Typy skubania skóry: automatyczne vs skoncentrowane

Zaburzenie skubania skóry może przybierać różne formy, które różnią się pod względem świadomości i intencjonalności zachowania. Zrozumienie tych różnych typów jest kluczowe dla właściwego leczenia i zarządzania objawami¹.

Dwa główne typy skubania skóry

Zazwyczaj wyróżnia się dwa typy zachowań skubania: zachowania automatyczne i zachowania skoncentrowane¹. Ta klasyfikacja opiera się na poziomie świadomości i kontroli nad zachowaniem podczas epizodów skubania.

Skubanie automatyczne

Osoby, które angażują się w zachowania skubania poza swoją świadomością, takie jak podczas oglądania telewizji lub czytania książki, angażują się w to, co nazywa się skubaniem automatycznym¹. Ten typ zachowania charakteryzuje się tym, że osoba nie zdaje sobie sprawy z tego, że skubie skórę².

Skubanie automatyczne może wystąpić nawet podczas snu³. Osoby z tym typem zachowania mogą odkryć rano nowe rany lub uszkodzenia, nie pamiętając, kiedy i jak powstały. Ten typ skubania często towarzyszy rutynowym czynnościom, takim jak oglądanie telewizji, czytanie, praca przy komputerze czy rozmowy telefoniczne.

Charakterystyczne dla skubania automatycznego jest to, że osoba może przez długi czas nie zdawać sobie sprawy z tego zachowania. Często są to bliscy lub znajomi, którzy zwracają uwagę na to, że dana osoba skubie skórę⁴.

Skubanie skoncentrowane

Te osoby, które są w pełni świadome swojego zachowania i skubią w celu regulacji lub zarządzania negatywnymi emocjami z powodu określonych myśli lub stresorów, angażują się w skoncentrowane skubanie¹. Ten typ zachowania jest charakteryzowany przez świadomą potrzebę skubania określonych obszarów skóry⁵.

Skubanie skoncentrowane często występuje w odpowiedzi na percepcję niedoskonałości skóry. Osoby mogą skupiać się na konkretnych obszarach, które postrzegają jako problematyczne, takich jak pryszcze, blizny, pieprzyki czy inne nierówności skóry. Głównym objawem dermatillomanii jest obsesja skubania, ściskania lub drapania części skóry, którą osoba uważa za niedoskonałość⁶.

Ten typ skubania zazwyczaj jest wykonywany, gdy osoba czuje się zestresowana lub niespokojna⁶. Skubanie skoncentrowane może trwać od kilku minut do kilku godzin, podczas których osoba może być całkowicie pochłonięta tym zachowaniem.

Stany emocjonalne towarzyszące skubaniu

Epizody skubania skóry są często poprzedzone lub towarzyszą im napięcie, niepokój lub stres⁷. Akt skubania skóry może występować zarówno świadomie (skubanie skoncentrowane) jak i nieświadomie (skubanie automatyczne)⁷.

Skubanie może być również poprzedzone lub towarzyszyć mu różne stany emocjonalne i może być wywołane przez uczucia niepokoju lub nudy, lub może być poprzedzone rosnącym poczuciem napięcia (albo bezpośrednio przed skubaniem skóry, albo przy próbie opierania się pokusie skubania)⁸. Może również wystąpić poczucie zadowolenia, przyjemności lub poczucie ulgi, gdy skóra lub strup zostały skubane⁸.

Narzędzia i metody używane do skubania

Chociaż większość skubania skóry odbywa się za pomocą palców, nierzadko osoby używają narzędzi, takich jak pincety czy szpilki⁹. Osoby z zaburzeniem skubania skóry mogą używać różnych narzędzi do skubania skóry i często mają trudności z powstrzymaniem się od tego zachowania¹⁰.

Powtarzające się skubanie skóry rozciąga się na ciągnięcie, ściskanie, skrobanie, nakłuwanie, a nawet gryzienie zarówno zdrowej, jak i uszkodzonej skóry z różnych części ciała¹¹. Niektóre osoby mogą skubać za pomocą pincet, nożyczek czy szpilek¹². Inne będą pocierać, ściskać, ciąć lub gryźć skórę¹².

Lokalizacja i wzorce skubania

Skubanie zazwyczaj dotyczy twarzy, następnie nóg, ramion, rąk i skóry głowy⁶. Chociaż zazwyczaj istnieje kluczowy obszar, w którym osoba skubie skórę, skubanie może przenieść się na inny obszar, aby umożliwić zagojenie się zranionej części⁶.

Dzieci z zaburzeniem skubania mogą skubać dowolną część swojego ciała¹³. Twarz jest najczęstszym obszarem¹³. Inne popularne miejsca, które dzieci mogą skubać, obejmują ramiona, nogi, plecy, dziąsła, usta, ramiona, skórę głowy, brzuch, klatkę piersiową, paznokcie stóp i rąk oraz skórki¹³.

Czas trwania epizodów skubania

Niektóre osoby spędzają godziny dziennie na skubaniu swojego zachowania, które może trwać miesiącami, a nawet latami¹⁴. Epizody skubania skóry często trwają od kilku minut do większości dnia¹⁵.

Osoby z zaburzeniem skubania skóry często spędzają znaczące ilości czasu na swoich kompulsywnych rytuałach skubania, czasami kilka godzin dziennie¹⁶, a ten proces może trwać przez znaczną ilość czasu, czasami miesiące lub lata, powodując znaczną ilość dystresu i/lub upośledzenia¹⁶.

Wpływ na codzienne funkcjonowanie

Oba typy skubania mogą powodować znaczące problemy w codziennym funkcjonowaniu. Często będzie to szczególnie utrudniać interakcje społeczne, które często będą unikane, jeśli blizny są widocznie obecne¹⁶.

Nierzadko osoby z zaburzeniem skubania skóry mają trudności z utrzymaniem stałego zatrudnienia lub relacji interpersonalnych¹⁷. Skubanie skóry może zacząć się w każdym wieku, ale zazwyczaj rozpoczyna się w okresie dojrzewania wraz z wystąpieniem schorzeń skórnych, takich jak trądzik, egzema czy łuszczyca¹⁷.