Reklama

Brolucizumab, aflibercept i ranibizumab to leki podawane do oka, stosowane w leczeniu wysiękowej postaci AMD i cukrzycowego obrzęku plamki. Różnią się wskazaniami, bezpieczeństwem i schematem dawkowania.

Brolucizumab, aflibercept i ranibizumab – podobieństwa i grupa terapeutyczna

Brolucizumab, aflibercept i ranibizumab to leki należące do tej samej grupy terapeutycznej – są to tzw. środki antyneowaskularyzacyjne, czyli leki hamujące powstawanie nowych, nieprawidłowych naczyń krwionośnych w oku. Wszystkie są podawane w formie iniekcji bezpośrednio do ciała szklistego oka i działają poprzez blokowanie czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF), który odpowiada za patologiczne zmiany w siatkówce prowadzące do pogorszenia widzenia123. Ich głównym celem jest poprawa lub stabilizacja wzroku oraz zahamowanie postępu choroby.

Wskazania do stosowania – kiedy wybiera się dany lek?

Wszystkie trzy leki – brolucizumab, aflibercept i ranibizumab – są wykorzystywane przede wszystkim w leczeniu neowaskularnej (wysiękowej) postaci zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (AMD) oraz cukrzycowego obrzęku plamki (DME)456. Jednak istnieją między nimi pewne różnice w zakresie pozostałych wskazań:

  • Brolucizumab jest zatwierdzony do leczenia AMD i DME u dorosłych4.
  • Aflibercept również stosowany jest w AMD, a w niektórych krajach także w DME, choć głównym wskazaniem jest AMD5.
  • Ranibizumab ma najszerszy zakres wskazań – poza AMD i DME może być stosowany także w leczeniu retinopatii cukrzycowej proliferacyjnej, zaburzeń widzenia spowodowanych obrzękiem plamki wtórnym do zakrzepu żyły siatkówki oraz neowaskularyzacji naczyniówkowej (CNV), a także w leczeniu retinopatii wcześniaków6.

Wszystkie leki są przeznaczone dla dorosłych, ale tylko ranibizumab może być stosowany także u dzieci i młodzieży w wybranych wskazaniach, takich jak retinopatia wcześniaków7. Brolucizumab i aflibercept nie są przeznaczone do stosowania u dzieci i młodzieży, a ich bezpieczeństwo w tej grupie nie zostało potwierdzone89.

Ważne: Ranibizumab jako jedyny spośród tych leków ma wskazania do leczenia dzieci i młodzieży z retinopatią wcześniaków. Pozostałe dwa leki (brolucizumab i aflibercept) nie są przeznaczone dla tej grupy pacjentów, a ich bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci nie zostały określone.

Mechanizm działania i różnice w farmakokinetyce

Wszystkie trzy substancje czynne blokują aktywność VEGF-A, co prowadzi do zahamowania powstawania nowych naczyń krwionośnych i zmniejszenia przepuszczalności naczyń w siatkówce123. Istnieją jednak pewne różnice w ich budowie i właściwościach:

  • Brolucizumab to fragment przeciwciała monoklonalnego o bardzo małej masie cząsteczkowej, co może umożliwiać lepsze przenikanie do tkanek oka1.
  • Aflibercept jest białkiem fuzyjnym, które działa jak tzw. “pułapka” dla VEGF-A i dodatkowo wiąże także inny czynnik wzrostu – PlGF2.
  • Ranibizumab to fragment przeciwciała monoklonalnego, bardzo selektywny dla VEGF-A3.

Pod względem farmakokinetyki, brolucizumab cechuje się krótszym okresem półtrwania w krążeniu ogólnoustrojowym niż aflibercept, ale szybciej osiąga maksymalne stężenie w osoczu po podaniu do oka101112. Wszystkie leki są eliminowane głównie na drodze rozkładu białek i nie wymagają dostosowania dawki u osób z zaburzeniami funkcji nerek.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – różnice i podobieństwa

Przeciwwskazania dla brolucizumabu, afliberceptu i ranibizumabu są bardzo podobne. Nie powinny być stosowane u osób z nadwrażliwością na którąkolwiek substancję czynną lub pomocniczą, u pacjentów z czynnymi zakażeniami oka lub jego okolic, a także przy aktywnym ciężkim zapaleniu wnętrza gałki ocznej131415.

Wszystkie leki mogą powodować wzrost ciśnienia śródgałkowego po iniekcji, dlatego pacjenci powinni być monitorowani po podaniu leku, zwłaszcza jeśli mają jaskrę161718. Ze względu na możliwość wystąpienia reakcji immunologicznych, każdy z tych leków może powodować reakcje alergiczne lub zapalne w oku.

Jednak brolucizumab ma nieco wyższe ryzyko wystąpienia zapalenia naczyń siatkówki i/lub niedrożności naczyń siatkówki w porównaniu z afliberceptem i ranibizumabem, co jest szczególnie istotne u kobiet oraz u osób pochodzenia japońskiego19. W przypadku ranibizumabu i afliberceptu te zdarzenia są rzadsze, ale również mogą wystąpić.

Bezpieczeństwo u szczególnych grup pacjentów

Stosowanie wszystkich trzech leków nie jest zalecane w okresie ciąży, chyba że korzyści z leczenia przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Brakuje danych dotyczących ich bezpieczeństwa w ciąży, ale ze względu na mechanizm działania, mogą one stanowić zagrożenie dla rozwijającego się dziecka202122. Podobnie, nie zaleca się ich stosowania podczas karmienia piersią, a decyzja o kontynuacji leczenia lub karmienia powinna być podejmowana indywidualnie.

W przypadku dzieci i młodzieży jedynie ranibizumab posiada wskazania do stosowania w wybranych sytuacjach (retinopatia wcześniaków)7. Brolucizumab i aflibercept nie powinny być stosowane u pacjentów poniżej 18. roku życia89.

U osób z zaburzeniami czynności nerek nie ma potrzeby zmiany dawkowania żadnego z leków, jednak doświadczenie u osób z ciężką niewydolnością nerek jest ograniczone8923. U osób z zaburzeniami funkcji wątroby również nie jest wymagane dostosowanie dawki, ale nie prowadzono szeroko zakrojonych badań w tej grupie pacjentów8923.

Jeśli chodzi o prowadzenie pojazdów, wszystkie trzy leki mogą powodować przemijające zaburzenia widzenia po podaniu, dlatego pacjent powinien poczekać z prowadzeniem samochodu do czasu powrotu prawidłowego widzenia242526.

Ważne:

  • Brolucizumab, aflibercept i ranibizumab mają bardzo podobne przeciwwskazania i środki ostrożności, jednak brolucizumab charakteryzuje się wyższym ryzykiem niektórych powikłań zapalnych w oku.
  • U dzieci i młodzieży oraz kobiet w ciąży stosowanie tych leków nie jest zalecane (z wyjątkiem ranibizumabu w wybranych wskazaniach pediatrycznych).
  • Pacjenci powinni być monitorowani po podaniu leku, szczególnie w pierwszych godzinach po iniekcji.
  • Leki te nie wpływają trwale na zdolność prowadzenia pojazdów, ale po zabiegu może wystąpić czasowe pogorszenie widzenia.

Porównanie – tabela podsumowująca najważniejsze cechy

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Brolucizumab Wysiękowa postać AMD, DME Nie zaleca się; brak danych Nie zaleca się, chyba że korzyści przewyższają ryzyko Nie prowadzić pojazdów do czasu powrotu prawidłowego widzenia
Aflibercept Wysiękowa postać AMD (w niektórych krajach także DME) Nie zaleca się; brak danych Nie zaleca się, chyba że korzyści przewyższają ryzyko Nie prowadzić pojazdów do czasu powrotu prawidłowego widzenia
Ranibizumab Wysiękowa postać AMD, DME, PDR, RVO, CNV, retinopatia wcześniaków Możliwe stosowanie w wybranych wskazaniach (retinopatia wcześniaków) Nie zaleca się, chyba że korzyści przewyższają ryzyko Nie prowadzić pojazdów do czasu powrotu prawidłowego widzenia

Brolucizumab, aflibercept i ranibizumab – skuteczność i bezpieczeństwo w terapii chorób siatkówki

Wszystkie trzy leki są skuteczne w leczeniu poważnych schorzeń siatkówki, takich jak wysiękowa postać AMD czy cukrzycowy obrzęk plamki. Różnią się zakresem wskazań, schematem dawkowania, profilem bezpieczeństwa i możliwościami stosowania u dzieci. Brolucizumab wyróżnia się dłuższymi odstępami pomiędzy dawkami u części pacjentów, ale może wiązać się z wyższym ryzykiem niektórych powikłań zapalnych. Ranibizumab jest lekiem o najszerszym zastosowaniu, także u dzieci z retinopatią wcześniaków. Wybór konkretnego leku zależy od wskazania, wieku pacjenta, chorób towarzyszących oraz indywidualnej oceny lekarza.

Pytania i odpowiedzi

Czym różni się brolucizumab od afliberceptu i ranibizumabu?

Brolucizumab, aflibercept i ranibizumab różnią się zakresem wskazań, schematem dawkowania oraz ryzykiem niektórych powikłań zapalnych. Ranibizumab ma najszersze wskazania, także dla dzieci, brolucizumab wyróżnia się dłuższymi odstępami między dawkami u niektórych pacjentów.

Który z tych leków można stosować u dzieci?

Tylko ranibizumab ma wskazania do stosowania u dzieci (np. w leczeniu retinopatii wcześniaków). Brolucizumab i aflibercept nie są przeznaczone dla dzieci.

Czy brolucizumab, aflibercept lub ranibizumab można stosować w ciąży?

Nie zaleca się stosowania tych leków w ciąży, chyba że korzyści z leczenia przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu.

Czy po podaniu tych leków można prowadzić samochód?

Po podaniu leku mogą wystąpić przejściowe zaburzenia widzenia. Należy poczekać z prowadzeniem pojazdów do czasu powrotu prawidłowego widzenia.

Reklama
Reklama