Epidemiologia drgawek gorączkowych – częstość występowania u dzieci

Drgawki gorączkowe stanowią najczęstsze zaburzenie neurologiczne występujące u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 5 lat¹². To zjawisko związane z wiekiem charakteryzuje się występowaniem napadów drgawkowych w przebiegu gorączki, bez dowodów na infekcję wewnątrzczaszkową lub inne określone przyczyny².

Częstość występowania drgawek gorączkowych

Drgawki gorączkowe występują u 2-5% dzieci w Stanach Zjednoczonych i Europie¹³. Podobne wskaźniki odnotowuje się w Europie Zachodniej, gdzie częstość występowania wynosi 2-4% dzieci poniżej piątego roku życia²⁴. Badania populacyjne wykazują, że do piątego roku życia około 2-5% dzieci doświadczy przynajmniej jednego epizodu drgawek gorączkowych³.

W różnych regionach świata odnotowuje się znaczące różnice w częstości występowania drgawek gorączkowych. W Japonii wskaźnik wynosi 8,8-9%³⁴, w Indiach 5-10%³⁴, podczas gdy na Guamie częstość sięga nawet 14%³⁴. Znacznie niższe wskaźniki obserwuje się w Hongkongu (0,35%) i Chinach (0,5-1,5%)³.

Rozkład wiekowy i płciowy

Szczyt zachorowań na drgawki gorączkowe przypada między 12. a 18. miesiącem życia¹³⁴. Dzieci w wieku 12-30 miesięcy stanowią około 50% wszystkich przypadków drgawek gorączkowych⁴. Pierwszy epizod drgawek po czwartym roku życia występuje rzadko i dotyczy jedynie 6-15% przypadków⁴.

Drgawki gorączkowe wykazują niewielką przewagę wśród chłopców, z proporcją płci męskiej do żeńskiej wynoszącą 1,6:1¹⁵. Badania koreańskie potwierdzają tę tendencję, wykazując częstość występowania 7,67% u chłopców w porównaniu do 6,12% u dziewczynek⁶.

Różnice geograficzne i etniczne

Występowanie drgawek gorączkowych wykazuje znaczące różnice geograficzne i etniczne Zobacz więcej: Różnice geograficzne i etniczne w występowaniu drgawek gorączkowych. Najwyższe wskaźniki odnotowuje się wśród niektórych grup etnicznych, szczególnie mieszkańców Guamu (14%), Japończyków (6-9%) i mieszkańców Indii (5-10%)⁴⁷. W krajach rozwijających się Azji i Afryki częstość występowania jest generalnie wyższa niż w krajach zachodnich⁸.

W Iranie przeprowadzono kompleksowe badania epidemiologiczne, które wykazały, że drgawki gorączkowe stanowią 47,9% wszystkich drgawek dziecięcych⁹. Obserwowano również znaczące różnice geograficzne w obrębie kraju – najniższą częstość odnotowano na północy (33,0%), podczas gdy na wschodzie wskaźnik wynosił 59,4%⁹.

Sezonowość i czynniki czasowe

Badania epidemiologiczne wykazują wyraźną sezonowość występowania drgawek gorączkowych Zobacz więcej: Sezonowość i czynniki czasowe drgawek gorączkowych u dzieci. W Japonii, Finlandii i Stanach Zjednoczonych obserwuje się większą liczbę przypadków w miesiącach zimowych oraz w godzinach popołudniowych¹. Analiza przeprowadzona w Australii wykazała 1,75-2,06 razy wyższe ryzyko wystąpienia drgawek gorączkowych w miesiącach czerwiec-wrzesień¹⁰.

Sezonowość drgawek gorączkowych jest ściśle związana ze wzrostem zachorowań na infekcje górnych dróg oddechowych i ich wirusy sprawcze¹⁰. W Japonii wyróżniono dwa szczyty zachorowań: listopad-styczeń (związany z infekcjami wirusowymi górnych dróg oddechowych) oraz czerwiec-sierpień (związany z infekcjami przewodu pokarmowego)¹¹.

Nawroty drgawek gorączkowych

Około 30% dzieci, które doświadczyły pierwszego epizodu drgawek gorączkowych, będzie miało kolejne epizody we wczesnym dzieciństwie¹¹². Ryzyko nawrotu wynosi przeciętnie 30% przed szóstym rokiem życia¹³. Badania koreańskie wykazały ogólny wskaźnik nawrotów na poziomie 13,04%, przy czym trzeci epizod występuje u 3,35% dzieci⁶.

Czynniki zwiększające ryzyko nawrotu obejmują wywiad rodzinny w kierunku drgawek gorączkowych, wiek poniżej 18 miesięcy przy pierwszym epizodzie, temperaturę poniżej 40°C podczas pierwszego napadu oraz krótki czas między początkiem gorączki a wystąpieniem drgawek¹¹. Dzieci z dwoma lub więcej czynnikami ryzyka mają ponad 30% ryzyko nawrotu w ciągu 2 lat¹¹.

Charakterystyka kliniczna i klasyfikacja

Drgawki gorączkowe klasyfikuje się jako proste lub złożone¹⁴. Proste drgawki gorączkowe, które stanowią większość przypadków, charakteryzują się pojedynczym napadem trwającym nie dłużej niż 15 minut¹⁴. Około 65-85% wszystkich drgawek gorączkowych ma charakter prosty¹⁵¹⁶.

Złożone drgawki gorączkowe charakteryzują się wielokrotnymi napadami w ciągu 24 godzin, ogniskowymi cechami neurologicznymi lub trwaniem dłuższym niż 15 minut¹⁴. Stanowią one około 20-35% wszystkich przypadków¹⁶¹⁷. Stan padaczkowy gorączkowy, definiowany jako napady trwające dłużej niż 30 minut, jest rzadkim podtypem występującym u około 5% dzieci z drgawkami gorączkowymi⁵¹⁴.

Wpływ pandemii COVID-19

Pandemia COVID-19 wpłynęła na epidemiologię drgawek gorączkowych. Badania kanadyjskie z okresu 2021-2022 wykazały, że tylko 13,9% hospitalizowanych przypadków drgawek gorączkowych było związanych z infekcją SARS-CoV-2, pomimo wysokiej transmisji wirusa w społeczności¹⁸. Ogólna częstość drgawek gorączkowych zmniejszyła się podczas pandemii w porównaniu do okresu przed pandemią¹⁹.

Obserwowano znaczące zmniejszenie częstości infekcji wirusem grypy podczas pandemii, podczas gdy częstość infekcji rinowirusowych pozostała bez zmian¹⁹. Interesujące jest, że odnotowano znaczący wzrost częstości infekcji wirusem paragrypy¹⁹.