Leczenie chirurgiczne niepłodności kobiecej – zabiegi i procedury

Leczenie chirurgiczne niepłodności kobiecej, choć obecnie stosowane rzadziej ze względu na skuteczność innych metod terapeutycznych, nadal odgrywa ważną rolę w przypadkach problemów strukturalnych układu rozrodczego¹. Zabiegi chirurgiczne mogą korygować problemy lub w inny sposób poprawiać płodność kobiecą, szczególnie gdy niepłodność wynika z fizycznych nieprawidłowości w narządach rozrodczych.

Wskazania do leczenia chirurgicznego

Chirurgia może być wskazana w różnych sytuacjach związanych z niepłodnością kobiecą. Jeśli choroba jajowodów jest przyczyną niepłodności, można zastosować operację w celu naprawy jajowodów lub usunięcia blokad². Chirurgiczne usunięcie ognisk endometriozy, według badań, podwaja szanse na ciążę². Operacje można również wykorzystać do usunięcia mięśniaków macicy, polipów lub blizn, które mogą wpływać na płodność.

Kobiety dotknięte zablokowanymi jajowodami, endometriozą i/lub mięśniakami mogą odnieść korzyści z leczenia chirurgicznego³. Jeśli diagnoza niepłodności wskazuje na endometriozę, blokady jajowodów, mięśniaki, blizny lub inne problemy fizyczne, lekarz może wykonać operację płodności w celu skorygowania problemów i utorowania drogi do pozytywnych wyników⁴.

Laparoskopia – złoty standard chirurgii minimalnie inwazyjnej

Laparoskopia to procedura, w której specjalista od płodności używa wąskiego teleskop światłowodowego, który wprowadza do ciała przez małe nacięcie w pobliżu pępka⁵. Jest to zabieg ambulatoryjny, który pozwala lekarzom na sprawdzenie problemów w narządach rozrodczych, a w oparciu o nasilenie problemu, wybierają różne procedury.

Laparoskopia to minimalnie inwazyjna operacja, w której lekarz wprowadza kamerę i małe instrumenty chirurgiczne do jamy brzusznej przez małe nacięcie w pępku⁶. Procedura ta może być wykorzystana do diagnozowania i leczenia różnych schorzeń wpływających na płodność.

Zastosowania laparoskopii w leczeniu niepłodności

Laparoskopia może być wykorzystana do różnych procedur związanych z leczeniem niepłodności:

• Leczenie endometriozy: Endometrioza często prowadzi do niepłodności, a do jej leczenia wykonuje się procedurę laparoskopową⁷. Endometrioza powoduje, że tkanka, która rośnie na wewnętrznej wyścielce macicy (endometrium), implantuje się w innych częściach jamy brzusznej, co może utrudnić niektórym kobietom zajście w ciążę⁸.
• Adhezjoliza: W przypadku diagnozy zrostów miednicznych, laparoskopia może być używana do ich leczenia⁷. Zrosty miedniczne to pasma tkanki bliznowatej, które mogą powodować poważne problemy z płodnością⁹.
• Drillowanie jajników: Jeśli kobieta ma zespół policystycznych jajników (PCOS), można zastosować drobną procedurę chirurgiczną zwaną laparoskopowym drillowaniem jajników, jeśli leki na owulację nie zadziałały¹⁰.

Histeroskopia – diagnostyka i leczenie problemów macicy

Histeroskopia to również zabieg ambulatoryjny, w którym specjalista od płodności używa wąskiego teleskopu światłowodowego, który wprowadza do macicy przez szyjkę macicy kobiety w celu sprawdzenia zrostów wewnątrz macicy i chirurgicznego ich usunięcia⁷. Może być również używana do naprawy nieprawidłowości w jamie macicznej, takich jak polipy, mięśniaki, przegrody maciczne i tkanka bliznowata wewnątrz jamy macicznej¹¹.

Procedury histeroskopowe

Różne procedury histeroskopowe wykonywane przez lekarzy obejmują:

• Adhezjoliza: Usuwanie zrostów obecnych wewnątrz macicy⁷
• Miomektomia: Usuwanie mięśniaków w macicy⁷
• Korekcja wad wrodzonych macicy: Takich jak przegroda maciczna (resekcja przegrody), polipy lub polipy endometrium⁷

Mikrochirurgia w leczeniu niepłodności

Mikrochirurgia jest wykonywana w celu leczenia drobnych deformacji w układzie rozrodczym¹². Ten typ chirurgii wymaga użycia specjalistycznego sprzętu optycznego i precyzyjnych instrumentów.

Rodzaje zabiegów mikrochirurgicznych

• Mikrochirurgiczna reanastomoza jajowodów: Do odwrócenia podwiązania jajowodów wykonuje się tę mikrochirurgię, w której łączy się ponownie oba końce jajowodów¹².
• Cystektomia jajników: Ta procedura jest wykonywana w celu usunięcia torbieli utworzonych w jajniku¹².
• Salpingektomia: Jeśli którykolwiek z jajowodów rozwinie nagromadzenie płynu (zwane hydrosalpinx), wykonuje się salpingektomię w celu usunięcia tego końca jajowodu¹².
• Salpingostomia: Ta mikrochirurgia jest wykonywana w celu utworzenia nowego otworu w części jajowodu, która jest najbliżej jajnika¹².
• Fimbrioplastyka: Ta procedura jest wykonywana na jajowodzie w celu odbudowy jego strzępiastych końców w przypadku, gdy część jajowodu najbliższa jajnikowi rozwinie tkankę bliznowatą lub jest częściowo zablokowana¹².

Leczenie chirurgiczne specyficznych schorzeń

Endometrioza

Endometrioza może wpływać na płodność na kilka sposobów: zniekształcona anatomia miednicy, zrosty, bliznowate jajowody, zapalenie struktur miednicznych, zmienione funkcjonowanie układu immunologicznego, zmiany w hormonalnym środowisku komórek jajowych, upośledzona implantacja ciąży i zmieniona jakość komórek jajowych¹³. Endometrioza może powodować niepłodność, ale można ją skutecznie leczyć kombinacją chirurgii i leków¹⁴.

Mięśniaki macicy

Mięśniaki macicy to łagodne guzy, które rosną w macicy i mogą powodować skurcze, silne krwawienia, bolesne współżycie lub parcie na pęcherz⁹. Mięśniaki mogą stać się na tyle duże, że blokują macicę, zakłócając w ten sposób implantację zarodka i zdolność do donoszenia dziecka¹⁵. Kiedy się powiększają, mogą ograniczać jamę maciczną, upośledzając implantację i rozwój¹⁵.

Problemy jajowodów

Blokada jajowodu może powodować niepłodność, ponieważ komórka jajowa i plemnik nie mogą się spotkać w celu zapłodnienia lub zapłodniona komórka jajowa nie może dostać się do macicy w celu implantacji⁹. W kobiet może być stosowana chirurgia do naprawy zablokowanych lub uszkodzonych jajowodów¹⁶.

Jeśli istnieje znaczne uszkodzenie jajowodów, jedynymi opcjami leczenia płodności są naprawa chirurgiczna, która ma niski wskaźnik sukcesu, i ominięcie jajowodów za pomocą IVF¹⁴.

Ograniczenia i alternatywy

Chociaż procedury chirurgiczne są dostępne do leczenia problemów z niepłodnością u kobiet, większość kobiet z niepłodnością wybiera wspomagane leczenie reprodukcyjne, takie jak zapłodnienie pozaustrojowe (IVF)⁵. Chirurgiczne leczenie niepłodności jest rzadkie ze względu na sukces innych metod leczenia, takich jak inseminacja domaciczna (IUI) i zapłodnienie pozaustrojowe (IVF)¹⁷.

Lekarze sugerują chirurgiczne leczenie niepłodności u kobiet w celu sprawdzenia problemów w ich narządach rozrodczych, a w oparciu o nasilenie problemu wybierają różne procedury⁵. Ogólnie rzecz biorąc, lekarze leczą schorzenia prowadzące do niepłodności za pomocą minimalnie inwazyjnej laparoskopii i histeroskopii, które są wykonywane w warunkach ambulatoryjnych.

Perspektywy i rokowanie

Leczenie chirurgiczne może pomóc niektórym przyczynom niepłodności, podczas gdy inne przyczyny wymagają leków¹⁸. Chirurgia może otworzyć zablokowane jajowody i usunąć polipy, mięśniaki lub tkankę bliznowatą¹⁹. Chirurgia może również być używana do usunięcia torbieli, mięśniaków, endometriozy lub zablokowanych jajowodów²⁰.

Czas powrotu do zdrowia po zabiegu laparoskopowym jest dość szybki²¹. Przypadki PCOS, mięśniaków macicy lub endometriozy mają duży wpływ na zdolność kobiety do poczęcia, więc usunięcie ich obecności z pewnością doprowadzi do lepszych wyników przy przyszłych próbach²¹.