Bezpieczeństwo stosowania filgrastymu w ciąży
Stosowanie leków w ciąży powinno być zawsze bardzo dobrze przemyślane, ponieważ wiele substancji leczniczych może przenikać przez łożysko i wpływać na rozwijający się płód. Każda kobieta w ciąży powinna skonsultować się z lekarzem przed przyjęciem jakiegokolwiek leku, w tym filgrastymu12.
W przypadku filgrastymu oraz jego pochodnych (pegfilgrastym, lipegfilgrastym) dostępne dane na temat bezpieczeństwa stosowania w ciąży są bardzo ograniczone. Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na rozród – u królików zaobserwowano zwiększoną częstość poronień i utraty zarodka przy dużej ekspozycji oraz obecności objawów toksycznych u matki1234. W literaturze są doniesienia o przenikaniu filgrastymu przez łożysko u kobiet w ciąży125.
W związku z powyższym, filgrastym i jego pochodne nie są zalecane do stosowania w okresie ciąży. Można je rozważyć jedynie w sytuacjach, gdy korzyści dla matki przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla dziecka. Dotyczy to wszystkich postaci leku oraz dróg podania – zarówno podskórnej, jak i dożylnej134. W przypadku pegfilgrastymu oraz lipegfilgrastymu zaleca się także, aby kobiety w wieku rozrodczym stosowały skuteczną antykoncepcję podczas leczenia36.
- Nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa filgrastymu i jego pochodnych u kobiet w ciąży.
- W badaniach na zwierzętach wykazano negatywny wpływ na rozwój zarodka i płodu.
- Leków tych nie zaleca się w okresie ciąży, chyba że korzyści dla matki są większe niż ryzyko dla dziecka.
- Filgrastym może przenikać przez łożysko do płodu.
- Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii pegfilgrastymem i lipegfilgrastymem.
Podsumowanie zaleceń dla poszczególnych postaci leku
- Filgrastym – nie zaleca się stosowania w ciąży125.
- Pegfilgrastym – nie zaleca się stosowania w ciąży oraz u kobiet niestosujących antykoncepcji36.
- Lipegfilgrastym – unikać stosowania w okresie ciąży4.
Bezpieczeństwo stosowania filgrastymu podczas karmienia piersią
Podczas laktacji wiele substancji leczniczych może przenikać do mleka matki i wpływać na dziecko. W przypadku filgrastymu oraz jego pochodnych, nie wiadomo, czy przenikają one do mleka ludzkiego, jednak nie można wykluczyć takiego ryzyka1234.
Nie można także wykluczyć potencjalnego zagrożenia dla noworodka lub dziecka karmionego piersią. Dlatego w przypadku konieczności stosowania filgrastymu, pegfilgrastymu lub lipegfilgrastymu podczas laktacji, należy podjąć decyzję: przerwać karmienie piersią lub przerwać leczenie, biorąc pod uwagę zarówno korzyści dla dziecka z karmienia piersią, jak i korzyści z leczenia dla matki1234.
- Nie wiadomo, czy filgrastym i jego pochodne przenikają do mleka matki1234.
- Nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka karmionego piersią1234.
- W przypadku leczenia filgrastymem należy rozważyć przerwanie karmienia piersią lub leczenia, analizując indywidualnie sytuację matki i dziecka1234.
Wpływ filgrastymu na płodność
Dane z badań na zwierzętach wskazują, że filgrastym oraz jego pochodne nie wpływają negatywnie na płodność samców i samic szczurów783. W przypadku ludzi nie ma jednak wystarczających danych klinicznych na temat wpływu tych leków na płodność.
- Brak dowodów na to, że filgrastym lub jego pochodne pogarszają płodność u ludzi.
- Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na rozrodczość.
- W przypadku lipegfilgrastymu dane dotyczące płodności u ludzi nie są dostępne, ale badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu4.
- Wciąż jednak konieczna jest ostrożność w stosowaniu tych leków u kobiet planujących ciążę.
Porównanie możliwości stosowania filgrastymu i jego pochodnych w ciąży i podczas karmienia piersią
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża | Nie | Nie zaleca się stosowania filgrastymu, pegfilgrastymu ani lipegfilgrastymu w ciąży; wyjątek stanowią sytuacje, gdy korzyść dla matki przeważa nad ryzykiem dla dziecka |
| Karmienie piersią | Nie | Brak danych o przenikaniu do mleka; nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka – decyzja o kontynuacji leczenia lub karmienia powinna być indywidualna |
| Płodność | Tak | Brak negatywnego wpływu na płodność w badaniach na zwierzętach |
Filgrastym – ostrożność przede wszystkim
Stosowanie filgrastymu oraz jego pochodnych, takich jak pegfilgrastym czy lipegfilgrastym, w okresie ciąży i podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności i każdorazowej konsultacji z lekarzem. Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa oraz potencjalne ryzyko dla płodu i dziecka, leki te nie są zalecane do rutynowego stosowania w tych okresach. Decyzja o ich zastosowaniu powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem wszystkich korzyści i możliwych zagrożeń12354.













