Choroba Heinego-Medina, znana również jako polio, może przebiegać w bardzo różny sposób – od całkowicie bezobjawowego zakażenia po ciężkie porażenia prowadzące do trwałej niepełnosprawności. Różnorodność objawów sprawia, że wiele osób może nawet nie zdawać sobie sprawy z faktu zakażenia wirusem12.
Większość zakażonych (około 70-95% przypadków) nie rozwija żadnych objawów i może nie wiedzieć o tym, że była zarażona wirusem polio34. Ten typ zakażenia nazywany jest bezobjawowym lub subklinicznym. Osoby te, mimo braku symptomów, mogą jednak przenosić wirusa i zakażać innych5.
Łagodna postać choroby – objawy grypopodobne
Około 25% osób zakażonych wirusem polio doświadcza łagodnych objawów przypominających grypę6. Ta postać choroby, nazywana poronionym polio (abortive poliomyelitis), charakteryzuje się następującymi symptomami występującymi przez 2-3 dni1:
- Gorączka (do 39,4°C)7
- Ból głowy2
- Bóle mięśniowe1
- Ból gardła8
- Ból brzucha1
- Utrata apetytu7
- Nudności i wymioty1
- Zaparcia9
Te objawy zwykle ustępują samoistnie w ciągu 2-5 dni i nie powodują trwałych następstw610. Osoby z tą postacią choroby całkowicie wyzdrowieją bez żadnych problemów neurologicznych.
Cięższe postacie choroby
Niewielki procent zakażonych rozwija bardziej poważne objawy. Około 1-5% osób z zakażeniem wirusem polio doświadcza nieporażennej postaci choroby (nonparalytic polio), która trwa dłużej niż kilka dni, ale nie powoduje porażeń111.
W tej postaci, oprócz objawów charakterystycznych dla łagodnej formy, mogą wystąpić712:
- Nasilony ból głowy, nudności i wymioty
- Sztywność karku i kręgosłupa
- Ból mięśni szyi, tułowia, ramion i nóg
- Zmienione odruchy mięśniowe
- Problemy z oddawaniem moczu i zaparcia
Ta forma choroby może trwać od kilku dni do dwóch tygodni, ale chorzy nie rozwijają porażeń i ostatecznie całkowicie wyzdrowieją13.
Najcięższa postać – polio porażenne
Porażenna postać polio to najpoważniejsza forma choroby, która dotyka mniej niż 1% wszystkich zakażonych614. Objawy początkowo przypominają nieporażenną postać polio, ale po około tygodniu pojawiają się poważniejsze symptomy15. Szczegółowe informacje o tej najcięższej postaci choroby znajdziesz na osobnej stronie Zobacz więcej: Porażenna postać polio – najcięższe objawy choroby Heinego-Medina.
Zespół popopolio – późne następstwa choroby
Nawet osoby, które pozornie całkowicie wyzdrowiały z polio, mogą doświadczyć powrotu objawów po wielu latach. Zespół popopolio (post-polio syndrome) to zespół objawów, który może się pojawić 15-40 lat po pierwotnym zakażeniu1617. Szczegółowe omówienie tego zjawiska znajdziesz na dedykowanej stronie Zobacz więcej: Zespół popopolio – późne objawy po przebytej chorobie Heinego-Medina.
Czynniki wpływające na nasilenie objawów
Prawdopodobieństwo rozwoju ciężkich objawów oraz ich nasilenie zależy od kilku czynników. Wiek ma istotne znaczenie – u dzieci poniżej 5 lat najczęściej dochodzi do porażenia jednej nogi, podczas gdy u dorosłych częściej występuje rozleglejsze porażenie obejmujące klatkę piersiową, brzuch oraz wszystkie cztery kończyny18.
Typ wirusa również ma znaczenie – najwyższe wskaźniki porażeń (1 na 200 zakażeń) występują przy zakażeniu wirusem polio typu 1, podczas gdy najniższe (1 na 2000) dotyczą typu 218. Istnieją także dowody, że aktywność fizyczna i zastrzyki domięśniowe podczas okresu wstępnego choroby mogą być czynnikami nasilającymi rozwój postaci porażennej19.
Rokowanie i powikłania
Większość osób z łagodnymi postaciami polio całkowicie wyzdrowieje bez trwałych następstw. Osoby z objawami grypopodobnymi zwykle powracają do pełnej sprawności w ciągu 12 tygodni17. Nawet wśród pacjentów z porażenną postacią choroby, około 60-67% odzyskuje przynajmniej część funkcji mięśni, a niektórzy wracają do normalnej sprawności2021.
Jednak około 60% osób, które przebyły polio, ma trwałe deficyty20. Śmiertelność w ostrej postaci porażennej waha się od 2-5% u dzieci do 15-30% u dorosłych, przy czym wzrasta do 25-75% u osób, u których polio wpływa na nerwy kontrolujące ciśnienie krwi i oddychanie22.














