Leczenie chirurgiczne niesztowicy jest stosowane w ograniczonym zakresie ze względu na samoograniczający się charakter tej infekcji wirusowej1. Zabiegi chirurgiczne są zazwyczaj zarezerwowane dla pacjentów z osłabioną odpornością immunologiczną, którzy nie odpowiadają na zachowawcze metody leczenia12.
Wskazania do leczenia chirurgicznego
Głównym wskazaniem do interwencji chirurgicznej są przypadki niesztowicy u pacjentów z osłabioną odpornością, gdzie zmiany mogą osiągać kilka centymetrów średnicy i przypominać morfologicznie guzy lub ziarniniaki ropne3. W takich sytuacjach zmiany mogą być długotrwałe i oporne na standardowe postępowanie zachowawcze.
Inne wskazania obejmują zmiany przetrwałe, które nie ustępują samoistnie w oczekiwanym czasie, oraz przypadki, gdzie zmiana interferuje z codziennym funkcjonowaniem pacjenta4. Rzadko może być konieczne usunięcie fragmentu skóry, jeśli zmiana nie ustępuje samoistnie4.
Krioterapia – zamrażanie ciekłym azotem
Krioterapia z użyciem ciekłego azotu jest jedną z najczęściej stosowanych metod leczenia chirurgicznego niesztowicy1. Ta metoda może przyspieszyć proces zdrowienia i jest szczególnie skuteczna w przypadkach wczesnej infekcji5.
Krioterapia jest opisywana jako skuteczna, tania metoda o minimalnych powikłaniach, gdy jest wykonywana prawidłowo6. Została z powodzeniem zastosowana w leczeniu pacjentów z gigantyczną niesztowicą, szczególnie w połączeniu z innymi metodami terapeutycznymi7.
Wycięcie chirurgiczne
Wycięcie powierzchowne (shave excision) może być procedurą zarówno diagnostyczną, jak i terapeutyczną dla małych zmian niesztowicowych1. W przypadku większych, egzofitycznych zmian może być wykonywana disekcja od leżącej pod spodem skóry właściwej1.
Duże zmiany mogą być usuwane poprzez wycięcie z podleżącej skóry właściwej8. W niektórych przypadkach opisano zastosowanie szerokich wycięć miejscowych dla infekcji opornych na leczenie, które nie mogły być leczone mniej inwazyjnymi metodami9.
Łyżeczkowanie i elektrokoagulacja
W przypadku przetrwałych zmian niesztowicowych łyżeczkowanie i elektrokoagulacja mogą być metodami leczniczymi1. Te procedury są szczególnie rozważane, gdy inne, mniej inwazyjne metody okazały się nieskuteczne.
Łyżeczkowanie i elektrodezintegracja mogą być stosowane jako zabiegi lecznicze w przypadkach przetrwałych i opornych zmian8. Jednak należy pamiętać, że nie wszystkie zmiany odpowiadają na tego typu leczenie, a niektóre mogą nawracać po zabiegu chirurgicznym10.
Amputacja – ostateczność terapeutyczna
Amputacja powinna być stosowana wyłącznie jako ostatnia deska ratunku1. W niektórych ciężkich przypadkach niesztowicy na palcach może być konieczne wykonanie amputacji, ale jest to zalecane tylko jako ostatnia możliwość terapeutyczna8.
W określonych przypadkach zmiana może być na tyle rozległa, z owrzodzeniem i martwicą, że może stać się oporna na leczenie i wymagać amputacji8. Jednak takie drastyczne postępowanie jest niezwykle rzadkie i powinno być rozważane tylko po wyczerpaniu wszystkich innych opcji terapeutycznych.
Powikłania leczenia chirurgicznego
Nawroty choroby i opóźnione gojenie były wielokrotnie opisywane po leczeniu chirurgicznym niesztowicy1. Nawrót po wycięciu jest częsty9, co podkreśla ograniczenia chirurgicznego podejścia do tej infekcji wirusowej.
Alternatywy dla klasycznej chirurgii
Zamiast tradycyjnych metod chirurgicznych coraz częściej rozważa się kombinację różnych podejść terapeutycznych. Na przykład, opisano skuteczne leczenie składające się z wycięcia guza, krioterapii i imikwimodu7. Takie zintegrowane podejście może być bardziej skuteczne niż pojedyncze interwencje.
Ważne jest, aby pamiętać, że żadne randomizowane badania oceniające skuteczność terapii chirurgicznych nie zostały przeprowadzone9. Decyzje dotyczące leczenia chirurgicznego powinny być podejmowane indywidualnie, z uwzględnieniem stanu pacjenta, lokalizacji zmian i odpowiedzi na wcześniejsze leczenie zachowawcze.













