Reklama

Jak działa pyrantel?

Pyrantel należy do grupy leków przeciwpasożytniczych, zwanych także lekami przeciwrobaczymi. Jego głównym zadaniem jest zwalczanie robaków obłych, które mogą bytować w przewodzie pokarmowym człowieka12. Substancja ta działa na mięśnie pasożytów, powodując ich porażenie i uniemożliwiając im dalsze poruszanie się. Dzięki temu robaki zostają usunięte z jelit naturalnymi ruchami przewodu pokarmowego, bez potrzeby stosowania dodatkowych środków przeczyszczających1. Pyrantel jest skuteczny zarówno wobec dojrzałych pasożytów, jak i tych znajdujących się we wczesnym stadium rozwoju, ale nie działa na larwy migrujące w tkankach12.

Wskazania do stosowania pyrantelu

Wskazania do stosowania pyrantelu mogą się różnić w zależności od postaci leku (tabletki lub zawiesina doustna) oraz wieku pacjenta. Substancja ta stosowana jest przede wszystkim w leczeniu zakażeń wywołanych przez owsika ludzkiego (Enterobius vermicularis)34.

Ważne dla pacjentów:

  • Pyrantel jest dostępny w postaci tabletek oraz zawiesiny doustnej, a wybór odpowiedniej formy zależy od wieku pacjenta i indywidualnych potrzeb5
  • Stosowanie u najmłodszych dzieci wymaga szczególnej ostrożności i powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarza6
  • W przypadku pacjentów z chorobami wątroby może być konieczne dostosowanie dawki78
  • Niektóre formy leku zawierają dodatkowe substancje, które mogą być niewskazane u osób z określonymi schorzeniami (np. nietolerancja fruktozy)8

Wskazania u dorosłych

Pyrantel jest stosowany u dorosłych w leczeniu:

  • Owsicy – zakażenia wywołanego przez owsika ludzkiego (Enterobius vermicularis)34. Objawy owsicy to m.in. świąd okolicy odbytu, drażliwość czy trudności ze snem.

Wskazania u dzieci

Pyrantel może być stosowany u dzieci, jednak wiek, od którego jest dopuszczony, zależy od postaci leku:

  • Tabletki: dla dzieci od 6. roku życia – wskazane w leczeniu owsicy3
  • Zawiesina doustna: dla dzieci od 2. roku życia – wskazana w leczeniu owsicy4
  • Dzieci poniżej 2 lat: stosowanie jest możliwe wyłącznie pod nadzorem lekarza i wymaga szczególnej ostrożności6

Inne zastosowania pyrantelu (na podstawie działania farmakologicznego)

Choć w Polsce pyrantel jest oficjalnie zarejestrowany do leczenia owsicy, w literaturze farmakologicznej opisuje się także jego skuteczność wobec innych robaków obłych, takich jak:

  • Ascaris lumbricoides (glista ludzka)
  • Ancylostoma duodenale (tęgoryjec dwunastnicy)
  • Necator americanus
  • Trichostrongylus orientalis i Trichostrongylus colubriformis

Wskazania te nie są jednak wymienione w polskich Charakterystykach Produktu Leczniczego jako oficjalnie zatwierdzone.

Stosowanie pyrantelu w szczególnych grupach pacjentów

Stosowanie pyrantelu może wymagać szczególnej ostrożności u niektórych pacjentów:

  • Pacjenci z chorobami wątroby: konieczna jest kontrola parametrów wątrobowych i ewentualne dostosowanie dawki56.
  • Dzieci poniżej 2 lat: stosowanie tylko pod ścisłym nadzorem lekarza6.
  • Pacjenci niedożywieni lub z niedokrwistością: zalecana ostrożność56.
  • Pacjenci z dziedziczną nietolerancją fruktozy: nie powinni stosować zawiesiny doustnej zawierającej sorbitol6.
Uwaga na substancje pomocnicze w lekach z pyrantelem:

  • Zawiesina doustna może zawierać sorbitol, który nie jest wskazany dla osób z nietolerancją fruktozy.
  • Obecność sodu benzoesanu, alkoholu benzylowego czy niewielkich ilości etanolu może mieć znaczenie u osób z alergiami lub innymi przeciwwskazaniami.
  • W przypadku przyjmowania innych leków doustnych należy uwzględnić możliwość interakcji z sorbitolem.

Tabela wskazań i możliwości stosowania pyrantelu

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Owsica Tak Tak Tak (od 2 lat – zawiesina; od 6 lat – tabletki) Tak Brak danych

346

Pyrantel – skuteczny wybór w leczeniu owsicy

Pyrantel to substancja czynna o potwierdzonej skuteczności w leczeniu owsicy u dzieci i dorosłych. W zależności od postaci leku, może być stosowany już od 2. lub 6. roku życia. Dzięki bezpośredniemu działaniu na pasożyty i niewielkiej liczbie działań niepożądanych jest chętnie wybierany przez lekarzy. Warto jednak pamiętać o ograniczeniach dotyczących stosowania u najmłodszych dzieci, osób z chorobami wątroby oraz pacjentów z nietolerancją fruktozy. Wskazania do stosowania pyrantelu są jasno określone i oparte na wieloletnich obserwacjach klinicznych, co czyni go jednym z podstawowych leków przeciwpasożytniczych w leczeniu owsicy34.

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się pyrantel?

Pyrantel stosuje się w leczeniu owsicy wywołanej przez Enterobius vermicularis u dzieci i dorosłych.

Od jakiego wieku można stosować pyrantel?

Zawiesinę doustną można stosować u dzieci od 2 lat, a tabletki od 6 lat.

Czy pyrantel działa na inne pasożyty oprócz owsika?

W Polsce pyrantel jest oficjalnie zarejestrowany tylko do leczenia owsicy.

Czy pyrantel można stosować u osób z chorobami wątroby?

Tak, ale może być konieczne zmniejszenie dawki i kontrola parametrów wątrobowych.

Reklama
Reklama