Lizynopryl – porównanie substancji czynnych

Porównanie działania i zastosowań lizynoprylu, enalaprylu i ramiprylu w leczeniu nadciśnienia, niewydolności serca oraz bezpieczeństwa u różnych grup pacjentów.

Inhibitory konwertazy angiotensyny – podobieństwa i różnice

Lizynopryl, enalapryl oraz ramipryl to substancje czynne należące do grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACEI). Wszystkie te leki działają poprzez blokowanie enzymu konwertującego angiotensynę, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych, obniżenia ciśnienia tętniczego oraz zmniejszenia obciążenia serca¹²³. Leki te stosowane są przede wszystkim w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz w celu ochrony nerek, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą⁴⁵³. Ich wspólną cechą jest także możliwość stosowania w terapii skojarzonej z innymi lekami, na przykład z diuretykami lub antagonistami wapnia⁶⁷. Wszystkie są dostępne w postaci tabletek i podawane są doustnie.

Wskazania do stosowania – kiedy wybrać lizynopryl, enalapryl lub ramipryl?

Lizynopryl, enalapryl i ramipryl mają wiele wspólnych wskazań, ale istnieją między nimi pewne różnice, które mogą mieć znaczenie przy wyborze leczenia.

• Lizynopryl stosowany jest w leczeniu nadciśnienia tętniczego (zarówno samoistnego, jak i naczyniowo-nerkowego), niewydolności serca, wczesnej fazy zawału serca oraz w ochronie nerek u osób z cukrzycą i nadciśnieniem⁴.
• Enalapryl wskazany jest w leczeniu nadciśnienia tętniczego, objawowej niewydolności serca oraz do zapobiegania objawowej niewydolności serca u osób z bezobjawową dysfunkcją lewej komory⁵. Może być także stosowany u dzieci z nadciśnieniem, które są w stanie połykać tabletki⁸.
• Ramipryl ma szerokie zastosowanie: poza leczeniem nadciśnienia i niewydolności serca, jest także zalecany w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych u osób z czynnikami ryzyka, w leczeniu chorób nerek (zarówno cukrzycowych, jak i niecukrzycowych) oraz w prewencji wtórnej po zawale serca³⁹.

Wszystkie trzy substancje mogą być stosowane zarówno u dorosłych, jak i u dzieci (w określonych wskazaniach i dawkach), jednak doświadczenie kliniczne w populacji pediatrycznej jest ograniczone, szczególnie dla enalaprylu i ramiprylu⁸¹⁰. Wybór konkretnej substancji zależy od stanu zdrowia pacjenta, współistniejących chorób i innych przyjmowanych leków.

Mechanizm działania i właściwości farmakokinetyczne – na czym polegają różnice?

Wszystkie trzy substancje są inhibitorami ACE i mają bardzo zbliżony mechanizm działania: blokują enzym przekształcający angiotensynę I w angiotensynę II, co prowadzi do rozszerzenia naczyń i spadku ciśnienia tętniczego¹²³. Różnice pojawiają się natomiast w szczegółach dotyczących losów leku w organizmie (farmakokinetyka):

• Lizynopryl nie jest metabolizowany w organizmie i jest wydalany w postaci niezmienionej głównie przez nerki. Jego okres półtrwania wynosi około 12 godzin, a obecność pokarmu nie wpływa na jego wchłanianie¹³.
• Enalapryl jest prolekiem, który po wchłonięciu ulega przekształceniu do aktywnej formy – enalaprylatu. Wydalany jest przez nerki, a jego działanie utrzymuje się przez co najmniej 24 godziny¹⁴.
• Ramipryl także jest prolekiem, przekształcanym do ramiprylatu. Jego eliminacja jest wolniejsza, co pozwala na wygodne dawkowanie raz na dobę. Wydalany jest głównie przez nerki¹².

Różnice te mają znaczenie przede wszystkim u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek – dla wszystkich tych leków konieczna jest wtedy indywidualna korekta dawki. W przypadku ramiprylu i enalaprylu, ich aktywne metabolity mogą się kumulować u osób z niewydolnością nerek¹⁴¹².

Przeciwwskazania i środki ostrożności – na co uważać?

Wszystkie trzy substancje mają podobne przeciwwskazania, do których należą:

• nadwrażliwość na daną substancję lub inne inhibitory ACE,
• obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie,
• ciąża i karmienie piersią,
• ciężkie zaburzenia czynności nerek (np. klirens kreatyniny < 30 ml/min),
• jednoczesne stosowanie leków zawierających aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub niewydolnością nerek,
• stosowanie sakubitrylu z walsartanem w okresie 36 godzin od ostatniej dawki inhibitora ACE¹⁵¹⁶¹⁷.

W przypadku zaburzeń czynności nerek lub wątroby, stosowanie tych leków wymaga indywidualnego dostosowania dawki i ścisłego monitorowania. Szczególną ostrożność należy zachować również u osób w podeszłym wieku, u których mogą występować zaburzenia czynności narządów oraz większa wrażliwość na działanie hipotensyjne leków¹¹⁸¹².
U dzieci i młodzieży inhibitory ACE są stosowane głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego, a doświadczenie w innych wskazaniach jest ograniczone¹¹⁸¹⁰.

Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów

Wszystkie trzy substancje mogą być stosowane u osób dorosłych, w tym w podeszłym wieku, jednak u pacjentów starszych oraz z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby wymagane jest ostrożne dobieranie dawek i ścisła kontrola laboratoryjna¹¹⁸¹². U dzieci i młodzieży doświadczenie dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności stosowania jest ograniczone, zwłaszcza w innych wskazaniach niż nadciśnienie⁸¹⁰. Wszystkie inhibitory ACE są przeciwwskazane w okresie ciąży i karmienia piersią ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych u płodu i noworodka²²²³¹⁷.

W przypadku kierowców oraz osób obsługujących maszyny, należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia zawrotów głowy, zmęczenia lub zaburzeń widzenia, szczególnie na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki²⁶²⁷¹².

Podsumowanie: wybór odpowiedniego inhibitora ACE

Lizynopryl, enalapryl i ramipryl to substancje o zbliżonym mechanizmie działania i szerokim zastosowaniu w leczeniu nadciśnienia, niewydolności serca oraz ochronie nerek. Wybór konkretnego leku zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta, współistniejących schorzeń oraz możliwości monitorowania terapii. W przypadku wszystkich tych leków niezbędna jest regularna kontrola stanu zdrowia i badań laboratoryjnych, zwłaszcza u osób starszych, pacjentów z chorobami nerek, kobiet w wieku rozrodczym i dzieci.