Ogólne zasady dawkowania proguanilu
Proguanil jest dostępny w tabletkach, które zawierają także atowakwon. Obie substancje działają wspólnie, aby skutecznie zwalczać malarię wywołaną przez Plasmodium falciparum123. Lek podaje się doustnie, zawsze o tej samej porze dnia, najlepiej podczas posiłku lub z napojem mlecznym, co poprawia wchłanianie substancji czynnych456.
W przypadku wystąpienia wymiotów w ciągu godziny od przyjęcia dawki, tabletkę należy zażyć ponownie456. Biegunka lub wymioty mogą nieco zmniejszyć skuteczność leku, ale nie są powodem do zmiany dawkowania; zaleca się jednak dodatkowe środki ochrony przed komarami789.
Profilaktyka malarii
- Profilaktykę należy rozpocząć 24-48 godzin przed planowanym pobytem na obszarze występowania malarii41011.
- Tabletki należy przyjmować codziennie podczas pobytu w rejonie endemicznym oraz przez 7 dni po jego opuszczeniu41011.
- Dorośli i młodzież o masie ciała powyżej 40 kg: jedna tabletka na dobę121011.
- Nie zaleca się stosowania tej postaci leku u osób o masie ciała poniżej 40 kg w profilaktyce malarii; w takich przypadkach dostępne są inne dawki przeznaczone dla dzieci121011.
Leczenie ostrej, niepowikłanej malarii
- Dorośli: cztery tabletki przyjmowane jednorazowo na dobę przez trzy kolejne dni121011.
- Dzieci:
- 11-20 kg: jedna tabletka raz dziennie przez 3 dni
- 21-30 kg: dwie tabletki raz dziennie przez 3 dni
- 31-40 kg: trzy tabletki raz dziennie przez 3 dni
- Powyżej 40 kg: dawkowanie jak u dorosłych
- Tabletki należy przyjmować z jedzeniem lub napojem mlecznym, aby poprawić ich działanie456.
- W przypadku wymiotów w ciągu godziny od przyjęcia dawki, konieczne jest powtórzenie tabletki456.
- Nie zaleca się stosowania leku u dzieci o masie ciała poniżej 11 kg oraz w profilaktyce u osób poniżej 40 kg121011.
- U osób z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) lek jest przeciwwskazany w profilaktyce, a w leczeniu należy rozważyć inne opcje terapeutyczne1356.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Dawkowanie u dzieci zależy od masy ciała. Dla dzieci o masie poniżej 11 kg nie zaleca się stosowania tej postaci leku. Dzieci o masie ciała powyżej 11 kg powinny przyjmować odpowiednią ilość tabletek według powyższych wytycznych121415.
Pacjenci w podeszłym wieku
Nie ma konieczności modyfikowania dawkowania u osób starszych. Badania wykazały, że organizm osób w podeszłym wieku przyswaja lek w sposób podobny jak u młodszych dorosłych131415.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
U osób z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek nie jest konieczna zmiana dawki. W przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) lek jest przeciwwskazany w profilaktyce malarii, a w leczeniu ostrej fazy malarii zaleca się, o ile to możliwe, zastosowanie innych leków niż proguanil z atowakwonem1356.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Nie jest konieczna modyfikacja dawkowania u osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby. Chociaż nie przeprowadzono badań u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami wątroby, nie przewiduje się potrzeby specjalnych środków ostrożności lub zmiany dawki131415.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Nie ma wystarczających danych na temat stosowania proguanilu w połączeniu z atowakwonem u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego, jednak decyzję o zastosowaniu leku powinien podjąć lekarz, uwzględniając korzyści i potencjalne ryzyko161718.
- Lek należy przyjmować regularnie, nie pomijając żadnej dawki, aby zapewnić skuteczną ochronę przed malarią41011.
- W przypadku wymiotów lub biegunki należy stosować dodatkowe metody ochrony przed ukąszeniami komarów789.
- Lek nie jest przeznaczony do leczenia wszystkich rodzajów malarii – w przypadku zachorowania na inne odmiany niż Plasmodium falciparum konieczna jest konsultacja z lekarzem w sprawie innego leczenia192021.
- Nie należy kruszyć tabletek – w razie trudności z połykaniem należy skonsultować się z farmaceutą lub lekarzem56.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie proguanilu w połączeniu z atowakwonem zależy od tego, czy stosujemy lek w profilaktyce, czy w leczeniu malarii. Schematy dawkowania różnią się liczbą tabletek i czasem trwania terapii, dlatego ważne jest, aby przestrzegać zaleceń lekarza oraz informacji zawartych w ulotce121011.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
W profilaktyce nie należy przekraczać jednej tabletki dziennie, a w leczeniu – czterech tabletek na dobę przez trzy dni. Brak jest szczegółowych danych dotyczących konsekwencji przedawkowania, jednak w przypadku zażycia zbyt dużej dawki zaleca się monitorowanie stanu pacjenta i zastosowanie standardowych metod wspomagających222324.
Podsumowanie – dawkowanie proguanilu w profilaktyce i leczeniu malarii
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli i młodzież > 40 kg |
|
| Dzieci 11-20 kg | 1 tabletka na dobę przez 3 dni (leczenie); nie zaleca się stosowania w profilaktyce |
| Dzieci 21-30 kg | 2 tabletki na dobę przez 3 dni (leczenie); nie zaleca się stosowania w profilaktyce |
| Dzieci 31-40 kg | 3 tabletki na dobę przez 3 dni (leczenie); nie zaleca się stosowania w profilaktyce |
| Dzieci poniżej 11 kg | Nie zaleca się stosowania |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych |
| Pacjenci z łagodną/umiarkowaną niewydolnością nerek lub wątroby | Jak u dorosłych |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek | Przeciwwskazane w profilaktyce; w leczeniu – zalecane inne leki |
| Kobiety w ciąży/karmiące piersią | Stosowanie tylko po konsultacji z lekarzem |













