Choroba tętnic obwodowych – statystyki występowania na świecie i w Polsce

Choroba tętnic obwodowych należy do najczęstszych manifestacji miażdżycy naczyń krwionośnych i stanowi istotny problem zdrowia publicznego na całym świecie. Globalne szacunki wskazują, że w 2015 roku na tę chorobę cierpiało około 236 milionów ludzi, co oznacza wzrost o ponad 17% w porównaniu z danymi z 2010 roku1. Liczba ta stale rośnie, głównie ze względu na starzenie się społeczeństwa oraz wzrastającą częstość występowania czynników ryzyka, takich jak cukrzyca, palenie tytoniu i nadciśnienie tętnicze.

Według najnowszych danych epidemiologicznych, choroba tętnic obwodowych dotyka 12-20% Amerykanów w wieku powyżej 60 lat, przy czym odsetek ten wzrasta do niemal 50% u osób powyżej 85. roku życia2. W populacji ogólnej częstość występowania wynosi 3-7%, jednak wzrasta dramatycznie z wiekiem, osiągając 10% wśród osób w siódmej dekadzie życia i 20% u pacjentów powyżej 75 lat3.

Globalne różnice w częstości występowania

Analiza regionalna pokazuje znaczące różnice w występowaniu choroby tętnic obwodowych na świecie. Najwyższą częstość występowania odnotowano w regionie europejskim (7,99%), przy czym grupa wiekowa 45-54 lata była głównie odpowiedzialna za wysokie liczby przypadków1. Badanie PANDORA, obejmujące 10 287 pacjentów, wykazało znaczne różnice w częstości występowania choroby w Europie: najwyższą odnotowano w Grecji (28,0%), następnie we Włoszech (22,9%), Francji (12,2%), Szwajcarii (12,2%), Holandii (8,1%) i Belgii (7,0%)4.

W Stanach Zjednoczonych szczególnie wysoką częstość występowania obserwuje się wśród populacji afroamerykańskiej. Badania wykazały, że u osób pochodzenia afrykańskiego częstość występowania wynosi około 7,9% w porównaniu z 3% u osób pochodzenia meksykańskiego i 4,4% u białych nielatynoskich5. Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne podaje, że blisko jedna trzecia dorosłych pochodzenia afrykańskiego jest narażona na rozwój choroby tętnic obwodowych6.

Ważne: Choroba tętnic obwodowych często przebiega bezobjawowo – szacuje się, że aż 70-80% osób dotkniętych chorobą nie odczuwa żadnych objawów. To sprawia, że rzeczywista liczba chorych może być znacznie wyższa od oficjalnych statystyk, a wiele przypadków pozostaje niezdiagnozowanych przez lata.

Różnice płciowe w epidemiologii choroby

Dane epidemiologiczne wskazują na interesujące różnice między płciami w występowaniu choroby tętnic obwodowych. Globalne badanie obciążenia chorobami z 2019 roku wykazało, że częstość występowania u kobiet była wyraźnie wyższa niż u mężczyzn, wzrastając z 1686 przypadków na 100 000 kobiet do 1973 przypadków między 1990 a 2019 rokiem, co oznacza wzrost o 17%7.

Kobiety częściej prezentują nietypowe objawy lub przebieg bezobjawowy choroby, co może prowadzić do opóźnionej diagnozy. Badania wskazują, że kobiety z chorobą tętnic obwodowych częściej cierpią na depresję, mają gorszy ogólny stan zdrowia oraz zwiększone ryzyko zachorowalności i śmiertelności w porównaniu z mężczyznami8. Dodatkowo, u kobiet choroba ma tendencję do szybszego postępu wraz z wiekiem niż u mężczyzn.

Sytuacja epidemiologiczna w Polsce i Europie Środkowej

Szczególną uwagę w kontekście europejskim zwraca sytuacja w Polsce i krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Węgry są krajem o najwyższym wskaźniku amputacji w Europie, co wskazuje na poważny problem z chorobą tętnic obwodowych w tym regionie9. Największe krajowe badanie epidemiologiczne na Węgrzech, obejmujące 21 892 mężczyzn i kobiet z nadciśnieniem tętniczym, wykazało bardzo wysoką częstość występowania bezobjawowej choroby tętnic obwodowych wynoszącą 14,4%10.

Retrospektywne badanie kohortowe przeprowadzone w ramach projektu HUNVASCDATA, oparte na danych administracyjnych dla całej populacji węgierskiej w latach 2004-2012, wykazało brak znaczącej poprawy w zakresie wskaźników amputacji związanych z chorobą tętnic obwodowych10. Częstość występowania głównych amputacji kończyn dolnych była dramatycznie wysoka i wynosiła 42,3 na 100 000 w całej populacji, przy czym 50,4% pacjentów po amputacji chorowało na cukrzycę.

Dane alarmujące: Pomimo postępu w metodach leczenia zachowującego kończynę, liczba amputacji związanych z chorobą tętnic obwodowych nie zmniejsza się w optymalnym tempie, szczególnie w krajach Europy Wschodniej. W Polsce i regionie sytuacja wymaga pilnej poprawy systemów prewencji i wczesnej diagnostyki.

Choroby współistniejące i ich wpływ na epidemiologię

Choroba tętnic obwodowych rzadko występuje jako izolowany problem zdrowotny. Badania epidemiologiczne wskazują, że ponad 95% pacjentów z chorobą tętnic obwodowych ma co najmniej jeden czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego, a większość ma wiele takich czynników11. W Stanach Zjednoczonych 50% osób z diagnozą choroby tętnic obwodowych ma jednocześnie chorobę wieńcową lub naczyń mózgowych6.

Szczególnie istotny jest związek z cukrzycą – choroba tętnic obwodowych dotyka jedną na trzy osoby z cukrzycą powyżej 50. roku życia12. Częstość występowania u osób z cukrzycą waha się od 20% do 30%, co jest znacznie wyższe niż w populacji ogólnej13. W przypadku krytycznego niedokrwienia kończyn dolnych ponad 50% pacjentów ma jednocześnie cukrzycę14.

Perspektywy epidemiologiczne na przyszłość

Prognozy epidemiologiczne wskazują na dalszy wzrost częstości występowania choroby tętnic obwodowych w najbliższych dekadach. Główne czynniki odpowiedzialne za ten trend to starzenie się społeczeństwa oraz wzrastająca częstość występowania czynników ryzyka, takich jak cukrzyca, otyłość i palenie tytoniu15. Szczególnie niepokojący jest wzrost częstości występowania w krajach o niskich i średnich dochodach, gdzie między 2000 a 2010 rokiem odnotowano wzrost o około 30%16.

Globalne badanie obciążenia chorobami wykazało, że śmiertelność i niepełnosprawność związana z chorobą tętnic obwodowych znacznie wzrosły w ciągu ostatnich dwóch dekad17. To sprawia, że choroba tętnic obwodowych staje się coraz większym wyzwaniem dla systemów opieki zdrowotnej na całym świecie, wymagając pilnych działań w zakresie prewencji, wczesnej diagnostyki i skutecznego leczenia Zobacz więcej: Czynniki ryzyka i grupy wysokiego ryzyka choroby tętnic obwodowych.

Pytania i odpowiedzi

Ile osób na świecie cierpi na chorobę tętnic obwodowych?

Według najnowszych danych, w 2015 roku na chorobę tętnic obwodowych cierpiało około 236 milionów ludzi na całym świecie, a liczba ta stale rośnie głównie ze względu na starzenie się społeczeństwa.

Jaki procent osób starszych ma chorobę tętnic obwodowych?

Choroba tętnic obwodowych dotyka 12-20% osób powyżej 60. roku życia, przy czym częstość wzrasta do 20% u osób powyżej 75 lat i może osiągnąć nawet 50% u osób powyżej 85 lat.

Czy choroba tętnic obwodowych częściej dotyka kobiety czy mężczyzn?

Globalne dane wskazują, że choroba tętnic obwodowych może być nieco częstsza u kobiet, szczególnie wraz z wiekiem. U kobiet częstość występowania wzrosła o 17% między 1990 a 2019 rokiem.

Dlaczego choroba tętnic obwodowych jest często niezdiagnozowana?

Głównym powodem jest bezobjawowy przebieg choroby – szacuje się, że 70-80% osób z chorobą tętnic obwodowych nie odczuwa żadnych objawów, co sprawia, że choroba pozostaje niezauważona przez lata.

Które grupy etniczne są najbardziej narażone na chorobę tętnic obwodowych?

Najwyższą częstość występowania obserwuje się wśród osób pochodzenia afrykańskiego (7,9%), w porównaniu z osobami pochodzenia meksykańskiego (3%) i białymi nielatynoskimi (4,4%).

Reklama
Reklama