Rak zrazikowy in situ (LCIS) należy do rzadkich schorzeń piersi, których częstość występowania jest trudna do precyzyjnego określenia ze względu na brak charakterystycznych objawów klinicznych i radiologicznych. Schorzenie to jest zwykle wykrywane przypadkowo podczas biopsji wykonywanych z innych wskazań1.
Częstość występowania LCIS w populacji
Według danych epidemiologicznych, LCIS występuje u około 4-11 na 100 000 kobiet rocznie2. W Stanach Zjednoczonych w latach 2007-2011 diagnozowano około 4 przypadki na 100 000 kobiet3. W Wielkiej Brytanii rocznie diagnozuje się około 745 przypadków LCIS4. U mężczyzn schorzenie jest znacznie rzadsze, występując z częstością 1 na 100 0002.
LCIS można wykryć w 0,5-1,5% łagodnych biopsji piersi oraz w 1,8-2,5% wszystkich biopsji piersi56. W badaniach biopsji chirurgicznych otwartych częstość wynosi 0,5-3,8%, podczas gdy w biopsji igłowych pod kontrolą obrazowania 0,02-3,3%17.
Trendy czasowe zachorowalności
Analiza danych z rejestru SEER (Surveillance, Epidemiology, and End Results) pokazuje znaczący wzrost częstości diagnozowania LCIS w ostatnich dekadach. Częstość występowania wzrosła czterokrotnie między 1978 a 1998 rokiem89. Szczególnie wyraźny wzrost odnotowano u kobiet po menopauzie.
W latach 2000-2009 obserwowano dalszy wzrost częstości diagnozowania LCIS z 2,0 na 100 000 w 2000 roku do 2,75 na 100 000 w 2009 roku, co stanowi 38% wzrost10. Ten wzrost jest głównie przypisywany zwiększonej częstości wykonywania mammografii przesiewowych oraz lepszym technikom diagnostycznym5.
Charakterystyka demograficzna pacjentów
LCIS występuje przede wszystkim u kobiet w wieku przedmenopauzalnym, ze średnią wieku w momencie diagnozy wynoszącą 44-49 lat61112. Około 85% przypadków występuje u kobiet przed menopauzą13. Jest to o około 10-15 lat młodszy wiek niż średni wiek występowania inwazyjnego raka piersi12.
Największa częstość występowania LCIS dotyczy kobiet w wieku 40-60 lat3, przy czym szczyt zachorowalności przypada na wiek 45-50 lat4. U kobiet po menopauzie długotrwałe stosowanie hormonalnej terapii zastępczej zwiększa ryzyko rozwoju LCIS14.
Wpływ czynników demograficznych na rokownie
Analiza danych populacyjnych wskazuje na różnice w rokowaniu w zależności od czynników demograficznych. Kobiety z diagnozą LCIS w młodszym wieku (poniżej 40 lat) charakteryzują się dłuższym średnim czasem przeżycia15. Różnice rasowe również mają znaczenie prognostyczne – pacientki rasy czarnej oraz pochodzenia amerykańsko-indiańskiego/alaskiego mają gorsze rokowanie15.
Epidemiologia LCIS w kontekście globalnym
Częstość występowania LCIS różni się znacząco między regionami świata, co związane jest głównie z dostępnością programów przesiewowych. W krajach z rozwiniętymi programami mammografii przesiewowej, takich jak Stany Zjednoczone i Europa Zachodnia, obserwuje się wyższą częstość diagnozowania przypadków in situ, w tym LCIS7.
W Australii Południowej, gdzie prowadzono badania przesiewowe populacji, LCIS wykryto w 5,3% przypadków nowotworów in situ7. W Chinach, gdzie badania przesiewowe nie są jeszcze powszechnie praktykowane, tylko 2,4% z 4968 pacjentów w 20-letnim okresie obserwacji zostało zdiagnozowanych z DCIS/LCIS7.
Znaczenie epidemiologiczne jako markera ryzyka
LCIS reprezentuje 5,3% wszystkich przypadków nowotworów in situ16 i stanowi jeden z najważniejszych identyfikowalnych czynników ryzyka rozwoju raka piersi17. Kobiety z LCIS mają 8-10-krotnie wyższe ryzyko rozwoju inwazyjnego raka piersi w porównaniu z populacją ogólną18.
Roczna częstość rozwoju raka piersi u kobiet z LCIS wynosi około 2%1319, co oznacza znacznie wyższe ryzyko niż w populacji ogólnej. Ryzyko to utrzymuje się przez co najmniej 20 lat od momentu diagnozy20, co podkreśla znaczenie długoterminowego nadzoru medycznego u tych pacjentów.













