Epidemiologia rozstrzenia oskrzeli przeszła dramatyczne zmiany w ciągu ostatnich dekad, wykazując wyraźne trendy wzrostowe w większości krajów rozwiniętych1. Te zmiany czasowe odzwierciedlają nie tylko rzeczywisty wzrost częstości choroby, ale także poprawę metod diagnostycznych, zwiększoną świadomość medyczną oraz zmiany demograficzne w populacji.
Historyczne trendy w częstości występowania
W przeszłości rozstrzenie oskrzeli było uważane za chorobę rzadką lub sierocą12. Wprowadzenie szczepień i antybiotyków w XX wieku doprowadziło do spadku częstości rozstrzenia oskrzeli w krajach rozwiniętych3. W okresie przedantybiotykowym objawy rozstrzenia oskrzeli rozpoczynały się zwykle w pierwszej dekadzie życia dziecka4.
Jednak sytuacja uległa zmianie w ostatnich latach. Dane z lat 80. XX wieku sugerowały całkowitą częstość występowania około 100 000 przypadków w USA35, ale liczba ta stopniowo spadała od wprowadzenia szczepień i rozpowszechnienia świadomości o immunizacji5.
Współczesny wzrost częstości występowania
W ostatnich dekadach obserwuje się wyraźny wzrost częstości występowania rozstrzenia oskrzeli. W Stanach Zjednoczonych odnotowano roczny wzrost o 8,7% w okresie od 2000 do 2007 roku67. Podobnie w Wielkiej Brytanii częstość występowania i zapadalność wzrastały corocznie od 2004 roku i były związane ze znaczną śmiertelnością6.
Dane z Medicare (wiek ≥65 lat) w USA wykazały roczną częstość występowania 701 przypadków na 100 000 osób8. Średnia roczna częstość występowania rozstrzenia oskrzeli w latach 2012-2014 wynosiła 701 przypadków na 100 000 osób9.
Zmiany w charakterystyce demograficznej
Wraz ze zmianami czasowymi obserwuje się również przesunięcia w charakterystyce demograficznej pacjentów z rozstrzeniem oskrzeli. W krajach rozwiniętych wiek wystąpienia choroby przesunął się z dzieciństwa do wieku dorosłego (z wyjątkiem przypadków związanych z mukowiscydozą)4.
Charakterystyka epidemiologiczna rozstrzenia oskrzeli uległa zmianie – obserwuje się mniej przypadków pozapalnych, więcej pacjentów dorosłych oraz więcej przypadków związanych z innymi przewlekłymi chorobami, takimi jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)10. Liczba przypadków rozstrzenia oskrzeli w USA związanych z atypowymi prątkami lub innymi czynnikami środowiskowymi wzrosła, prawdopodobnie dzięki poprawie technik wykrywania atypowych prątków3.
Wzrost hospitalizacji
Trendy wzrostowe dotyczą nie tylko częstości występowania, ale także hospitalizacji. Badanie epidemiologiczne hospitalizacji związanych z rozstrzeniem oskrzeli w USA wykazało wzrost wskaźnika hospitalizacji w latach 1993-2006, szczególnie u osób powyżej 60. roku życia11. Roczny wzrost hospitalizacji związanych z rozstrzeniem oskrzeli wynosi około 2,4% u mężczyzn i 3,0% u kobiet4.
Dane z 12 stanów USA z okresu 1993-2006 wykazują średni roczny wskaźnik hospitalizacji skorygowany względem wieku wynoszący 16,5 hospitalizacji na 100 000 populacji12. Kobiety i osoby powyżej 60. roku życia miały najwyższy wskaźnik hospitalizacji12.
Prognozy na przyszłość
Prognozy epidemiologiczne wskazują na dalszy wzrost liczby przypadków rozstrzenia oskrzeli w nadchodzących latach. Według modelu epidemiologicznego, w siedmiu głównych rynkach farmaceutycznych (7MM) całkowita liczba zdiagnozowanych przypadków rozstrzenia oskrzeli niezwiązanego z mukowiscydozą wynosiła około 1 028 651 w 2023 roku1314.
Przewiduje się, że liczba ta będzie rosła w okresie prognostycznym 2024-2034, głównie z powodu zwiększonej świadomości i badań przesiewowych, wraz z postępem w technikach diagnostycznych1314. Rynek rozstrzenia oskrzeli jest przygotowany na stabilny wzrost, z przewidywanym solidnym skumulowanym rocznym wskaźnikiem wzrostu (CAGR) w latach 2024-203415.
Czynniki napędzające zmiany czasowe
Kilka kluczowych czynników przyczynia się do obserwowanych trendów czasowych w epidemiologii rozstrzenia oskrzeli. Po pierwsze, postęp w technikach obrazowania, szczególnie tomografii komputerowej wysokiej rozdzielczości, umożliwił wykrycie przypadków, które wcześniej pozostawałyby niezdiagnozowane16.
Po drugie, zwiększona świadomość choroby wśród lekarzy prowadzi do częstszego rozpoznawania rozstrzenia oskrzeli16. Choroba nie jest już dłużej uwzględniana w danych ankietowych i często pozostaje niezgłaszana, co może prowadzić do niedoszacowania rzeczywistej częstości17.
Po trzecie, starzenie się populacji w krajach rozwiniętych naturalnie prowadzi do wzrostu liczby przypadków, ponieważ częstość występowania rozstrzenia oskrzeli znacząco wzrasta z wiekiem18. Globalny wzrost starzenia się populacji będzie nadal wpływać na obciążenie rozstrzeniem oskrzeli18.
Wzrost śmiertelności
Wraz ze wzrostem częstości występowania obserwuje się również wzrost śmiertelności związanej z rozstrzeniem oskrzeli. Konsekwentnie wykazano wzrost śmiertelności w kohortach pacjentów z rozstrzeniem oskrzeli w niektórych obszarach świata, ze wskaźnikami śmiertelności wynoszącymi 16-24,8% w ciągu 4-5 lat obserwacji16.
W Wielkiej Brytanii odnotowano 3% wzrost śmiertelności związanej z rozstrzeniem oskrzeli19. Szacuje się, że około 1000 osób umiera rocznie z powodu rozstrzenia oskrzeli w Anglii i Walii20.
Wpływ na systemy opieki zdrowotnej
Wzrastające trendy w epidemiologii rozstrzenia oskrzeli mają znaczące implikacje dla systemów opieki zdrowotnej. Znaczny wzrost obciążenia chorobą w starzejącej się populacji wymaga dodatkowej uwagi9. Na podstawie tych ustaleń, rozstrzenie oskrzeli nie powinno być już dłużej uważane za chorobę sierocą w Stanach Zjednoczonych9.
Wzrastająca częstość występowania i zapadalność na rozstrzenie oskrzeli w ostatnich latach oznacza, że nie jest już uważane za rzadką lub sierocą chorobę1. Choroba ta ponownie zyskuje na znaczeniu w USA i na całym świecie, a pacjenci są diagnozowani ze zwiększającą się częstością21.
Przyszłe wyzwania
Przewidywane trendy wzrostowe w epidemiologii rozstrzenia oskrzeli stawiają przed systemami opieki zdrowotnej szereg wyzwań. Konieczne będą inwestycje w poprawę diagnostyki, rozwój nowych terapii oraz edukację personelu medycznego. Wprowadzenie innowacyjnych terapii, takich jak Brensocatib i CMS I-neb, wraz z postępem w technikach diagnostycznych, może przyczynić się do ekspansji rynku15.
Krytyczną niezaspokojoną potrzebą w rozstrzeniu oskrzeli jest brak zatwierdzonych, specyficznych dla choroby terapii15. Obecne leczenie skupia się głównie na postępowaniu objawowym, a nie na zajmowaniu się podstawową patologią, co stwarza znaczną lukę w skutecznych długoterminowych rozwiązaniach i napędza zapotrzebowanie na ukierunkowany, innowacyjny rozwój leków15.


















