Charakterystyka demograficzna pacjentów z mielofibrozą wykazuje wyraźne wzorce, które mają istotne znaczenie dla zrozumienia epidemiologii tego schorzenia oraz planowania opieki zdrowotnej1.
Struktura wiekowa pacjentów
Wiek stanowi najważniejszy czynnik demograficzny wpływający na ryzyko rozwoju mielofibrozy. Choroba charakterystycznie występuje u osób starszych, ze średnim wiekiem w momencie diagnozy wynoszącym 65-67 lat12. W niektórych badaniach odnotowuje się nieco niższe wartości – około 60 lat34, podczas gdy inne wskazują na wyższą medianę wieku, sięgającą nawet 68-73 lat56.
Szczegółowa analiza struktury wiekowej ujawnia, że około 78% pacjentów jest starszych niż 56 lat w momencie diagnozy1. Szczytowa zachorowalność przypada na przedział wiekowy 50-74 lata7, przy czym najwyższą częstość obserwuje się w grupie wiekowej 60-70 lat8. Badania szwedzkie wykazały istotnie wyższą surową zachorowalność u osób starszych w porównaniu z młodszymi9.
- Osoby powyżej 70 lat: najliczniejsza grupa pacjentów (~12 100 przypadków w USA w 2024 roku)
- Grupa 40-69 lat: znacząca część populacji chorych
- Osoby poniżej 49 lat: relatywnie nieliczna grupa
- Dzieci: niezwykle rzadkie przypadki, głównie w pierwszych trzech latach życia
W Stanach Zjednoczonych, na podstawie stratyfikacji wiekowej, grupa osób powyżej 70 lat stanowi najliczniejszą populację pacjentów z mielofibrozą – w 2024 roku odnotowano około 12 100 przypadków w tej grupie wiekowej10. Grupa wiekowa 40-69 lat również reprezentuje znaczącą część populacji chorych, podczas gdy osoby poniżej 49 lat stanowią relatywnie małą część pacjentów10.
Występowanie u dzieci i młodych dorosłych
Chociaż mielofibroza charakterystycznie występuje u osób starszych, opisywano przypadki we wszystkich grupach wiekowych, od noworodków po osoby w bardzo podeszłym wieku1. U dzieci choroba występuje niezwykle rzadko i zwykle rozwija się w pierwszych trzech latach życia1.
Interesujące jest, że u młodszych dzieci obserwuje się odwrócenie typowego dla dorosłych rozkładu płciowego – dziewczynki chorują dwukrotnie częściej niż chłopcy1. Około 20% wszystkich przypadków mielofibrozy dotyczy osób poniżej 40. roku życia11, co podkreśla, że choć rzadko, schorzenie może wystąpić również u młodszych pacjentów.
Różnice płciowe w występowaniu
Analiza rozkładu płciowego w mielofibrozie ujawnia nieznaczną przewagę mężczyzn, przy czym stosunek mężczyzn do kobiet wynosi około 1,5:1312. Ta przewaga męska jest charakterystyczna dla populacji dorosłych i stanowi stały wzorzec obserwowany w większości badań epidemiologicznych16.
Należy jednak podkreślić, że rozkład płciowy może różnić się znacząco w zależności od podtypu mielofibrozy. Pierwotna mielofibroza częściej występuje u mężczyzn, podczas gdy mielofibroza wtórna do nadpłytkowości samoistnej częściej dotyka kobiety3. Ta różnica może mieć implikacje dla strategii diagnostycznych i terapeutycznych w różnych podgrupach pacjentów.
W rejestrze ERNEST, obejmującym 1209 pacjentów z mielofibrozą, 61% stanowili mężczyźni13. Dodatkowo, płeć męska została zidentyfikowana jako czynnik niekorzystnie wpływający na całkowite przeżycie13.
Predyspozycje etniczne i geograficzne
Pochodzenie etniczne odgrywa istotną rolę w epidemiologii mielofibrozy, wykazując wyraźne różnice w częstości występowania między różnymi grupami populacyjnymi. Choroba częściej dotyka osoby rasy białej niż przedstawicieli innych grup etnicznych1.
Szczególnie wysoką częstość występowania odnotowuje się wśród Żydów aszkenazyjskich1314. Ta predyspozycja sugeruje istnienie wspólnych alleli podatności w tej populacji14. Z drugiej strony, osoby pochodzenia afrykańskiego, latynoamerykańskiego i azjatyckiego rzadziej chorują na mielofibrozę312.
Badania przeprowadzone w Malezji dostarczają interesujących danych na temat różnic etnicznych w regionie azjatyckim. Populacja chińska wykazuje relatywnie wysoką częstość występowania nowotworów mieloproliferacyjnych, w tym mielofibrozy (43,2% przypadków), podczas gdy populacje malajska i indyjska charakteryzują się niższymi wskaźnikami15.
Czynniki wpływające na różnice demograficzne
Obserwowane różnice demograficzne w występowaniu mielofibrozy mogą wynikać z kilku czynników. Genetyczne predyspozycje, szczególnie widoczne w populacji Żydów aszkenazyjskich, sugerują istnienie dziedzicznych wariantów genowych wpływających na ryzyko rozwoju choroby. Badania epidemiologiczne wskazują na obecność wspólnych alleli podatności w tej populacji14.
Różnice płciowe mogą być związane z hormonalnymi i genetycznymi czynnikami, choć dokładne mechanizmy nie są w pełni poznane. Wiek jako główny czynnik ryzyka prawdopodobnie odzwierciedla kumulacyjny efekt mutacji somatycznych i procesów starzenia się układu hematopoetycznego.
Dodatkowo, różnice w dostępie do opieki zdrowotnej, świadomości medycznej i praktykach diagnostycznych mogą wpływać na obserwowane wzorce epidemiologiczne w różnych populacjach i regionach geograficznych.













