnej dobowej dawki ryzankizumabu – należy jednak ściśle przestrzegać schematów dawkowania ustalonych przez lekarza. W przypadku przedawkowania należy obserwować pacjenta pod kątem ewentualnych działań niepożądanych i zastosować leczenie objawowe1415.
Podsumowanie dawkowania ryzankizumabu w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli z łuszczycą plackowatą lub łuszczycowym zapaleniem stawów | 150 mg podskórnie w tygodniu 0 i 4, potem co 12 tygodni |
| Dorośli z chorobą Leśniowskiego-Crohna | 600 mg dożylnie w tygodniu 0, 4, 8, potem 360 mg podskórnie co 8 tygodni |
| Dorośli z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego | 1200 mg dożylnie w tygodniu 0, 4, 8, potem 180 mg lub 360 mg podskórnie co 8 tygodni (w zależności od efektu po indukcji) |
| Dzieci i młodzież | Nie zaleca się stosowania/Przeciwwskazane |
| Osoby starsze | Dawka jak u dorosłych, brak konieczności modyfikacji |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby | Nie wymaga modyfikacji dawki |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Stosowanie tylko po konsultacji z lekarzem |













