Reklama

Pazopanib, aksytynib i sunitynib to nowoczesne leki stosowane głównie w leczeniu zaawansowanego raka nerki. Różnią się wskazaniami, bezpieczeństwem i szczegółami stosowania.

Porównywane substancje czynne – pazopanib, aksytynib i sunitynib

Pazopanib, aksytynib i sunitynib to leki należące do grupy tzw. inhibitorów kinaz tyrozynowych, które hamują działanie określonych białek uczestniczących w rozwoju nowotworów, zwłaszcza poprzez blokowanie procesu powstawania nowych naczyń krwionośnych odżywiających guz (angiogeneza)123. Wszystkie trzy substancje stosuje się w leczeniu zaawansowanego raka nerki, a sunitynib ma dodatkowo zastosowanie w innych nowotworach, takich jak nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) i niektóre guzy neuroendokrynne trzustki4. Leki te są dostępne w postaci tabletek lub kapsułek przeznaczonych do stosowania doustnego563.

Wskazania do stosowania – podobieństwa i różnice

Wszystkie trzy substancje są wykorzystywane u dorosłych pacjentów z zaawansowanym rakiem nerki, jednak szczegóły ich zastosowania nieco się różnią:

  • Pazopanib jest wskazany do leczenia pierwszego rzutu zaawansowanego raka nerki, a także u pacjentów, którzy wcześniej otrzymywali cytokiny. Dodatkowo stosuje się go w określonych podtypach zaawansowanych mięsaków tkanek miękkich, po wcześniejszym leczeniu chemioterapią7.
  • Aksytynib stosuje się u dorosłych z zaawansowanym rakiem nerki, ale dopiero po niepowodzeniu wcześniejszego leczenia sunitynibem lub cytokiną8.
  • Sunitynib jest wskazany nie tylko w zaawansowanym raku nerki, ale także w leczeniu nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) i wysoko zróżnicowanych nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET), które są nieoperacyjne lub z przerzutami4.

Wszystkie leki są przeznaczone wyłącznie dla osób dorosłych. W przypadku dzieci i młodzieży nie zaleca się ich stosowania – brak jest odpowiednich badań potwierdzających bezpieczeństwo i skuteczność w tej grupie wiekowej5910.

Ważne: Choć wszystkie te leki są stosowane w zaawansowanym raku nerki, różnią się zakresem zastosowań – sunitynib ma dodatkowe wskazania w innych nowotworach, a aksytynib jest przeznaczony dla pacjentów po niepowodzeniu wcześniejszego leczenia. Przed rozpoczęciem terapii zawsze należy uwzględnić wcześniejsze leczenie i indywidualną sytuację pacjenta84.

Mechanizm działania i właściwości farmakokinetyczne

Mechanizm działania wszystkich trzech substancji polega na blokowaniu działania tzw. kinaz tyrozynowych, czyli białek odpowiedzialnych za przekazywanie sygnałów w komórkach nowotworowych oraz za powstawanie nowych naczyń krwionośnych w guzach. Dzięki temu leki te spowalniają wzrost nowotworu i mogą powodować jego zmniejszenie123.

  • Pazopanib blokuje kilka rodzajów kinaz, m.in. receptory dla czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGFR-1, -2, -3), płytkowopochodnego czynnika wzrostu (PDGFR) i c-KIT1.
  • Aksytynib jest bardzo silnym i selektywnym inhibitorem kinaz VEGFR-1, -2 i -32.
  • Sunitynib działa na szeroką grupę kinaz, w tym VEGFR, PDGFR, c-KIT oraz inne, co powoduje szerokie zastosowanie w różnych nowotworach3.

Jeśli chodzi o losy leku w organizmie, pazopanib i sunitynib mają dłuższy czas działania (okres półtrwania pazopanibu to ok. 31 godzin, sunitynibu – do 80 godzin), podczas gdy aksytynib jest szybciej usuwany z organizmu (okres półtrwania ok. 2,5–6 godzin)11123. Wszystkie leki są podawane doustnie, ale różnią się częstością dawkowania – pazopanib i sunitynib zazwyczaj raz dziennie, aksytynib dwa razy dziennie563.

Przeciwwskazania i środki ostrożności

Wspólne przeciwwskazanie dla wszystkich trzech leków to nadwrażliwość na substancję czynną lub inne składniki leku131415. Jednak istnieją pewne różnice dotyczące stosowania w szczególnych sytuacjach:

  • Przeciwwskazane lub niezalecane jest stosowanie wszystkich trzech leków u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby16917.
  • W przypadku umiarkowanych zaburzeń wątroby należy zmniejszyć dawkę pazopanibu i aksytynibu, a sunitynib może być stosowany bez modyfikacji dawki, ale z ostrożnością16917.
  • U pacjentów z niewydolnością nerek pazopanib i sunitynib mogą być stosowane bez konieczności zmiany dawki (z wyjątkiem bardzo ciężkiej niewydolności nerek), natomiast aksytynib wymaga ostrożności przy klirensie kreatyniny poniżej 15 ml/min181917.

Wszystkie trzy leki mogą powodować podwyższenie ciśnienia tętniczego, zaburzenia czynności serca, białkomocz czy zaburzenia czynności tarczycy, dlatego pacjenci powinni być monitorowani pod tym kątem podczas leczenia20213.

Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów

W przypadku dzieci i młodzieży wszystkie trzy leki są przeciwwskazane – nie określono ich bezpieczeństwa ani skuteczności w tej grupie wiekowej5910.

Jeśli chodzi o kobiety w ciąży i karmiące piersią:

  • Stosowanie pazopanibu, aksytynibu i sunitynibu w ciąży jest przeciwwskazane, chyba że lekarz uzna, że korzyści przewyższają ryzyko22233.
  • Podczas leczenia tymi lekami nie należy karmić piersią, ponieważ nie wiadomo, czy leki przenikają do mleka, a potencjalne ryzyko dla dziecka jest nieznane22233.

U osób starszych nie stwierdzono istotnych różnic w skuteczności czy bezpieczeństwie stosowania tych leków, choć indywidualna wrażliwość może być większa24253.

Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn są możliwe podczas stosowania tych leków, ale w razie wystąpienia zawrotów głowy, zmęczenia lub osłabienia należy ich unikać26273.

Ważne: Każdy z omawianych leków wymaga ścisłego monitorowania podczas leczenia, zwłaszcza pod kątem działań niepożądanych dotyczących serca, wątroby, ciśnienia tętniczego oraz czynności tarczycy. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów należy poinformować lekarza2021.

Tabela porównawcza: najważniejsze różnice i podobieństwa

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Pazopanib Zaawansowany rak nerki (pierwszy rzut i po cytokinach), określone mięsaki tkanek miękkich Nie stosować u dzieci i młodzieży Nie zaleca się Brak przeciwwskazań, ale zaleca się ostrożność przy objawach jak zawroty głowy
Aksytynib Zaawansowany rak nerki po niepowodzeniu leczenia sunitynibem lub cytokiną Nie stosować u dzieci i młodzieży Nie zaleca się Możliwe zawroty głowy i zmęczenie – należy zachować ostrożność
Sunitynib Zaawansowany rak nerki, nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego, niektóre guzy neuroendokrynne trzustki Nie stosować u dzieci i młodzieży Nie zaleca się Brak przeciwwskazań, ale ostrożność przy objawach niepożądanych

Podsumowanie – wybór leku zależy od indywidualnej sytuacji

Pazopanib, aksytynib i sunitynib to leki z tej samej grupy, ale różnią się wskazaniami, sposobem podawania, bezpieczeństwem i profilem działań niepożądanych784. Wybór odpowiedniej substancji czynnej zależy od wcześniejszego leczenia, rodzaju nowotworu, stanu zdrowia pacjenta oraz możliwości wystąpienia działań niepożądanych. U wszystkich pacjentów konieczne jest regularne monitorowanie parametrów zdrowotnych, a decyzję o leczeniu podejmuje lekarz na podstawie indywidualnej oceny.

Pytania i odpowiedzi

Czym różni się pazopanib od aksytynibu i sunitynibu?

Pazopanib stosuje się jako leczenie pierwszego rzutu raka nerki, aksytynib po niepowodzeniu wcześniejszego leczenia, a sunitynib także w innych nowotworach, jak GIST czy pNET8910.

Czy pazopanib można stosować u dzieci?

Nie, pazopanib nie jest zalecany u dzieci i młodzieży – brak danych potwierdzających bezpieczeństwo i skuteczność5.

Który z leków można stosować w ciąży?

Żaden z tych leków nie jest zalecany w ciąży. Można je stosować tylko w wyjątkowych sytuacjach, jeśli korzyści przeważają nad ryzykiem2526.

Czy podczas leczenia tymi lekami można prowadzić samochód?

Leki te nie mają istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów, ale w razie zawrotów głowy, zmęczenia lub osłabienia należy zachować ostrożność2930.

Reklama
Reklama