Reklama

Czym jest brolucizumab i kiedy może być przeciwwskazany?

Brolucizumab to lek z grupy przeciwciał monoklonalnych, stosowany w leczeniu chorób oczu, takich jak wysiękowa postać zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem oraz cukrzycowy obrzęk plamki. Działa poprzez blokowanie czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF-A), co pomaga ograniczyć nieprawidłowy wzrost naczyń krwionośnych w oku i zmniejsza obrzęk siatkówki1. Jednak nie każdy pacjent może być leczony tą substancją – w niektórych przypadkach jej stosowanie jest całkowicie zabronione, w innych wymaga szczególnej ostrożności lub oceny ryzyka przez lekarza2.

Przeciwwskazania bezwzględne do stosowania brolucizumabu

  • Nadwrażliwość na brolucizumab lub którykolwiek ze składników pomocniczych – jeśli pacjent miał kiedykolwiek reakcję alergiczną na ten lek lub jego składniki, stosowanie jest całkowicie zabronione. Podanie leku może wywołać poważną reakcję alergiczną, która może zagrażać zdrowiu i życiu2.
  • Czynne zakażenie oka lub jego okolic – brolucizumab nie powinien być stosowany, jeśli występuje infekcja oka lub jego okolic, a także jeśli istnieje podejrzenie takiego zakażenia. Podanie leku w takim przypadku może nasilić infekcję i prowadzić do poważnych powikłań, w tym utraty wzroku2.
  • Czynne ciężkie zapalenie wnętrza gałki ocznej – stosowanie brolucizumabu w przypadku aktywnego, poważnego zapalenia wnętrza gałki ocznej jest zabronione, ponieważ może pogorszyć stan zapalny i doprowadzić do trwałego uszkodzenia oka2.

Przeciwwskazania względne – kiedy stosowanie jest możliwe tylko po ocenie lekarza?

W niektórych sytuacjach decyzja o podaniu brolucizumabu powinna być poprzedzona dokładną oceną ryzyka i korzyści przez lekarza. W takich przypadkach lek nie jest całkowicie zakazany, ale jego stosowanie może być związane z większym ryzykiem powikłań.

  • Pacjenci z niekontrolowaną jaskrą – jeżeli ciśnienie wewnątrzgałkowe wynosi 30 mmHg lub więcej, nie należy podawać brolucizumabu. U tych osób istnieje ryzyko znacznego wzrostu ciśnienia w oku po podaniu leku, co może prowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego i pogorszenia widzenia3.
  • Jednoczesne stosowanie innych leków anty-VEGF – nie zaleca się podawania brolucizumabu razem z innymi lekami działającymi przeciwko VEGF w tym samym oku, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa takiej terapii i możliwość zwiększenia działań niepożądanych4.
  • Przerwanie ciągłości siatkówki, przedarcie nabłonka barwnikowego siatkówki, przedarciowe odwarstwienie siatkówki, otwory w plamce – w przypadku wystąpienia takich powikłań leczenie należy przerwać. Stosowanie leku w tych sytuacjach grozi dalszym pogorszeniem stanu oka45.
  • Planowane lub przebyte operacje wewnątrzgałkowe – nie należy podawać brolucizumabu w ciągu 28 dni przed planowanym zabiegiem ani przez 28 dni po operacji wewnątrzgałkowej, ze względu na zwiększone ryzyko powikłań4.
  • Poważne incydenty sercowo-naczyniowe w ostatnich 3 miesiącach – u pacjentów po przebytym udarze, przemijającym napadzie niedokrwiennym lub zawale serca w ostatnim czasie brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania brolucizumabu, dlatego wymagana jest szczególna ostrożność6.
Ważne dla pacjentów z chorobami oczu:

  • Stosowanie brolucizumabu wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań okulistycznych, takich jak zapalenie wnętrza gałki ocznej, zapalenie śródgałkowe czy niedrożność naczyń siatkówki. Objawy takie jak ból oka, nagłe pogorszenie widzenia, zaczerwienienie lub pojawienie się mętów w polu widzenia wymagają natychmiastowej reakcji i zgłoszenia się do lekarza78.
  • W niektórych przypadkach, szczególnie u osób z określonymi czynnikami ryzyka (np. wcześniejsze zapalenie śródgałkowe, płeć żeńska, pochodzenie japońskie), ryzyko wystąpienia działań niepożądanych może być większe9.

Sytuacje wymagające szczególnej ostrożności

W pewnych przypadkach brolucizumab nie jest przeciwwskazany, ale jego stosowanie wymaga bardzo uważnego monitorowania przez lekarza. Oto najważniejsze sytuacje, w których należy zachować szczególną ostrożność:

  • Zapalenie śródgałkowe, zapalenie naczyń siatkówki, niedrożność naczyń siatkówki – u osób, które w ciągu ostatnich 12 miesięcy przebyły te schorzenia, ryzyko ich nawrotu po podaniu brolucizumabu jest większe. Takim pacjentom zaleca się ścisłe monitorowanie podczas leczenia9.
  • Pacjenci z czynnikami ryzyka przedarcia nabłonka barwnikowego siatkówki – osoby z rozległym lub wysokim odwarstwieniem nabłonka barwnikowego siatkówki powinny być leczone ze szczególną ostrożnością, gdyż istnieje większe ryzyko powikłań po zastosowaniu leku5.
  • Pacjenci z cukrzycą i niekontrolowanym nadciśnieniem lub wysokim poziomem HbA1c – doświadczenie w leczeniu takich osób jest ograniczone, dlatego decyzja o zastosowaniu leku powinna być bardzo dobrze przemyślana6.
  • Osoby z alergią na polisorbaty – brolucizumab zawiera polisorbat 80, który może wywołać reakcje alergiczne u wrażliwych osób610.
  • Pacjenci po 50. roku życia i osoby starsze – w tej grupie wiekowej należy zachować ostrożność ze względu na większe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych oraz możliwą obecność chorób współistniejących11.

Czy konieczne jest dostosowanie dawki?

Dawkowanie brolucizumabu ustala lekarz i w większości przypadków nie wymaga ono zmiany w zależności od sytuacji klinicznej. Jednak w przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych lub przeciwwskazań względnych, lekarz może zdecydować o przerwaniu leczenia lub wydłużeniu odstępów między dawkami, aby ograniczyć ryzyko powikłań9.

Najważniejsze informacje o bezpieczeństwie brolucizumabu:

  • Nie należy podawać leku osobom z czynną infekcją oka, ciężkim zapaleniem wnętrza gałki ocznej ani osobom uczulonym na brolucizumab lub jego składniki.
  • U osób z niekontrolowaną jaskrą, planowanymi zabiegami wewnątrzgałkowymi, po niedawnym udarze czy zawale serca, decyzję o leczeniu podejmuje wyłącznie lekarz.
  • Lek należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z wcześniejszymi powikłaniami okulistycznymi oraz u osób z ograniczonym doświadczeniem w leczeniu brolucizumabem.
  • W razie jakichkolwiek niepokojących objawów ze strony oka należy natychmiast zgłosić się do lekarza.

Tabela podsumowująca przeciwwskazania

Przeciwwskazanie Typ (bezwzględne/względne)
Nadwrażliwość na brolucizumab lub składniki pomocnicze Przeciwwskazane
Czynne zakażenie oka lub jego okolic Przeciwwskazane
Czynne ciężkie zapalenie wnętrza gałki ocznej Przeciwwskazane
Niekontrolowana jaskra (ciśnienie śródgałkowe ≥30 mmHg) Należy zachować ostrożność
Jednoczesne stosowanie innych leków anty-VEGF Należy zachować ostrożność
Przerwanie ciągłości siatkówki, przedarcie nabłonka barwnikowego siatkówki, przedarciowe odwarstwienie siatkówki, otwory w plamce Należy zachować ostrożność
Planowane lub przebyte operacje wewnątrzgałkowe (28 dni przed i po zabiegu) Należy zachować ostrożność
Poważne incydenty sercowo-naczyniowe w ostatnich 3 miesiącach Należy zachować ostrożność
Zapalenie śródgałkowe, zapalenie naczyń siatkówki, niedrożność naczyń siatkówki w wywiadzie Należy zachować ostrożność
Czynniki ryzyka przedarcia nabłonka barwnikowego siatkówki Należy zachować ostrożność
Cukrzyca z niekontrolowanym nadciśnieniem lub wysokim HbA1c Należy zachować ostrożność
Alergia na polisorbat 80 Należy zachować ostrożność

Brolucizumab – bezpieczeństwo stosowania w praktyce

Brolucizumab jest skutecznym lekiem stosowanym w leczeniu poważnych chorób oczu, jednak nie każdy pacjent może być nim leczony bezpiecznie. Przeciwwskazania bezwzględne, takie jak nadwrażliwość czy aktywne infekcje oka, całkowicie wykluczają jego stosowanie. W wielu innych przypadkach, na przykład u osób z niekontrolowaną jaskrą, po niedawnym zawale serca czy u pacjentów z wcześniejszymi powikłaniami okulistycznymi, konieczna jest ścisła ocena lekarska i szczególna ostrożność podczas terapii. Pamiętaj, aby przed rozpoczęciem leczenia zawsze poinformować lekarza o wszystkich chorobach przewlekłych, przyjmowanych lekach i ewentualnych alergiach, aby terapia była jak najbezpieczniejsza2789345610.

Pytania i odpowiedzi

Kiedy brolucizumab jest przeciwwskazany bezwzględnie?

Nie wolno stosować brolucizumabu przy nadwrażliwości na substancję czynną lub jej składniki, aktywnym zakażeniu oka oraz ciężkim zapaleniu wnętrza gałki ocznej1.

Czy brolucizumab można stosować u osób z jaskrą?

Nie należy podawać brolucizumabu, jeśli ciśnienie w oku wynosi 30 mmHg lub więcej. W innych przypadkach decyzję podejmuje lekarz2.

Jakie są najczęstsze działania niepożądane po podaniu brolucizumabu?

Do najpoważniejszych należą zapalenie wnętrza gałki ocznej, zapalenie śródgałkowe oraz niedrożność naczyń siatkówki3.

Czy brolucizumab można stosować u dzieci?

Brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności brolucizumabu u dzieci i młodzieży4.

Reklama
Reklama