Badania genetyczne w zespole Klippela-Trenaunay – rola testów DNA

Genetyczne podstawy zespołu Klippela-Trenaunay

Zespół Klippela-Trenaunay ma podłoże genetyczne, jednak dokładny defekt genetyczny nie został jeszcze w pełni zidentyfikowany, dlatego testy genetyczne nie są rutynową częścią diagnostyki¹. Większość cięższych przypadków KTS, które zostały przeanalizowane genomicznie, okazała się być spowodowana mozaikowymi aktywującymi wariantami genu PIK3CA².

Mutacja w genie PIK3CA jest uważana za przyczynę KTS³. Badacze uważają, że zmiana genetyczna w genie PIK3CA może być związana z rozwojem KTS⁴. Z tego powodu eksperci zaproponowali, aby KTS był klasyfikowany nie jako odrębna jednostka diagnostyczna, ale jako część spektrum nadmiernego wzrostu związanego z PIK3CA (PROS)².

Diagnoza PROS dla KTS nie powinna być zakładana, chyba że testy genetyczne potwierdziły obecność PIK3CA⁵. Wiele schorzeń może manifestować objawy podobne do KTS⁵. Nie ma specyficznego testu dla KTS⁵.

Testy genetyczne w praktyce klinicznej

Badania genetyczne mogą zidentyfikować charakterystyczny wzór różnic genowych (sygnaturę genową), który może wyjaśnić przyczynę wystąpienia schorzenia⁶. Testy te mogą zidentyfikować unikalny wzór zmian genowych lub „sygnaturę genową”, która może dostarczyć wglądu w przyczyny choroby⁷.

Diagnoza musi być potwierdzona przez identyfikację mozaikowej wariacji PIK3CA w dotkniętej tkance (najczęściej skórze) bez hodowli, przy użyciu sekwencjonowania wysokoprzepustowego o dużej głębokości⁸. Testy genetyczne dla mozaicyzmu somatycznego PIK3CA (w którym nie wszystkie komórki w organizmie mają zmianę genetyczną PIK3CA) mogą być wykonane; jednak nie wszyscy pacjenci mogą mieć wykrywalną mutację PIK3CA⁹.

Specjalistyczne panele genetyczne

Specjaliści stworzyli sposób testowania tkanki pacjenta pod kątem zmian genetycznych (wariantów lub mutacji) znanych jako przyczyna anomalii naczyniowych¹⁰. Wyniki testów genetycznych pomagają w informowaniu o diagnozie pacjenta i mogą pomóc w kierowaniu ich leczeniem¹⁰.

Lekarze-naukowcy stworzyli sposób testowania tkanek pacjentów i płynów ustrojowych pod kątem zmian genetycznych znanych jako przyczyna zespołów anomalii naczyniowych¹¹. Test ten nazywa się panelem genowym¹¹. Możliwe jest testowanie DNA w tkankach przesłanych od lekarzy z całego kraju¹¹.

Żaden inny szpital dziecięcy nie ma panelu genowego certyfikowanego do użytku klinicznego z anomaliami naczyniowymi¹¹. Ta certyfikacja oznacza, że lekarze mogą podejmować decyzje dotyczące leczenia na podstawie wyników¹¹. Te testy mogą pomóc w identyfikacji nieprawidłowego genu powodującego stan pacjenta¹¹.

Znaczenie kliniczne testów genetycznych

Precyzyjna diagnoza może rozszerzyć opcje leczenia pacjenta o leki celujące w szlak biologiczny powodujący jego stan¹¹. Badania genetyczne są również częścią procesu diagnostycznego². Testy genetyczne mogą być wykonywane u pacjentów pediatrycznych z powiązanymi objawami klinicznymi jako ważny punkt wyjścia¹².

Diagnoza KTS lub KTW to diagnoza kliniczna (choć z kryteriami klinicznymi, które różnią się między autorami) i nie ma testów genetycznych ani molekularnych, które byłyby przydatne jako pomoc w diagnostyce¹³. Pomimo tego ograniczenia, testy genetyczne mogą dostarczyć cennych informacji w wybranych przypadkach.

Ograniczenia i wyzwania testowania genetycznego

Głównym wyzwaniem w testowaniu genetycznym KTS jest fakt, że mutacje PIK3CA występują w formie mozaiki somatycznej, co oznacza, że nie wszystkie komórki organizmu zawierają mutację⁹. To sprawia, że wykrywanie mutacji jest techniczne trudne i wymaga specjalistycznych metod sekwencjonowania o wysokiej czułości.

Ponadto, nie wszyscy pacjenci z klinicznie potwierdzoną diagnozą KTS mają wykrywalną mutację PIK3CA⁹. Może to wynikać z ograniczeń technicznych obecnych metod testowania lub z istnienia innych, jeszcze nieznanych mechanizmów genetycznych prowadzących do rozwoju zespołu.

Przyszłość testowania genetycznego w KTS

Rozwój nowych technologii sekwencjonowania DNA i zwiększanie czułości testów genetycznych może w przyszłości poprawić wykrywalność mutacji u pacjentów z KTS. Badania nad innymi potencjalnymi genami związanymi z zespołem są obecnie prowadzone, co może rozszerzyć panel testów genetycznych.

Postęp w zrozumieniu genetycznych podstaw KTS może również prowadzić do rozwoju nowych, ukierunkowanych terapii. Leki celujące w szlak PIK3CA są już badane w innych schorzeniach związanych z tym genem, co może mieć implikacje dla przyszłego leczenia pacjentów z KTS.

Poradnictwo genetyczne

Pacjenci i rodziny rozważające testy genetyczne powinni otrzymać odpowiednie poradnictwo genetyczne przed i po testach. Poradnictwo to obejmuje wyjaśnienie ograniczeń testów, potencjalnych korzyści i ryzyk, oraz interpretację wyników w kontekście diagnozy i planowania leczenia.

Ważne jest zrozumienie, że KTS zazwyczaj występuje sporadycznie i nie jest dziedziczony w tradycyjny sposób. Mutacje PIK3CA w KTS są zwykle de novo (nowe) i somatyczne (występujące tylko w niektórych tkankach), co oznacza, że ryzyko przekazania potomstwu jest bardzo niskie.