Olej makowy

Czym jest olej makowy i jak powstaje?

Olej makowy to naturalny produkt pozyskiwany z nasion maku lekarskiego (Papaver somniferum) z rodziny makowatych. Do jego produkcji używa się nasion szarego, niebieskiego lub białego maku – same nasiona zawierają od 35 do 60% tłuszczu, co czyni je wyjątkowo bogatym surowcem olejarskim.

Najcenniejszy jest olej tłoczony na zimno – metoda ta polega na mechanicznym wyciskaniu oleju bez udziału wysokiej temperatury, dzięki czemu zachowane zostają wszystkie wartości odżywcze. Gotowy produkt ma jasnozłocisty kolor, delikatny orzechowy aromat i lekką konsystencję. Szybko się wchłania i pozostawia subtelny, przyjemny zapach.

Warto od razu rozwiać popularną wątpliwość: olej makowy nie zawiera opiatów ani morfiny. Te substancje obecne są w mlecznym soku maku opiumowego, a nie w nasionach. Proces tłoczenia na zimno nie przenosi ich do oleju, więc produkt jest całkowicie bezpieczny w stosowaniu.

Co kryje się w składzie oleju makowego?

Olej makowy to przede wszystkim bogactwo nienasyconych kwasów tłuszczowych. Dominuje kwas linolowy, stanowiący 62–65% składu – to niezbędny kwas tłuszczowy z grupy omega-6, którego organizm nie potrafi sam wytworzyć i musi otrzymywać go z zewnątrz. Drugi pod względem ilości jest kwas oleinowy (25–30%) z grupy omega-9. Uzupełniają je kwas palmitynowy (3–5%), kwas stearynowy (2–3%) oraz kwas linolenowy (do 0,5–5%).

Poza kwasami tłuszczowymi olej makowy dostarcza cennych składników odżywczych:

• Witamina E – obecna w postaci alfa- i gamma-tokoferolu, działa jako antyoksydant neutralizujący wolne rodniki tlenowe.
• Witamina D oraz witaminy z grupy B – uzupełniają profil witaminowy oleju.
• Minerały – wapń (wpływ na kości i zęby), potas (regulacja ciśnienia krwi i rytmu serca), cynk (wzrost i regeneracja komórek), mangan (działanie antyoksydacyjne), żelazo, miedź i fosfor.
• Fitosterole – naturalne związki roślinne obecne w ilości ok. 276 mg/100 g, wykazujące działanie przeciwzapalne.

Jak olej makowy wspiera zdrowie od wewnątrz?

Regularne spożywanie oleju makowego może przynosić korzyści dla wielu układów w organizmie. Najlepiej stosować go na zimno – jako dodatek do sałatek, sosów, marynat czy makaronów. Nie należy go podgrzewać powyżej 170°C, bo traci wtedy swoje właściwości odżywcze.

Co ważne – olej makowy bardzo szybko wysycha, dlatego należy przechowywać go w ciemnym, chłodnym miejscu i zużyć przed upływem terminu ważności.

Wśród udokumentowanych właściwości zdrowotnych oleju makowego stosowanego wewnętrznie wymienia się:

• Wsparcie pracy serca i nerek oraz ochronę wątroby – olej stymuluje wątrobę do szybszej regeneracji.
• Wzmocnienie odporności organizmu i ochronę przed infekcjami.
• Regenerację tkanek nabłonkowych układu pokarmowego, moczowo-płciowego i oddechowego.
• Łagodzenie podrażnień żołądka i wspieranie procesów regeneracyjnych w przewodzie pokarmowym.
• Korzystny wpływ na układ nerwowy i wsparcie w problemach z bezsennością.
• Poprawę gęstości kości i kondycji zębów.

Fitosterole obecne w oleju makowym są szczególnie polecane alergikom – mogą pomagać w zmniejszeniu odczynu alergicznego.

Olej makowy w pielęgnacji skóry – dla kogo i jak stosować?

To jeden z najciekawszych obszarów zastosowania tego oleju. Dzięki lekkiej konsystencji i szybkiemu wchłanianiu sprawdza się jako baza do masażu, składnik kremów, balsamów i preparatów pielęgnacyjnych. Jest szczególnie polecany do skóry suchej i wrażliwej – tworzy na powierzchni naskórka warstwę ochronną, która ogranicza odparowywanie wody.

Właściwości oleju makowego przydatne w pielęgnacji skóry:

• Działanie nawilżające i ujędrniające – zwiększa elastyczność skóry i poprawia jej kondycję.
• Właściwości przeciwstarzeniowe – witamina E hamuje powstawanie wolnych rodników tlenowych, spowalniając procesy starzenia się skóry.
• Łagodzenie stanów zapalnych – działa przeciwzapalnie i przeciwrodnikowo.
• Hamowanie rogowacenia naskórka – sprawdza się przy skórze skłonnej do nadmiernego rogowacenia.
• Profilaktyka zaskórników – reguluje wydzielanie sebum i zapobiega powstawaniu zaskórników; ze względu na niską komedogenność może być stosowany przy cerze skłonnej do trądziku.
• Wsparcie gojenia – przyspiesza regenerację skóry po odleżynach, oparzeniach i bliznach; może być bazą do maceratów olejowych z ziół.
• Poprawa mikrokrążenia – stosowany w kosmetykach wyszczuplających, wygładza i ujędrnia skórę.

Olej makowy jest na tyle delikatny, że może być stosowany również do pielęgnacji skóry dzieci i niemowląt.

Jak olej makowy działa na włosy?

Olej makowy świetnie sprawdza się w olejowaniu włosów – szczególnie tych średnio i wysokoporowatych, zniszczonych zabiegami fryzjerskimi, lekami lub po zatruciach. Wysoka zawartość kwasu linolowego wspomaga nawilżenie, a kwas oleinowy poprawia rozczesywalność i nadaje włosom jedwabisty połysk.

Regularne stosowanie oleju makowego na włosy może przynieść:

• Zmniejszenie łamliwości i poprawę sprężystości włosów.
• Wygładzenie zniszczonych końcówek i regenerację przesuszonych kosmyków.
• Odbudowę hydrolipidowego płaszcza ochronnego włosa (odpowiednika bariery skórnej).
• Odżywienie i regenerację skóry głowy.
• Naturalny blask – olej makowy może stanowić roślinną alternatywę dla silikonów stosowanych w kosmetykach do włosów.

Podsumowanie – co warto zapamiętać o oleju makowym?

Olej makowy tłoczony na zimno to wszechstronny produkt o udokumentowanym składzie bogatym w nienasycone kwasy tłuszczowe, witaminę E i minerały. Stosowany wewnętrznie wspiera układ krążenia, odporność i regenerację tkanek – najlepiej w formie zimnego dodatku do posiłków. Zewnętrznie doskonale sprawdza się przy suchej, wrażliwej i skłonnej do podrażnień skórze oraz przy pielęgnacji włosów zniszczonych i przesuszonych. Przed zastosowaniem na skórę warto zrobić próbę uczuleniową. Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe lub cierpiące na choroby wątroby i nerek powinny skonsultować jego stosowanie z lekarzem. Wybieraj zawsze olej certyfikowany, tłoczony na zimno i nierafinowany – to gwarancja najwyższej jakości i zachowania pełni właściwości.