Objawy patologicznego skubania skóry – kompletny przewodnik

Patologiczne skubanie skóry, znane również jako dermatillomania, to zaburzenie psychiczne charakteryzujące się kompulsywną potrzebą skubania, drapania lub uszkadzania własnej skóry¹. Głównym objawem tego schorzenia jest nieodparta potrzeba skubania skóry, którą jest niezwykle trudno lub niemożliwe opanować¹.

Podstawowe objawy zaburzenia

Najważniejszym symptomem dermatillomanii jest powtarzające się skubanie skóry, które prowadzi do powstawania widocznych uszkodzeń². Osoby dotknięte tym zaburzeniem nie potrafią przestać skubać własnej skóry, mimo że powoduje to skaleczenia, krwawienia lub siniaki². Charakterystyczne jest również to, że pacjenci często nie zdają sobie sprawy z tego, że skubią skórę, szczególnie w momentach stresu czy niepokoju².

Skubanie zazwyczaj obejmuje wykorzystanie paznokci i opuszków palców, ale może również angażować gryzienie zębami, szczególnie gdy dotyka skóry warg³. Niektórzy pacjenci używają również ostrych przedmiotów, takich jak pincety czy szpilki³. Zachowanie to może przybierać dwie formy: automatyczną lub skoncentrowaną³.

Fizyczne konsekwencje skubania

Skutki fizyczne dermatillomanii są często bardzo widoczne i mogą być poważne. Skubanie może powodować powstawanie ran, które nie potrafią się w pełni zagoić z powodu ciągłego uszkadzania⁴. Pacjenci często mają blizny powstałe w wyniku skubania⁴ oraz kontynuują to zachowanie mimo poprzednich prób zaprzestania⁴.

Przewlekłe skubanie skóry może prowadzić do różnorodnych powikłań medycznych, w tym do uszkodzenia tkanek, powstawania blizn oraz infekcji, które rzadko mogą być zagrażające życiu⁵. W niektórych przypadkach może być konieczne leczenie antybiotykowe lub nawet zabiegowe w przypadku infekcji⁵. Skubanie skóry może skutkować znacznymi uszkodzeniami tkanek i bliznowaceniem, które może wymagać przeszczepów skóry w celu naprawy uszkodzeń¹.

Objawy behawioralne i psychologiczne

Osoby z dermatillomanią często spędzają znaczące ilości czasu na skubaniu skóry – czasami nawet kilka godzin dziennie⁶. Ten proces może trwać przez długi czas, czasami miesiące lub lata⁶, powodując znaczny dystres i/lub upośledzenie funkcjonowania⁶.

Charakterystyczną cechą zaburzenia jest to, że pacjenci wielokrotnie próbują zaprzestać tego zachowania, ale nie są w stanie tego zrobić⁷. Większość osób spędza co najmniej godzinę dziennie na skubaniu, myśleniu o skubaniu i/lub oporze przed pokusą skubania⁸. Skubanie może trwać od miesięcy do lat⁸.

Aspekty emocjonalne i społeczne

Dermatillomania może wywoływać uczucia intensywnej bezradności, winy, wstydu i zakłopotania u osób dotkniętych tym zaburzeniem, co znacznie zwiększa ryzyko samookaleczenia⁹. Zaburzenie to zazwyczaj sprawia, że osoby dotknięte nim odczuwają, że zaburzenie zakłóca ich codzienne życie⁹.

Pacjenci często doświadczają znacznego dystresu psychologicznego, w tym uczuć winy, wstydu i zakłopotania¹⁰. W rezultacie mogą unikać pewnych sytuacji społecznych lub aktywności, takich jak baseny, siłownie, plaże¹⁰, oraz unikać opieki medycznej¹⁰.

Wiele osób z zaburzeniem skubania skóry wykazuje zauważalne uszkodzenia skóry, które próbują zamaskować makijażem, ubraniami lub innymi sposobami ukrycia dotkniętych obszarów¹⁰. Wpływ zaburzenia skubania skóry na życie może być znaczący¹⁰.

Lokalizacja i wzorce skubania

Osoby zajmujące się skubaniem skóry zazwyczaj skubią z wielu miejsc na ciele, przez dłuższe okresy czasu, celując zarówno w zdrową, jak i wcześniej uszkodzoną skórę¹¹. Metody i obszary, które ludzie skubią, różnią się od osoby do osoby¹². Niektórzy ludzie skubią swoją skórę w sposób nieco automatyczny, bez myślenia o tym¹².

Najczęstszymi obszarami skubania są twarz, ramiona i ręce, choć pacjenci mogą skubać dowolną część ciała¹³. Osoby z tym zaburzeniem mogą skubać zdrową skórę, drobne niedoskonałości skóry, zmiany skórne, pryszcze, modzele lub strupy powstałe z poprzednich epizodów skubania¹³.

Kryteria diagnostyczne Zobacz więcej: Kryteria diagnostyczne patologicznego skubania skóry według DSM-5

Aby można było zdiagnozować zaburzenie skubania skóry, muszą być spełnione określone kryteria. Należą do nich powtarzające się skubanie skóry powodujące zmiany skórne, powtarzające się próby zmniejszenia lub zaprzestania skubania skóry oraz znaczący dystres lub upośledzenie funkcjonowania¹⁴. Ważne jest również, że skubanie skóry nie może być przypisane fizjologicznym skutkom substancji ani innym schorzeniom medycznym¹⁴.

Przebieg i rokowanie

Skubanie skóry jest zazwyczaj przewlekłe, z nasilającymi się i słabnącymi objawami, jeśli pozostaje nieleczone⁷. Dermatillomania to stan trwający całe życie ze względu na ryzyko nawrotu³. Jednak ludzie z tym schorzeniem mogą wejść w remisję, co oznacza, że nie odczuwają już potrzeby skubania skóry lub mogą unikać tego przez długie okresy, jeśli nie na zawsze³.

Rokowanie dla tego schorzenia zależy od tego, jak ciężkie ono jest i innych czynników³. Większość ludzi z tym schorzeniem nie cierpi na fizycznie niebezpieczne skutki, ale bez leczenia większość ludzi z tym schorzeniem będzie zmagać się ze skutkami dla zdrowia psychicznego, takimi jak niepokój, wstyd czy zakłopotanie³.