Globalne wyzwania w nadzorze epidemiologicznym nad chorobą Heinego-Medina

Globalne systemy nadzoru epidemiologicznego nad chorobą Heinego-Medina, mimo znaczących osiągnięć, nadal borykają się z poważnymi wyzwaniami, które mogą zagrozić ostatecznej eradykacji wirusa polio. Nadzór nad polio jest skomplikowany przez niemożność GPEI utrzymania odpowiedniej czułości we wszystkich krajach, szczególnie w regionach, które są wolne od polio od pewnego czasu¹. Aby sprostać ciągłym wyzwaniom, opracowano Globalny Plan Działań Nadzoru nad Polio (GPSAP) na lata 2018-2020¹.

Luki w nadzorze na poziomie subkrajowym

Jednym z najpoważniejszych wyzwań jest utrzymanie wysokiej jakości nadzoru na poziomie lokalnym. W latach 2022-2023, spośród 28 krajów priorytetowych doświadczających lub narażonych na wysokie ryzyko transmisji poliovirusa, 20 (71,4%) spełniło krajowe cele wskaźników nadzoru AFP². Jednak chociaż ogólna wydajność poprawiła się w 2017 roku, krajowe wskaźniki nadzoru maskowały nieoptymalną wydajność nadzoru na poziomach subkrajowych w obu regionach³.

Przykład Kenii ilustruje te wyzwania. Podczas przeglądu nadzoru stwierdzono, że tylko 89% odwiedzonych placówek zdrowia miało wyznaczonych ogniskowych ds. nadzoru⁴. Krajowy plan działań nadzoru nie był szczegółowy pod względem działań; brakowało terminów i rezultatów, jak również konkretnych pozycji budżetowych na nadzór⁴. Brakowało raportów 60-dniowych obserwacji dla większości nieodpowiednich przypadków AFP (14 raportów przeprowadzonych / 60 nieodpowiednich przypadków), a spotkania przeglądu nadzoru nie odbywały się regularnie (40% hrabstw i 70% w pod-hrabstwach)⁴.

Wpływ konfliktów zbrojnych na systemy nadzoru

Regiony dotknięte konfliktami zbrojnymi stanowią szczególne wyzwanie dla systemów nadzoru epidemiologicznego. W Pakistanie analfabetyzm, błędne przekonania religijne, konflikty i brak bezpieczeństwa w tych regionach poważnie utrudniły wysiłki szczepienne i były bezpośrednio związane ze wzrostem transmisji dzikiego poliovirusa⁵. Konflikt i brak bezpieczeństwa w prowincji Khyber Pakhtunkhwa (KP) i Federalnie Administrowanych Obszarach Plemiennych (FATA) doprowadziły do dramatycznego wzrostu zgłoszonych przypadków porażennego polio w Pakistanie, z 91 przypadków w 2013 roku do ponad 300 w 2014 roku⁶.

W odpowiedzi na te wyzwania zespoły przeglądowe wydały użyteczne rekomendacje, które doprowadziły do wzmocnienia systemów nadzoru w tych krajach, w tym utworzenia i wykorzystania wiejskich wolontariuszy ds. polio w strefach południowej i centralnej Somalii, gdzie bezpieczeństwo było poważnie naruszone, a funkcjonariusze nadzoru nie mieli regularnego dostępu do społeczności⁷. System nadzoru w Somalii opiera się na układzie wiejskich wolontariuszy ds. polio, którzy są zlokalizowani w społecznościach i wykrywają prawie 70% wszystkich przypadków AFP⁸.

Problemy z opóźnieniami w zgłaszaniu

Znaczącym wyzwaniem są opóźnienia w zgłaszaniu i klasyfikacji przypadków AFP. Niskie krajowe wskaźniki zgłoszonych przypadków AFP w krajach priorytetowych w 2023 roku mogły wynikać z opóźnień w zgłaszaniu nadzoru⁹. W Kenii podczas okresu przeglądu nadzoru niektóre z przypadków AFP były opóźnione (oczekujące) do ostatecznej klasyfikacji od tygodnia 3⁴.

Te opóźnienia mają poważne konsekwencje dla skuteczności programów eradykacji. Szybkie wykrywanie przypadków pozwala na terminowe wdrożenie środków zdrowia publicznego (np. szczepienia) w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się importowanego dzikiego poliovirusa lub krążących poliovirusów pochodzących ze szczepionki¹⁰. Szybka identyfikacja podejrzanych przypadków poliomyelitis jest krytyczna dla identyfikacji możliwej transmisji poliovirusa¹⁰.

Niewystarczająca infrastruktura zdrowotna

Słaba infrastruktura zdrowotna stanowi fundamentalną przeszkodę w utrzymaniu skutecznego nadzoru. Kampania eradykacji polio w Pakistanie napotyka szereg wyzwań z powodu słabej infrastruktury zdrowotnej, deficytów zarządczych i operacyjnych oraz poważnych nierówności w zakresie szczepień w całym kraju⁶. Istnieje silna korelacja między niskim ukończeniem immunizacji a negatywnymi czynnikami socjoekonomicznymi, oprócz konfliktu, takimi jak analfabetyzm, ubóstwo i trudności w dostępie do usług zdrowia społeczności i immunizacji¹¹.

Krajowe systemy nadzoru nad AFP zostały również zainicjowane w połączeniu z dostarczaniem szczepionek w 1994 roku, chociaż niezbędna infrastruktura i programy szkoleniowe stały się funkcjonalne dopiero w 1998 roku¹¹. Brak odpowiedniej infrastruktury może prowadzić do sytuacji, w której systemy nadzoru nie są wystarczająco czułe, aby wykryć wirusy, co zostało potwierdzone przez utrzymującą się transmisję poliovirusów w regionie¹².

Wyzwania związane z pandemią COVID-19

Pandemia COVID-19 dodatkowo skomplikowała już istniejące wyzwania w nadzorze epidemiologicznym. Chociaż systemy nadzoru w całym regionie zostały wpłynięte przez pandemię COVID-19, regionalny nadzór nadal funkcjonował podczas pandemii i robił to zgodnie ze specjalnymi wytycznymi ustanowionymi przez GPEI w celu zapewnienia bezpieczeństwa pracowników¹³. Nawet przy zwiększonym obciążeniu pracą i złożoności wywołanej pandemią COVID-19, większość krajów w regionie spełniła i nadal spełnia globalne standardy wskaźników nadzoru¹³.

Strategie wzmacniania systemów nadzoru

W odpowiedzi na zidentyfikowane wyzwania opracowano szereg strategii mających na celu wzmocnienie systemów nadzoru. Przegląd doprowadził do rekomendacji, które pomogły krajowym programom wzmocnić nadzór poprzez szkolenia i priorytetowe traktowanie populacji trudno dostępnych i migrujących, a także wykorzystanie usług wiadomości tekstowych (SMS) i innych technologii raportowania, aktywnego nadzoru na poziomie społeczności, nadzoru środowiskowego i wzmacniania partnerstw z innymi programami zdrowotnymi⁸.

Kraje muszą monitorować wskaźniki nadzoru w celu identyfikacji luk i zwiększenia czułości oraz terminowości działań nadzorczych poprzez nadzór wspierający i szkolenia w celu kierowania postępami w kierunku celu globalnej eradykacji polio⁹. Aby osiągnąć eradykację polio i certyfikować przerwanie transmisji poliovirusa, potrzebne są intensywne wysiłki w celu wzmocnienia i utrzymania nadzoru AFP na poziomach subkrajowych, w tym w dochodzeniach terenowych i niezwłocznym pobieraniu próbek, szczególnie w krajach z obecną lub niedawną aktywną transmisją poliovirusa¹⁴.

Przyszłość nadzoru po eradykacji

Wyzwania związane z nadzorem nie znikną po osiągnięciu globalnej eradykacji polio. Potrzeba silnego nadzoru nad polio będzie trwała po certyfikacji eradykacji i długo po tym, jak doustna szczepionka przeciwko poliovirusowi zostanie wycofana globalnie³. System nadzoru nad polio ma zasięg i zdolność techniczną, aby służyć jako fundament najskuteczniejszego globalnego systemu nadzoru, jaki kiedykolwiek opracowano¹⁵. Utrzymanie świata wolnego od polio będzie wymagało czujności przez pewien czas po eradykacji¹⁵.