Lizynopryl – ogólna charakterystyka działań niepożądanych
Lizynopryl (Lisinoprilum) należy do grupy leków nazywanych inhibitorami konwertazy angiotensyny (ACE). Jego działanie polega na obniżaniu ciśnienia tętniczego oraz wspieraniu pracy serca1. Działania niepożądane związane z przyjmowaniem lizynoprylu występują u części pacjentów i są uzależnione od wielu czynników, takich jak wiek, stan zdrowia, przyjmowane inne leki, a także droga podania czy postać leku12. Najczęściej są to objawy łagodne i przemijające, jednak w niektórych przypadkach mogą mieć poważniejszy charakter. Warto pamiętać, że nie u każdego pacjenta muszą wystąpić działania niepożądane – większość osób przyjmujących lizynopryl toleruje go dobrze3. Zawsze przed rozpoczęciem terapii należy rozważyć korzyści i potencjalne ryzyko związane ze stosowaniem tego leku3.
Działania niepożądane według częstości występowania
Bardzo często (mogą dotyczyć więcej niż 1 na 10 osób)
- Zmęczenie i osłabienie, zwłaszcza na początku leczenia lub przy zmianie dawki4.
Często (dotyczą 1 do 10 na 100 osób)
- Zawroty głowy i ból głowy – mogą pojawiać się szczególnie na początku leczenia lub przy zwiększaniu dawki15.
- Kaszel – charakterystyczny, suchy, czasami uporczywy1.
- Biegunka i wymioty – najczęściej łagodne i przemijające1.
- Objawy ortostatyczne, czyli uczucie osłabienia lub zawroty głowy podczas wstawania z pozycji leżącej lub siedzącej (mogą prowadzić do omdleń)1.
- Zaburzenia czynności nerek – mogą objawiać się zmianą ilości oddawanego moczu lub jego barwy1.
Niezbyt często (dotyczą 1 do 10 na 1000 osób)
- Zmiany nastroju, zaburzenia snu, parestezje (uczucie mrowienia lub drętwienia), zaburzenia smaku1.
- Ból brzucha, nudności, niestrawność1.
- Wysypka, świąd skóry1.
- Zmęczenie, osłabienie1.
- Impotencja1.
- Zwiększenie stężenia mocznika, kreatyniny czy enzymów wątrobowych we krwi (wykrywane w badaniach laboratoryjnych)1.
Rzadko (dotyczą mniej niż 1 na 1000 osób)
- Zmniejszenie stężenia hemoglobiny lub wartości hematokrytu (może prowadzić do niedokrwistości)1.
- Suchość błony śluzowej jamy ustnej1.
- Mocznica, ostra niewydolność nerek1.
- Nadwrażliwość/obrzęk naczynioruchowy: obrzęk twarzy, kończyn, warg, języka, głośni i/lub krtani – wymaga natychmiastowej pomocy medycznej1.
- Pokrzywka, łysienie1.
- Zwiększenie stężenia bilirubiny, hiponatremia1.
- Ginekomastia (powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn)1.
Bardzo rzadko (dotyczą mniej niż 1 na 10 000 osób)
- Zahamowanie czynności szpiku kostnego, niedokrwistość, małopłytkowość, leukopenia, neutropenia, agranulocytoza1.
- Niedokrwistość hemolityczna, uogólnione powiększenie węzłów chłonnych, choroby autoimmunologiczne1.
- Hipoglikemia (zbyt niski poziom cukru we krwi)1.
- Zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy jelit, zapalenie wątroby, żółtaczka, niewydolność wątroby1.
- Nadmierna potliwość, pęcherzyca, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, chłoniak rzekomy skóry1.
- Skąpomocz lub bezmocz (poważne zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub jego brak)1.
Częstość nieznana (nie można określić na podstawie dostępnych danych)
- Dna moczanowa1.
- Obniżone libido, depresja, senność, udar1.
- Dławica piersiowa, zaburzenia rytmu serca1.
- Uczucie duszności, nacieki w płucach, zapalenie krtani, zapalenie oskrzeli, przekrwienie błony śluzowej nosa, ból gardła1.
- Anoreksja, zaparcie, wzdęcie1.
- Nadwrażliwość na światło1.
- Zakażenie dróg moczowych1.
- Ból w klatce piersiowej, zaczerwienienie, omdlenie1.
- Niewyraźne widzenie, ból pleców, ból stawów, kurcze mięśni, ból barku1.
- Niektóre działania niepożądane mogą występować częściej u osób starszych, osób z chorobami nerek lub przyjmujących jednocześnie inne leki2.
- W razie pojawienia się takich objawów jak trudności w oddychaniu, obrzęk twarzy, warg lub języka należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, ponieważ mogą to być objawy poważnej reakcji alergicznej1.
- Nie wszystkie wymienione działania niepożądane muszą wystąpić u każdego pacjenta. Większość osób przyjmujących lizynopryl nie doświadcza poważnych objawów ubocznych3.
- Jeśli cokolwiek Cię niepokoi podczas stosowania lizynoprylu, zgłoś to swojemu lekarzowi lub farmaceucie3.
Możliwość zgłaszania działań niepożądanych
Każde działanie niepożądane związane ze stosowaniem lizynoprylu należy zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub bezpośrednio do producenta leku. Dzięki temu można stale monitorować bezpieczeństwo stosowania leku oraz poprawiać ochronę pacjentów36.
Tabela podsumowująca działania niepożądane lizynoprylu
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Układ krwiotwórczy | Zmniejszenie hemoglobiny, hematokrytu | Zahamowanie szpiku, niedokrwistość, małopłytkowość, leukopenia, neutropenia, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna, powiększenie węzłów chłonnych, choroby autoimmunologiczne | ||||
| Metabolizm i odżywianie | Hipoglikemia | Dna | ||||
| Układ nerwowy i psychiczny | Zawroty głowy, ból głowy | Zaburzenia nastroju, parestezje, zaburzenia smaku, zaburzenia snu | Dezorientacja | Obniżone libido, depresja, senność, udar | ||
| Serce i naczynia | Objawy ortostatyczne (niedociśnienie) | Zawał serca, incydent naczyniowo-mózgowy, kołatanie serca, tachykardia, objaw Raynauda | Dławica piersiowa, zaburzenia rytmu serca | |||
| Układ oddechowy | Kaszel | Zapalenie błony śluzowej nosa | Skurcz oskrzeli, zapalenie zatok | Uczucie duszności, nacieki w płucach, zapalenie krtani, oskrzeli, przekrwienie błony śluzowej nosa, ból gardła | ||
| Układ pokarmowy | Biegunka, wymioty | Nudności, ból brzucha, niestrawność | Suchość błony śluzowej jamy ustnej | Zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy jelit, zapalenie wątroby, żółtaczka, niewydolność wątroby | Anoreksja, zaparcie, wzdęcie | |
| Skóra i tkanka podskórna | Wysypka, świąd | Pokrzywka, łysienie, obrzęk naczynioruchowy twarzy, kończyn, warg, języka, głośni i/lub krtani | Nadmierna potliwość, pęcherzyca, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, chłoniak rzekomy skóry | Nadwrażliwość na światło | ||
| Nerki i drogi moczowe | Zaburzenia czynności nerek | Mocznica, ostra niewydolność nerek | Skąpomocz/bezmocz | Zakażenie dróg moczowych | ||
| Układ rozrodczy i piersi | Impotencja | Ginekomastia | ||||
| Ogólne i miejscowe | Zmęczenie, osłabienie | Cieżki ból brzucha | Ból w klatce piersiowej, zaczerwienienie, omdlenie | |||
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie mocznika, kreatyniny, enzymów wątrobowych, hiperkaliemia | Zwiększenie bilirubiny, hiponatremia |
Lizynopryl – bezpieczeństwo stosowania i praktyczne podsumowanie
Lizynopryl jest substancją, którą większość pacjentów toleruje dobrze, a występujące działania niepożądane mają często łagodny charakter i ustępują samoistnie. W przypadku pojawienia się nietypowych objawów lub pogorszenia samopoczucia, zawsze warto skonsultować się z lekarzem, który oceni, czy leczenie należy kontynuować, zmodyfikować czy przerwać3. Ważne jest również regularne wykonywanie badań kontrolnych, zwłaszcza na początku terapii oraz u osób z chorobami nerek lub przyjmujących inne leki. Stosowanie lizynoprylu u dzieci i młodzieży jest na ogół bezpieczne, a profil działań niepożądanych nie odbiega istotnie od obserwowanego u dorosłych3. Zgłaszanie działań niepożądanych pozwala na poprawę bezpieczeństwa wszystkich pacjentów korzystających z tego leku.













