Reklama

Pitolisant i solriamfetol to leki poprawiające czuwanie, stosowane w narkolepsji i bezdechu sennym. Różnią się mechanizmem działania, zakresem wskazań i bezpieczeństwem u dzieci.

Pitolisant i solriamfetol – co je łączy, a co różni?

Obie substancje czynne, pitolisant i solriamfetol, należą do nowoczesnych leków poprawiających czuwanie, czyli pomagają walczyć z nadmierną sennością w ciągu dnia. Są stosowane głównie u osób z narkolepsją lub obturacyjnym bezdechem sennym (OBS), gdy standardowe leczenie tych schorzeń nie przynosi wystarczających efektów123. Oba leki są podawane doustnie w postaci tabletek i mają na celu poprawę jakości życia poprzez zmniejszenie objawów nadmiernej senności. Jednak choć ich ogólny cel jest podobny, istnieją istotne różnice w zakresie wskazań, działania i bezpieczeństwa stosowania.

Wskazania do stosowania – kiedy wybiera się pitolisant, a kiedy solriamfetol?

Pitolisant jest stosowany zarówno w narkolepsji (zarówno z katapleksją, jak i bez niej), jak i w leczeniu nadmiernej senności w obturacyjnym bezdechu sennym, jeśli inne metody leczenia nie są skuteczne lub nie są tolerowane12. Można go podawać dorosłym, młodzieży i dzieciom od 6. roku życia w przypadku narkolepsji, a w OBS wyłącznie dorosłym142.

Solriamfetol natomiast jest zarejestrowany do leczenia nadmiernej senności w ciągu dnia zarówno w narkolepsji (z katapleksją lub bez katapleksji), jak i w obturacyjnym bezdechu sennym u dorosłych pacjentów3. Nie ma jednak wskazań do stosowania u dzieci i młodzieży, a jego bezpieczeństwo w tych grupach nie zostało potwierdzone5.

  • Pitolisant można stosować u dzieci od 6. roku życia w narkolepsji, a u dorosłych również w OBS12.
  • Solriamfetol jest przeznaczony tylko dla dorosłych w obu wskazaniach3.
Ważne: Wybór między pitolisantem a solriamfetolem zależy od wieku pacjenta, rodzaju schorzenia oraz innych chorób współistniejących. Dla dzieci i młodzieży z narkolepsją możliwe jest zastosowanie pitolisantu, podczas gdy solriamfetol nie jest zalecany w tej grupie. W przypadku dorosłych z obturacyjnym bezdechem sennym oba leki są dostępne, jednak decyzja powinna uwzględniać indywidualne przeciwwskazania i tolerancję leku.

Jak działają pitolisant i solriamfetol?

Mechanizmy działania tych substancji są różne, choć efekt końcowy – poprawa czuwania – jest podobny.

  • Pitolisant działa poprzez blokowanie receptorów histaminowych H3 w mózgu, co prowadzi do zwiększenia aktywności układu histaminergicznego. To z kolei pobudza różne układy neuroprzekaźników (acetylocholina, noradrenalina, dopamina), poprawiając czujność i zmniejszając senność67.
  • Solriamfetol jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego dopaminy i noradrenaliny, czyli zwiększa stężenie tych substancji w mózgu, co prowadzi do poprawy czuwania i zmniejszenia senności8.

Jeśli chodzi o farmakokinetykę, czyli losy leku w organizmie:

  • Pitolisant jest dobrze wchłaniany, osiąga maksymalne stężenie w osoczu po ok. 3 godzinach, a jego czas półtrwania to 10–12 godzin. Metabolizowany jest głównie przez enzymy wątrobowe i wydalany z moczem910.
  • Solriamfetol wchłania się bardzo szybko (maksymalne stężenie po ok. 2 godzinach), praktycznie nie ulega metabolizmowi i jest wydalany niemal w całości przez nerki w postaci niezmienionej. Jego czas półtrwania to ok. 7 godzin11.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – na co uważać?

Obie substancje mają pewne przeciwwskazania, ale różnią się szczegółami:

  • Pitolisant nie powinien być stosowany u osób z ciężką niewydolnością wątroby i w czasie karmienia piersią12. Wskazana jest ostrożność u osób z umiarkowanymi zaburzeniami wątroby, nerek, zaburzeniami psychicznymi, padaczką oraz chorobami serca1314.
  • Solriamfetol nie może być stosowany u osób po świeżym zawale serca, z niekontrolowanym nadciśnieniem, ciężkimi zaburzeniami rytmu serca, a także z nadwrażliwością na lek lub przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów MAO15. Zaleca się ostrożność przy nadciśnieniu tętniczym, chorobach serca oraz u osób z zaburzeniami psychicznymi16.

Warto podkreślić, że w przypadku pitolisantu u dzieci i młodzieży z narkolepsją nie stwierdzono istotnych dodatkowych przeciwwskazań, pod warunkiem stosowania zgodnie z zaleceniami dotyczącymi dawkowania i masy ciała17.

Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów

Stosowanie obu leków u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, kobiet w ciąży, karmiących piersią, kierowców czy osób starszych wymaga indywidualnej oceny:

  • Dzieci i młodzież: Pitolisant jest dopuszczony do stosowania w narkolepsji od 6. roku życia, solriamfetol nie jest zalecany w tej grupie wiekowej175.
  • Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Oba leki nie są zalecane w ciąży (brak danych lub niekorzystny wpływ na płód w badaniach zwierzęcych), a w czasie karmienia piersią pitolisant jest przeciwwskazany, solriamfetol także nie jest zalecany1819.
  • Osoby z zaburzeniami funkcji nerek: Pitolisant wymaga dostosowania dawki w umiarkowanych zaburzeniach nerek, solriamfetol – zmniejszenia dawki, a w przypadku ciężkich zaburzeń nerek jest przeciwwskazany2021.
  • Osoby z zaburzeniami wątroby: Pitolisant nie powinien być stosowany w ciężkiej niewydolności wątroby, wymaga ostrożności w umiarkowanych zaburzeniach; solriamfetol nie wymaga specjalnych zaleceń, ale brak jest szczegółowych danych w tej grupie2021.
  • Kierowcy i osoby obsługujące maszyny: Oba leki mogą mieć niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów, zwłaszcza na początku leczenia lub przy zmianie dawki. U niektórych pacjentów poziom czuwania może nie wrócić do normy, dlatego należy indywidualnie ocenić bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów2223.
Bezpieczeństwo stosowania – na co zwrócić uwagę?

  • U osób z zaburzeniami nerek lub wątroby konieczne jest dostosowanie dawki, zwłaszcza przy stosowaniu pitolisantu.
  • Solriamfetol nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży.
  • Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii pitolisantem oraz przez co najmniej 21 dni po zakończeniu leczenia, ponieważ lek może obniżać skuteczność antykoncepcji hormonalnej.
  • Oba leki mogą powodować działania niepożądane, takie jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe, bóle głowy, lęk czy bezsenność, które zwykle ustępują podczas dalszego leczenia.

Pitolisant a solriamfetol – podsumowanie najważniejszych różnic i podobieństw

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Pitolisant Narkolepsja (z katapleksją lub bez), OBS z nadmierną sennością Od 6. roku życia (narkolepsja) Nie zaleca się Niewielki wpływ; indywidualna ocena
Solriamfetol Narkolepsja (z katapleksją lub bez), OBS z nadmierną sennością Lek nie jest przeznaczony dla dzieci Nie zaleca się Niewielki wpływ; indywidualna ocena

Pytania i odpowiedzi

Czy pitolisant można stosować u dzieci?

Tak, pitolisant jest dopuszczony do leczenia narkolepsji u dzieci od 6. roku życia.1

Na czym polega główna różnica między pitolisantem a solriamfetolem?

Różnią się mechanizmem działania i zakresem wskazań – pitolisant działa na receptory histaminowe H3, a solriamfetol hamuje wychwyt dopaminy i noradrenaliny.68

Czy solriamfetol można stosować u dzieci?

Nie, solriamfetol jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych.5

Czy oba leki są bezpieczne w ciąży?

Nie zaleca się stosowania pitolisantu ani solriamfetolu w okresie ciąży.1920

Który lek można stosować przy obturacyjnym bezdechu sennym?

Oba leki są wskazane do leczenia nadmiernej senności w OBS u dorosłych.23

Reklama
Reklama