Epidemiologia rozstrzenia oskrzeli wykazuje uderzające różnice geograficzne na całym świecie, które odzwierciedlają różnorodne czynniki środowiskowe, genetyczne, socjoekonomiczne oraz dostępność opieki zdrowotnej1. Te różnice regionalne mają kluczowe znaczenie dla zrozumienia globalnego obciążenia chorobą i planowania odpowiednich strategii zdrowia publicznego.
Ameryka Północna
W Stanach Zjednoczonych częstość występowania rozstrzenia oskrzeli wynosi około 478 przypadków na 100 000 osób2. Szczegółowe analizy wykazują, że w 2023 roku w USA odnotowano około 380 711 zdiagnozowanych przypadków rozstrzenia oskrzeli niezwiązanego z mukowiscydozą, co stanowi około 37% wszystkich przypadków w siedmiu głównych rynkach farmaceutycznych3.
Roczna zapadalność na rozstrzenie oskrzeli w USA wynosi około 29 przypadków na 100 000 dorosłych w wieku 18 lat i więcej, przy czym jest wyższa u kobiet (34 na 100 000) niż u mężczyzn (23 na 100 000)4. Szczególnie interesujące jest to, że wśród różnych grup etnicznych najwyższą częstość występowania odnotowano u Amerykanów pochodzenia azjatyckiego5.
Wyjątkową sytuację epidemiologiczną obserwuje się wśród rdzennej ludności Alaski, gdzie częstość występowania rozstrzenia oskrzeli jest 4-krotnie wyższa niż w populacji ogólnej67. U dzieci rdzennej ludności Alaski rozstrzenie oskrzeli dotyka 10-20 na 1000 dzieci8.
Europa
W krajach europejskich obserwuje się różnorodny obraz epidemiologiczny rozstrzenia oskrzeli. W Wielkiej Brytanii w 2013 roku częstość występowania wynosiła 566 przypadków na 100 000 kobiet i 486 na 100 000 mężczyzn9. Szacuje się, że około 212 000 osób obecnie żyje z rozstrzeniem oskrzeli w Wielkiej Brytanii10, co jest znacznie wyższą liczbą niż wcześniej szacowano.
Dane z 2023 roku wskazują, że kraje EU4 i Wielka Brytania łącznie stanowią około 54% wszystkich przypadków rozstrzenia oskrzeli niezwiązanego z mukowiscydozą w głównych rynkach farmaceutycznych3. Wśród krajów europejskich, Wielka Brytania odnotowała najwyższą liczbę zdiagnozowanych przypadków – około 224 976 w 2023 roku, następnie Hiszpania z około 149 236 przypadkami, a Włochy z około 89 584 przypadkami11.
Azja
Kraje azjatyckie wykazują jedne z najwyższych wskaźników częstości występowania rozstrzenia oskrzeli na świecie. Korea Południowa przoduje z częstością 886 przypadków na 100 000 osób2, podczas gdy w Chinach wskaźnik wynosi 759 na 100 0002.
W Japonii w 2023 roku odnotowano około 96 580 zdiagnozowanych przypadków rozstrzenia oskrzeli niezwiązanego z mukowiscydozą, co stanowi około 9% przypadków w głównych rynkach farmaceutycznych312. Większość przypadków w Japonii (32 837) była związana z przyczynami nieznanymi lub idiopatycznymi12.
Interesujące dane pochodzą z badania przesiewowego w Japonii, gdzie u 1409 osób w wieku 23-86 lat poddanych badaniu tomografii komputerowej klatki piersiowej, rozstrzenie oskrzeli zdiagnozowano u 129 pacjentów (9,1%)13. To wskazuje na bardzo wysoką częstość występowania w populacji dorosłych poddanej badaniom przesiewowym.
Australia i Oceania
Region Australii i Oceanii charakteryzuje się jednymi z najwyższych wskaźników częstości występowania rozstrzenia oskrzeli na świecie, szczególnie wśród ludności rdzennej. Najbardziej uderzające różnice obserwuje się w populacjach dzieci rdzennych Australii, Alaski, Kanady i Nowej Zelandii14.
W centralnej Australii wśród dzieci Aborygenów częstość występowania wynosi aż 1470 przypadków na 100 00015. W Nowej Zelandii ogólna częstość występowania wynosi 3,7 na 100 000 populacji, ale różni się znacznie w zależności od pochodzenia etnicznego15.
Szczególnie wysokie wskaźniki odnotowuje się wśród dzieci pochodzenia pacyficznego w Nowej Zelandii – szacunkowa zapadalność wynosi 17,8 na 100 000 dzieci w wieku poniżej 15 lat1617. W 2003 roku zapadalność na rozstrzenie oskrzeli u dzieci Maorysów w Auckland wynosiła 24 na 100 000 w porównaniu z 4 na 100 000 u dzieci pochodzenia europejskiego16.
Czynniki wpływające na różnice geograficzne
Różnice geograficzne w epidemiologii rozstrzenia oskrzeli wynikają z wielu czynników. Różnorodność w ciężkości choroby związana z różnym rozmieszczeniem geograficznym etiologii, chorób współtowarzyszących i mikrobiologii może wyjaśniać dodatkową część heterogeniczności18.
Ograniczony dostęp do opieki zdrowotnej w niektórych obszarach geograficznych wiąże się zarówno z niedoszacowaniem choroby, jak i zwiększoną ciężkością oraz śmiertelnością18. Najlepsze dostępne dane sugerują, że częstość występowania rozstrzenia oskrzeli odzwierciedla warunki socjoekonomiczne badanej populacji, ze znacznie niższą częstością w obszarach, gdzie szczepienia i antybiotyki są łatwo dostępne19.
W krajach słabiej rozwiniętych, szczególnie tam gdzie dostęp do opieki medycznej i terapii antybiotykowej jest ograniczony, rozstrzenie oskrzeli pozostaje główną przyczyną zachorowalności19. W regionach, gdzie gruźlica jest powszechna, rozstrzenie oskrzeli stanowi częste powikłanie, szczególnie u pacjentów z osłabioną funkcją immunologiczną z powodu niedożywienia lub zakażenia HIV20.
Implikacje dla polityki zdrowotnej
Znaczne różnice geograficzne w epidemiologii rozstrzenia oskrzeli mają istotne implikacje dla globalnej polityki zdrowotnej. Dane z krajowych rejestrów sugerują geograficzne różnice w etiologii i częstości występowania, co doprowadziło do tworzenia krajowych wytycznych dotyczących postępowania z rozstrzeniem oskrzeli1.
Geograficzne różnice w etiologii, wzorcu i rozmieszczeniu rozstrzenia oskrzeli wskazują na potrzebę opracowania wytycznych klinicznych dostosowanych do lokalnej populacji1. Jest to szczególnie ważne w kontekście wyboru odpowiednich skal prognostycznych, które muszą być wybrane i zwalidowane w lokalnej populacji1.


















