Loratadyna, cetyryzyna i desloratadyna to leki przeciwhistaminowe, stosowane w leczeniu alergii. Różnią się wskazaniami, bezpieczeństwem u dzieci i kobiet w ciąży oraz profilem działań niepożądanych.
Podobieństwa i różnice – jakie substancje porównujemy?
W tym opracowaniu porównujemy loratadynę, cetyryzynę oraz desloratadynę. Wszystkie te substancje należą do tzw. leków przeciwhistaminowych drugiej generacji. Oznacza to, że blokują działanie histaminy – substancji wywołującej objawy alergii, takie jak kichanie, katar, świąd czy wysypka123. Wspólną cechą tych leków jest również to, że stosowane są doustnie w postaci tabletek, syropów lub kropli i mają nowoczesny profil bezpieczeństwa – nie powodują znacznej senności i nie wpływają istotnie na sprawność psychofizyczną większości osób123. Wszystkie mogą być także dostępne w połączeniu z substancjami zmniejszającymi przekrwienie błony śluzowej nosa, jak pseudoefedryna456.
Wskazania do stosowania – kiedy sięgamy po loratadynę, cetyryzynę lub desloratadynę?
Wszystkie trzy substancje są wykorzystywane w leczeniu objawów alergii – zarówno sezonowych (np. pylenie roślin), jak i całorocznych (np. uczulenie na kurz czy sierść zwierząt). Najczęstsze wskazania to:
- alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa (katar sienny, całoroczny katar alergiczny)789
- przewlekła pokrzywka idiopatyczna (przewlekła wysypka, świąd skóry)789
Desloratadyna i loratadyna są często stosowane u dorosłych i dzieci w łagodzeniu objawów alergii związanych z katarem, łzawieniem oczu, świądem i pokrzywką79. Cetyryzyna dodatkowo bywa wykorzystywana w leczeniu alergicznego zapalenia spojówek8. Wszystkie leki można stosować zarówno doraźnie, jak i przewlekle, w zależności od nasilenia i przewlekłości objawów1011.
Różnice dotyczą wieku pacjentów:
- Loratadyna: syrop można podawać dzieciom od 2. roku życia, tabletki najczęściej od 6. lub 12. roku życia, zależnie od masy ciała1012.
- Cetyryzyna: syrop i krople można stosować już u dzieci od 2. roku życia, a tabletki od 6. roku życia13.
- Desloratadyna: roztwory doustne dostępne są już dla dzieci od 1. roku życia, natomiast tabletki od 12. roku życia1411.
Mechanizm działania i farmakokinetyka – jak działają i czym się różnią?
Wszystkie trzy substancje – loratadyna, cetyryzyna i desloratadyna – blokują działanie histaminy, substancji odpowiedzialnej za objawy alergii. Różnią się jednak w kilku aspektach:
- Loratadyna jest prekursorem desloratadyny – w organizmie przekształca się do aktywnej desloratadyny, która odpowiada za główne działanie przeciwalergiczne153.
- Cetyryzyna działa bezpośrednio jako silny antagonista receptorów H1, nie wymaga przekształcenia w organizmie2.
- Desloratadyna to czynny metabolit loratadyny – szybciej osiąga działanie i ma dłuższy czas działania, co pozwala na podawanie raz dziennie3.
Pod względem farmakokinetyki:
- Loratadyna i desloratadyna wiążą się z białkami osocza w dużym stopniu, cetyryzyna nieco mniej, ale także w dużej części151617.
- Desloratadyna ma najdłuższy czas działania (ok. 27 godzin), loratadyna ok. 8–24 godziny, cetyryzyna ok. 10 godzin151617.
- Cetyryzyna i desloratadyna są wydalane głównie przez nerki, loratadyna przez wątrobę i nerki151617.
Przeciwwskazania i środki ostrożności – co łączy, a co różni te leki?
Wszystkie leki są przeciwwskazane u osób uczulonych na daną substancję lub składniki pomocnicze preparatu181920. Jednak w szczegółach różnią się:
- Loratadyna – należy zachować ostrożność u osób z ciężką niewydolnością wątroby (konieczna jest zmiana dawkowania)1021.
- Cetyryzyna – przeciwwskazana przy ciężkiej niewydolności nerek, a u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek konieczna jest redukcja dawki1319.
- Desloratadyna – zaleca się ostrożność przy ciężkich zaburzeniach czynności nerek; w przypadku tabletek i roztworów doustnych nie ma konieczności zmiany dawki u osób z zaburzeniami wątroby, ale warto monitorować reakcję organizmu22.
Wspólną cechą jest także konieczność przerwania stosowania leku na kilka dni przed planowanymi testami alergicznymi, ponieważ leki te mogą fałszować wyniki badań212322.
Bezpieczeństwo u szczególnych grup pacjentów
Dzieci: Cetyryzyna i desloratadyna mają postaci leków przeznaczone dla najmłodszych dzieci (od 1. lub 2. roku życia), loratadyna – syrop od 2. roku życia, tabletki od 6. lub 12. roku życia (zależnie od masy ciała)101413.
Kobiety w ciąży: Zarówno loratadyna, cetyryzyna, jak i desloratadyna nie są zalecane do rutynowego stosowania w ciąży, choć dostępne dane nie wskazują na zwiększone ryzyko wad rozwojowych – jednak zawsze decyzję o stosowaniu powinien podjąć lekarz242526.
Karmienie piersią: Wszystkie trzy substancje przenikają do mleka matki i nie zaleca się ich stosowania podczas karmienia piersią242526.
Prowadzenie pojazdów: Ryzyko senności jest bardzo niskie, jednak sporadycznie może się pojawić – należy obserwować swoją reakcję na lek272829.
Choroby nerek i wątroby:
- Cetyryzyna: konieczna redukcja dawki w umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach czynności nerek13.
- Loratadyna: konieczna zmiana dawkowania przy ciężkiej niewydolności wątroby10.
- Desloratadyna: ostrożność przy ciężkiej niewydolności nerek22.
- Loratadyna i desloratadyna są często wybierane przez osoby, które obawiają się senności. Cetyryzyna także rzadko ją powoduje, ale u niektórych osób może wystąpić częściej niż po loratadynie lub desloratadynie272829.
- U dzieci i osób starszych wybór substancji powinien być zawsze dostosowany do wieku i innych chorób.
- Wszystkie trzy substancje mogą być stosowane przewlekle, jeśli istnieją wskazania medyczne.
Loratadyna, cetyryzyna i desloratadyna – porównanie najważniejszych cech
| Substancja czynna | Najważniejsze wskazania | Stosowanie u dzieci | Stosowanie w ciąży | Stosowanie u kierowców |
|---|---|---|---|---|
| Loratadyna | Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, przewlekła pokrzywka idiopatyczna | Syrop od 2 lat, tabletki od 6 lub 12 lat (zależnie od masy ciała) | Nie zaleca się rutynowo, ale brak danych o szkodliwości | Bardzo rzadko senność |
| Cetyryzyna | Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, pokrzywka, alergiczne zapalenie spojówek | Syrop i krople od 2 lat, tabletki od 6 lat | Nie zaleca się rutynowo, ale brak danych o szkodliwości | Sporadycznie senność |
| Desloratadyna | Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, przewlekła pokrzywka idiopatyczna | Roztwór od 1 roku życia, tabletki od 12 lat | Nie zaleca się rutynowo, ale brak danych o szkodliwości | Bardzo rzadko senność |
Loratadyna, cetyryzyna czy desloratadyna – który lek wybrać?
Loratadyna, cetyryzyna i desloratadyna to leki o bardzo podobnym działaniu, szeroko stosowane w leczeniu objawów alergii. Różnią się jednak profilem bezpieczeństwa w szczególnych grupach pacjentów, wiekiem, od którego można je stosować, oraz ryzykiem senności. Dzięki różnym postaciom farmaceutycznym (tabletki, syropy, krople, roztwory) można je łatwo dopasować do wieku i potrzeb pacjenta. Przy wyborze najlepszego leku warto uwzględnić indywidualne potrzeby, choroby współistniejące oraz wiek osoby przyjmującej lek101311. W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.













