Patogeneza przetok położniczych jest ściśle związana z mechanizmami urazowymi występującymi podczas porodu. Przetoki położnicze to schorzenie medyczne, w którym otwór rozwija się w kanale rodnym w wyniku porodu1. Może to być połączenie między pochwą a odbytnią, moczowodu lub pęcherza1. Podstawowym mechanizmem leżącym u podstaw tego procesu jest słaby przepływ krwi do dotkniętego obszaru przez przedłużony okres czasu1.
W krajach rozwijających się przetoki położnicze są wynikiem przedłużonego lub utrudnionego porodu, często trwającego kilka dni, gdy nienarodzone dziecko nie może przejść przez miednicę2. Ucisk głowy dziecka przez nieprawidłowo długi czas na naczynia krwionośne zaopatrujące tkankę pochvy, pęcherza, cewki moczowej i odbytnicy odcina dopływ tlenu i prowadzi do śmierci dotkniętej tkanki2.
Mechanizm ucisku podczas przedłużonego porodu
Podczas przedłużonego porodu trwającego od trzech do pięciu dni, nienarodzone dziecko wywiera bardzo silny ucisk na pochwę matki, odcinając przepływ krwi do okolicznych tkanek między pochwą a odbytnią oraz między pochwą a pęcherzem1. Ten mechanizm powoduje dezintegrację i gnicie tkanek1. Ucisk ten jest szczególnie szkodliwy, ponieważ całkowicie przerywa ukrwienie delikatnych struktur anatomicznych.
Po kilku dniach trudnego porodu może wystąpić uszkodzenie pochvy, pęcherza lub odbytnicy, czasami powodując przetoki3. W obszarach bez odpowiedniej opieki zdrowotnej przetoki pochvy są bardziej powszechne3. Jest to wynik bezpośredniego mechanizmu martwicy ciśnieniowej, gdzie tkanki ulegają nekrozie z powodu przedłużonego niedokrwienia4.
Specyficzne mechanizmy w różnych typach przetok położniczych
W przypadku przetok pęcherzowo-pochwowych powstających podczas porodu, głowa płodu wywiera ucisk na trójkąt pęcherza lub szyjkę pęcherza o przedni łuk spojenia łonowego5. Ten mechanizm może prowadzić do niedokrwienia tkanek, martwicy i ostatecznie do powstania przetoki5. Obecnie jest to rzadkie w Stanach Zjednoczonych, jednak pozostaje powszechne w większej części świata5.
Przetoki odbytniczo-pochwowe mogą powstać w wyniku kilku mechanizmów traumatycznych podczas porodu. Pęknięcia krocza podczas porodu, szczególnie te spowodowane epizjoproktotomią, predysponują pacjentki do rozwoju przetok odbytniczo-pochwowych6. Przedłużony poród z uciskiem na przegrodę odbytniczo-pochwową może wywołać martwicę i skutkować przetoką odbytniczo-pochwową6.
Większość przetok odbytniczo-pochwowych jest spowodowana urazem podczas porodu7. Uraz związany z porodami operacyjnymi, takimi jak porody kleszczowe i próżniociągowe, a także pęknięcia trzeciego i czwartego stopnia, zwiększa ryzyko rozwoju przetok odbytniczo-pochwowych7.
Czynniki predysponujące do przetok położniczych
Podstawowymi czynnikami ryzyka przetoki położniczej są brak dostępu do placówek medycznych, opieki położniczej i cesarskiego cięcia ratunkowego oraz brak odpowiednio wyszkolonego, wykwalifikowanego personelu medycznego8. Inne czynniki przyczyniające się obejmują ubóstwo i niedożywienie prowadzące do zahamowania wzrostu, co może sprawić, że kobiety są bardziej podatne na utrudniony poród8.
Przetoka położnicza jest stanem całkowicie możliwym do zapobieżenia, pod warunkiem że dostępne są odpowiednie placówki medyczne i położnicze, w tym cesarskie cięcie ratunkowe2. Ogromna liczba przetok położniczych występujących w krajach rozwijających się budzi duże obawy, szczególnie że można im zapobiec, jeśli istnieją odpowiednie placówki2.
Mechanizmy uszkodzenia cewki moczowej
Mechanizm urazu cewki moczowej w przypadku przetok położniczych zwykle obejmuje niedokrwienie tkanek, martwicę i dewitalizację w wyniku utrudnionego porodu9. Utrata cewki moczowej występuje u około 5% przetok położniczych9. To powikłanie znacząco wpływa na rokowanie i wymaga specjalistycznego leczenia rekonstrukcyjnego.
Zaangażowanie cewki moczowej w przetoce położniczej jest znanym czynnikiem ryzyka pozostałego nietrzymania moczu po naprawie przetoki i jedną z głównych przyczyn, jak wykazały wcześniejsze badania10. Czynniki, które niezależnie przewidują pozostałe nietrzymanie moczu po naprawie, obejmują zaangażowanie cewki moczowej, mały pęcherz, bliznowacenie pochvy i rozmiar przetoki10.
W krajach rozwiniętych, takich jak Stany Zjednoczone, główną przyczyną przetok położniczych, szczególnie przetok odbytniczo-pochwowych, jest stosowanie nacięcia krocza i kleszczy1. Przetoki położnicze występujące w krajach rozwiniętych, takich jak Australia i Nowa Zelandia, są wynikiem powikłania w gojeniu pęknięcia krocza trzeciego lub czwartego stopnia11.













