Epidemiologia łysienia plackowatego – częstość i rozkład w populacji

Łysienie plackowate (alopecia areata) stanowi autoimmunologiczne schorzenie skóry charakteryzujące się niebliznowaciejącą utratą włosów w postaci charakterystycznych, ostrych płatek. To drugie najczęstsze zaburzenie wypadania włosów po łysieniu androgenowym i najczęstsze schorzenie autoimmunologiczne, które może mieć niszczący wpływ psychologiczny na pacjentów¹.

Badania epidemiologiczne z różnych regionów świata wskazują na względnie spójne dane dotyczące częstości występowania łysienia plackowatego. Szacunkowa częstość występowania wynosi od 0,21 do 0,26 na 1000 osób rocznie (około jednego nowego przypadku na 4000 osób w populacji każdego roku), podczas gdy rozpowszechnienie punktowe wynosi od 0,16 do 0,21% (około jedna osoba na 500 ma aktywne łysienie plackowate)².

Częstość występowania i rozpowszechnienie

Skumulowane ryzyko wystąpienia łysienia plackowatego w ciągu życia wynosi około 2%, co oznacza, że jedna na 50 osób rozwinie to schorzenie w pewnym momencie swojego życia². Systematyczny przegląd epidemiologii łysienia plackowatego potwierdził podobną światową częstość występowania w ciągu życia na poziomie około 2%¹.

Dane z projektu epidemiologicznego Rochester w hrabstwie Olmsted, Minnesota, szacują dożywotnią częstość występowania łysienia plackowatego na 2,1%, bez różnic w częstości między płciami³. Badania populacyjne wskazują, że łysienie plackowate może wystąpić w każdym wieku, a dożywotnia częstość występowania wydaje się wzrastać niemal w sposób liniowy.

W Stanach Zjednoczonych szacuje się, że łysienie plackowate jest bardzo rozpowszechnione, dotykając około 4,5 miliona osób, przy czym 6,6 miliona ludzi może zostać zdiagnozowanych z tym schorzeniem w ciągu życia⁴. Globalne szacunki wskazują, że do 2% światowej populacji może doświadczyć łysienia plackowatego w ciągu życia⁴.

Rozkład wiekowy i demograficzny

Łysienie plackowate może wystąpić w każdym wieku, ale wykazuje charakterystyczny rozkład demograficzny. Około 60% pacjentów rozwija pierwszą platkę wypadania włosów przed 20. rokiem życia, z pikiem częstości występowania między 10. a 30. rokiem życia⁵. Szczyt zachorowań przypada na drugą i trzecią dekadę życia¹.

Średni wiek diagnozy wynosi 33 lata, przy czym pacjenci płci męskiej mogą być częściej diagnozowani w dzieciństwie, podczas gdy kobiety częściej prezentują się w okresie dojrzewania³. Badania z hrabstwa Olmsted wykazały średni wiek diagnozy na poziomie 32 lat u mężczyzn i 36 lat u kobiet⁶.

Około 80% przypadków łysienia plackowatego zazwyczaj pojawia się do 40. roku życia⁴. W Wielkiej Brytanii szacuje się, że łysienie plackowate dotyka około 15 na 10 000 osób, przy czym około połowa wszystkich przypadków występuje w dzieciństwie, a osiem na dziesięć przypadków rozpoczyna się przed 40. rokiem życia⁷.

Różnice płciowe w epidemiologii

Badania epidemiologiczne dotyczące różnic płciowych w łysieniu plackowatym dostarczają mieszanych wyników. Formalne badania populacyjne nie wykazują istotnych różnic w częstości występowania między mężczyznami a kobietami, podczas gdy badania szpitalne są mieszane w cytowaniu przewagi kobiet lub mężczyzn¹.

Duńskie badanie kohortowe wykazało, że 63,1% pacjentów z łysieniem plackowatym to kobiety⁸, co sugeruje nieznaczną przewagę wśród płci żeńskiej w populacji szpitalnej. Jednak ogólna częstość występowania wynosi od 0,1% do 0,2% populacji, z ryzykiem dożywotnim 1%-2%, i jest częstsza u kobiet⁹.

Badanie z Wielkiej Brytanii, obejmujące ponad 4 miliony anonimowych zapisów lekarzy rodzinnych, wykazało, że łysienie plackowate było nieco częstsze u kobiet niż u mężczyzn¹⁰. Kobiety mogą również częściej prezentować się z towarzyszącym zajęciem paznokci lub współistniejącymi chorobami autoimmunologicznymi³.

Różnice etniczne i geograficzne

Badania epidemiologiczne ujawniają znaczące różnice etniczne w częstości występowania łysienia plackowatego. Osoby pochodzenia azjatyckiego, czarnoskórego lub hiszpańskiego są bardziej narażone na rozwój łysienia plackowatego niż osoby białe¹¹. Badania wskazują, że osoby pochodzenia azjatyckiego mają najwyższe ryzyko, z prawie 6 przypadkami na 100 osób, w porównaniu z mniej niż 2 przypadkami na 100 osób wśród białych⁹.

W badaniu brytyjskim łysienie plackowate było trzy razy częstsze u osób pochodzenia azjatyckiego w porównaniu z osobami pochodzenia białego¹⁰. Dodatkowo, łysienie plackowate jest częstsze u osób mieszkających w obszarach miejskich w porównaniu z obszarami wiejskimi oraz u osób mieszkających w obszarach społecznie upośledzonych¹⁰.

Duńskie badanie kohortowe wykazało ogólną częstość występowania łysienia plackowatego leczonego w szpitalach na poziomie 2,62 na 100 000 osobolat (95% CI, 2,53-2,72), z ogólną prevalencją w 2016 roku wynoszącą 71,7 (95% CI 69,4-74,1) na 100 000 osób⁸. Co istotne, zarówno częstość występowania, jak i prevalencja wzrastały w czasie.

Dane z wybranych krajów i regionów

Różne kraje dostarczają szczegółowych danych epidemiologicznych dotyczących łysienia plackowatego. W Wielkiej Brytanii największe badanie epidemiologiczne dotyczące łysienia plackowatego obejmowało ponad 4 miliony anonimowych zapisów lekarzy rodzinnych. Między 2009 a 2018 rokiem 6675 osób w populacji badanej rozwinęło łysienie plackowate po raz pierwszy¹⁰.

Z tego obliczono, że około 1 na każde 4000 osób rozwija łysienie plackowate każdego roku, co odpowiada około 150 osobom w mieście wielkości Sheffield. Na koniec 2018 roku 1 na 170 osób w populacji badanej miała aktywne łysienie plackowate obecnie lub miała je w przeszłości¹⁰. Wyniki wskazują, że około 400 000 osób w Wielkiej Brytanii ma łysienie plackowate lub miało je w przeszłości.

National Institute for Health and Care Excellence (NICE) szacuje, że łysienie plackowate dotyka 15 na 10 000 osób w Wielkiej Brytanii¹⁰. Jedną na cztery osoby z łysieniem plackowatym kieruje się do dermatologa, przy czym odsetek ten stale wzrastał w ciągu 10 lat badania.

Prognozy epidemiologiczne

Przewidywania epidemiologiczne dla łysienia plackowatego wskazują na stabilny wzrost liczby przypadków w nadchodzących latach. GlobalData przewiduje wzrost zdiagnozowanych przypadków incydentalnych łysienia plackowatego w siedmiu głównych rynkach (7MM) z 156 056 w 2018 roku do 157 883 w 2028 roku, z rocznym wskaźnikiem wzrostu (AGR) 0,12%¹².

Stany Zjednoczone będą miały najwyższą liczbę zdiagnozowanych przypadków incydentalnych łysienia plackowatego wśród 7MM, podczas gdy Hiszpania będzie miała najniższą. Podobnie, przewiduje się wzrost dożywotnich zdiagnozowanych przypadków prevalentnych z 6 388 360 w 2018 roku do 6 473 746 w 2028 roku, z AGR 0,13%¹².

Te prognozy odzwierciedlają nie tylko rzeczywisty wzrost zachorowalności, ale również poprawę diagnostyki i zwiększoną świadomość społeczną dotyczącą łysienia plackowatego. Rosnące zrozumienie autoimmunologicznej natury tego schorzenia oraz rozwój nowych metod terapeutycznych przyczyniają się do lepszej identyfikacji i rejestracji przypadków w systemach opieki zdrowotnej na całym świecie.