Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneOgólne zasady dawkowania darunawiru
Darunawir należy do leków przeciwwirusowych, które stosuje się w leczeniu zakażenia HIV-1. Dostępny jest w różnych postaciach: tabletek o dawkach od 75 mg do 800 mg, a także jako zawiesina doustna. Lek podaje się zawsze doustnie, w połączeniu z innymi lekami wzmacniającymi jego działanie, takimi jak rytonawir lub kobicystat, oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi1234. Schemat dawkowania zależy od kilku czynników, w tym od wcześniejszego leczenia przeciwretrowirusowego, obecności określonych mutacji wirusa oraz masy ciała i wieku pacjenta5.
- Dorośli i młodzież (od 12 lat i co najmniej 40 kg):
Zalecana dawka to 800 mg raz na dobę z rytonawirem 100 mg raz na dobę lub kobicystatem 150 mg raz na dobę, przyjmowane z jedzeniem1567. - Pacjenci wcześniej leczeni, bez mutacji oporności na darunawir (DRV-RAM), z wiremią HIV-1 RNA < 100 000 kopii/ml i liczbą CD4+ ≥ 100 x 106/l:
Można stosować schemat jak powyżej – 800 mg raz na dobę z rytonawirem lub kobicystatem8910. - Pacjenci wcześniej leczeni, u których nie można wykluczyć mutacji oporności na darunawir lub nie można wykonać badania genotypu:
Zaleca się 600 mg dwa razy na dobę z rytonawirem 100 mg dwa razy na dobę, również z posiłkiem1112. - Dzieci i młodzież (od 3 do 17 lat, masa ciała co najmniej 15 kg):
Dawkowanie zależy od masy ciała i wcześniejszego leczenia. Przykładowo, u dzieci o masie 15-30 kg: 600 mg darunawiru + 100 mg rytonawiru raz na dobę; 30-40 kg: 675 mg darunawiru + 100 mg rytonawiru raz na dobę; powyżej 40 kg – jak u dorosłych1314. - Darunawir zawsze należy przyjmować z posiłkiem, a tabletki połykać w całości lub podzielić za pomocą przecinaka tuż przed zażyciem, jeśli to konieczne15.
Ważne: Darunawir musi być przyjmowany zawsze z innym lekiem wzmacniającym jego działanie (rytonawir lub kobicystat) oraz z innymi lekami przeciwretrowirusowymi. Samodzielne stosowanie darunawiru nie jest skuteczne w leczeniu HIV-1. Bardzo ważne jest przyjmowanie leku z jedzeniem – wpływa to na jego wchłanianie i skuteczność terapii1516.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Dzieci w wieku poniżej 3 lat: darunawir jest przeciwwskazany ze względów bezpieczeństwa1718.
- Dzieci i młodzież o masie ciała poniżej 15 kg: nie zaleca się stosowania, brak wystarczających danych dotyczących dawkowania1718.
- U dzieci i młodzieży (3-17 lat, masa ciała co najmniej 15 kg): dawkowanie zależy od masy ciała i wcześniejszego leczenia – patrz szczegółowe tabele dawkowania w ChPL lub powyżej1319.
- U dzieci i młodzieży, u których wcześniej stosowano inhibitor proteazy HIV: zaleca się schemat dwa razy na dobę2021.
Osoby starsze
- U pacjentów powyżej 65. roku życia należy zachować ostrożność ze względu na możliwość pogorszenia funkcji wątroby oraz choroby współistniejące2223.
- Nie ma potrzeby rutynowej modyfikacji dawki wyłącznie ze względu na wiek, jednak leczenie powinno być prowadzone pod ścisłą kontrolą lekarza22.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Nie jest konieczna zmiana dawkowania darunawiru z rytonawirem lub kobicystatem u osób z zaburzeniami czynności nerek2425.
- Jednak nie zaleca się rozpoczynania leczenia darunawirem z kobicystatem u osób z klirensem kreatyniny < 70 ml/min, jeśli stosowany jest także inny lek wymagający modyfikacji dawki w zależności od czynności nerek (np. emtrycytabina, lamiwudyna, tenofowir, adefowir)2627.
- Nie ma danych dotyczących stosowania darunawiru z kobicystatem u pacjentów dializowanych25.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczne dostosowywanie dawki, jednak zalecana jest ostrożność2223.
- Darunawir jest przeciwwskazany u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg skali Child-Pugh)2625.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Nie należy rozpoczynać terapii darunawirem z kobicystatem w ciąży – w tej sytuacji rekomendowana jest zmiana schematu na darunawir z rytonawirem1528.
- Nie ma konieczności modyfikacji dawki darunawiru z rytonawirem w okresie ciąży i połogu, jednak stosowanie możliwe jest tylko wtedy, gdy korzyści przeważają nad ryzykiem2928.
- Kobiety karmiące piersią powinny unikać karmienia ze względu na ryzyko przeniesienia HIV na dziecko30.
Ważne: Jeśli dojdzie do pominięcia dawki darunawiru, należy przyjąć ją jak najszybciej z posiłkiem, o ile nie minęło więcej niż 6–12 godzin (w zależności od schematu). Po upływie tego czasu pominiętą dawkę należy opuścić i przyjąć kolejną o ustalonej porze. Jeśli wystąpią wymioty w ciągu 4 godzin od przyjęcia dawki, zaleca się przyjęcie kolejnej tabletki. W przypadku wymiotów po 4 godzinach nie trzeba przyjmować dodatkowej dawki3132.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie darunawiru nie zależy od wskazania – jest ono zawsze związane z leczeniem zakażenia HIV-1 i dobierane zgodnie z powyższymi zasadami oraz w zależności od wcześniejszego leczenia i obecności mutacji oporności na darunawir82019.
Maksymalna dawka dobowa i przedawkowanie
- Maksymalna zalecana dawka darunawiru to 800 mg na dobę przyjmowane raz dziennie lub 600 mg dwa razy na dobę (łącznie 1200 mg) – nie należy przekraczać tych wartości bez wskazań lekarza1112.
- W przypadku przypadkowego przedawkowania należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Objawy przedawkowania są rzadkie, ale mogą wystąpić działania niepożądane. Nie ma specyficznego antidotum, a leczenie polega na monitorowaniu stanu zdrowia i leczeniu objawowym3334.
Tabela podsumowująca schematy dawkowania darunawiru
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli i młodzież (≥12 lat, ≥40 kg), nieleczeni wcześniej lub bez mutacji DRV-RAM | 800 mg darunawiru + 100 mg rytonawiru lub 150 mg kobicystatu raz na dobę z posiłkiem |
| Dorośli i młodzież wcześniej leczeni, bez mutacji DRV-RAM, wiremia HIV-1 RNA < 100 000 kopii/ml, CD4+ ≥ 100 x 106/l | 800 mg darunawiru + 100 mg rytonawiru lub 150 mg kobicystatu raz na dobę z posiłkiem |
| Dorośli i młodzież wcześniej leczeni, z mutacjami DRV-RAM lub nieznanym genotypem | 600 mg darunawiru + 100 mg rytonawiru dwa razy na dobę z posiłkiem |
| Dzieci i młodzież (3–17 lat, 15–30 kg) | 600 mg darunawiru + 100 mg rytonawiru raz na dobę z posiłkiem |
| Dzieci i młodzież (3–17 lat, 30–40 kg) | 675 mg darunawiru + 100 mg rytonawiru raz na dobę z posiłkiem |
| Dzieci i młodzież (≥40 kg) | 800 mg darunawiru + 100 mg rytonawiru raz na dobę z posiłkiem |
| Dzieci <3 lat lub <15 kg | Nie stosować (przeciwwskazane) |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych, zachować ostrożność |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Jak u dorosłych, bez modyfikacji, ale ostrożność przy klirensie kreatyniny <70 ml/min (przy kobicystacie) |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby (łagodna/umiarkowana) | Jak u dorosłych, ostrożność |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby | Przeciwwskazane |
| Kobiety w ciąży | Nie stosować darunawiru z kobicystatem, darunawir z rytonawirem – bez modyfikacji dawki, gdy korzyści przeważają nad ryzykiem |
Darunawir – skuteczność i bezpieczeństwo dawkowania
Darunawir, stosowany zgodnie z zaleceniami, wykazuje wysoką skuteczność w leczeniu zakażenia HIV-1 zarówno u osób dorosłych, jak i młodzieży oraz dzieci. Kluczowe znaczenie ma indywidualne dopasowanie schematu leczenia, zwłaszcza u pacjentów wcześniej leczonych, dzieci oraz osób z chorobami współistniejącymi. Regularność przyjmowania leku, stosowanie z posiłkiem i przestrzeganie zaleceń lekarskich są niezbędne dla skuteczności terapii i uniknięcia rozwoju oporności wirusa1234.
