Zaawansowane objawy RZS – stadium 3 i 4 choroby

W miarę progresji reumatoidalnego zapalenia stawów objawy stają się coraz bardziej nasilone i mogą prowadzić do trwałych powikłań¹². Zaawansowane stadia choroby charakteryzują się nie tylko nasileniem objawów stawowych, ale także pojawieniem się poważnych powikłań pozastawowych³.

Stadium 3 – ciężkie RZS

Gdy RZS progresuje do stadium 3, eksperci uznają je za ciężkie². W tym momencie uszkodzenia rozciągają się na chrząstkę, a destrukcja kości postępuje². Może występować więcej bólu i obrzęku². Niektórzy ludzie mogą doświadczać osłabienia mięśni i większej utraty ruchomości².

Stadium 3 to moment, gdy pacjenci zaczynają doświadczać cięższych form zapalenia stawów i bólu³. Guzki reumatoidalne, które są twardymi guzkami pod skórą, mogą również zacząć się formować³. W miarę postępu RZS uszkodzenia stawów stają się bardziej wyraźne, wpływając zarówno na formę, jak i funkcję³.

W stadium 3 (ciężkim stadium RZS) występuje ciężki ból i obrzęk, osłabienie mięśni, problemy z ruchomością oraz uszkodzenia kości i stawów⁴. Zapalenie jest tak nasilone, że uszkadza kości⁵. Lekarz zobaczy dowody uszkodzenia kości i stawów na zdjęciu rentgenowskim⁵.

Guzki reumatoidalne i deformacje stawów

Guzki reumatoidalne tworzą się pod skórą i występują u 20-30% przypadków RZS⁶. Guzki to twarde, bezbolesne guzki tkanki najczęściej na łokciach i rękach, ale mogą rozwijać się w punktach nacisku na stopach i kolanach⁶. Obecność guzków reumatoidalnych często wiąże się z cięższym przebiegiem choroby⁷.

Wraz z postępem patologii, aktywność zapalna prowadzi do przyłożenia ścięgien i erozji oraz destrukcji powierzchni stawowej, co upośledza zakres ruchu i prowadzi do deformacji⁸. Typowe są stałe deformacje, szczególnie przykurcze zginające, może rozwinąć się szybko odchylenie łokciowe palców z łokciowym poślizgiem ścięgien prostowników ze stawów śródręczno-paliczkowych⁹.

Charakterystyczne są deformacje typu „łabędzia szyja” i deformacje typu „dziurka od guzika”⁹. Te zmiany, które występują w przedniej części stopy, są unikalne dla pacjentów z RZS¹⁰. Chociaż każda pojedyncza deformacja jest powszechna, to kombinacja deformacji potęguje problem¹⁰.

Stadium 4 – końcowe RZS

Stadium 4 to najcięższa forma RZS, prowadząca do znaczących i często nieodwracalnych uszkodzeń i deformacji stawów¹¹. Stan ten może poważnie ograniczyć ruchomość i skutkować ostrymi objawami RZS, znacząco wpływając na jakość życia pacjenta¹¹.

W stadium 4 (końcowym RZS), gdy stawy już nie działają tak, jak powinny⁴. W końcowym stadium RZS ludzie mogą nadal doświadczać bólu, obrzęku, sztywności i utraty ruchomości⁴. W końcowym stadium RZS nie ma już zapalenia w stawie¹². To jest końcowe stadium RZS, gdy stawy już nie działają tak, jak powinny¹².

W tym stadium może nastąpić zrośnięcie kości, znane jako ankyloza¹³. Może minąć wiele lat, zanim będzie można przejść przez wszystkie 4 stadia RZS, a wielu ludzi nigdy nie osiągnie stadium 4¹³. Tylko 0,8% osób z RZS kiedykolwiek doświadcza ankylozy¹³.

Powikłania pozastawowe w zaawansowanym RZS

RZS może znacząco wpływać na wiele innych narządów w miarę postępu, zgodnie z Fundacją Zapalenia Stawów, szczególnie jeśli choroba nie jest kontrolowana lekami¹⁴. Jednym z najbardziej niepokojących stanów, które mogą ewoluować u osób z RZS, jest choroba sercowo-naczyniowa, szczególnie choroba niedokrwienna serca, w której występuje zmniejszone zaopatrzenie serca w krew¹⁴.

Pacjenci z reumatoidalnym zapaleniem stawów mają zwiększone ryzyko wczesnej choroby wieńcowej, choroby metabolicznej kości takiej jak osteopenia i osteoporoza, oraz różnych nowotworów (płuc, zaburzeń limfoproliferacyjnych i nieczerniakowych nowotworów skóry)¹⁵.

RZS głównie wpływa na stawy, ale również wpływa na inne narządy w ponad 15-25% przypadków¹⁶. Powiązane problemy obejmują chorobę sercowo-naczyniową, osteoporozę, śródmiąższową chorobę płuc, infekcję, nowotwory, poczucie zmęczenia, depresję, trudności umysłowe i problemy z pracą¹⁶.

Ograniczenie funkcji i jakości życia

W końcowym stadium RZS uszkodzenie stawu trwa dalej¹⁷. Staw może przestać działać¹⁷. Będziesz mieć bardziej nasilony ból, obrzęk, sztywność i brak ruchu¹⁷. Twoje mięśnie mogą być również słabe¹⁷. Możesz potrzebować operacji wymiany stawu, aby przywrócić ruch uszkodzonemu stawowi¹⁷.

RZS wpływa na stawy, które są ważne dla wykonywania naszych codziennych czynności życiowych¹⁸. Niekontrolowane zapalenie w stawach nadgarstka może powodować ucisk nerwu, powodując osłabienie, mrowienie i drętwienie w rękach i palcach¹⁸.

Około 40% pacjentów z RZS będzie miało niepełnosprawność funkcjonalną wpływającą na ich zdolność do pracy i wykonywania codziennych czynności życiowych w ciągu dziesięciu lat od diagnozy¹⁹. Niepełnosprawność jest wyższa wśród pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów, z 60% niezdolnością do pracy 10 lat po wystąpieniu choroby²⁰.

Oznaki progresji choroby

Nie ma łatwego sposobu, aby stwierdzić, czy twoje RZS się pogarsza, ale niektóre ogólne oznaki obejmują więcej sztywności i bolesności stawów, zwiększony obrzęk w stawach, uporczywe zmęczenie oraz kłopoty z codziennymi czynnościami z powodu bólu stawów i innych objawów¹⁷.

Być może najłatwiejszym sposobem stwierdzenia, czy twoje RZS się pogarsza, jest to, czy liczba widocznie obrzękniętych i tkliwych (inne słowo na bolesny) stawów wzrasta²¹. W miarę postępu choroby ból odczuwany w stawie po jednej stronie ciała prawdopodobnie będzie odczuwany w tym samym stawie po drugiej stronie²¹.

W miarę progresji RZS powoduje uszkodzenia stawów, które prowadzą do nieodwracalnych deformacji i/lub przykurczy²². Jeśli zauważysz, że nie możesz poruszać stawami tak bardzo lub tak łatwo jak wcześniej, nawet jeśli nie masz obrzęku lub bólu, twoje RZS może się pogarszać²².