Czynniki infekcyjne odgrywają znaczącą rolę w patogenezie chłoniaka skórnego z komórek B, działając jako potencjalne czynniki wyzwalające proces nowotworowy. Chociaż badania potwierdzające te założenia są nadal ograniczone, a w większości przypadków konkretny czynnik etiologiczny pozostaje nieznany, rosnąca liczba dowodów wskazuje na związek między określonymi patogenami a rozwojem CBCL1.
Infekcje wirusowe w patogenezie CBCL
Wirusy z grupy herpes zajmują szczególnie ważne miejsce w patogenezie niektórych chłoniaków skórnych. Wirus Epsteina-Barr (EBV) i ludzki wirus herpes typu 8 (HHV8) wykazują istotną rolę w genezie niektórych chłoniaków, szczególnie u osób z obniżoną odpornością, takich jak pacjenci zakażeni ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV) oraz biorcy przeszczepów1.
Dokumentacja obecności EBV w komórkach chłoniaka z limfocytów B oraz obserwowana regresja zmian po przerwaniu terapii immunosupresyjnej sugeruje, że immunosupresja wywołana przez niektóre leki odgrywa decydującą rolę w wyzwalaniu limfoproliferacji. Szczególnie dobrze udokumentowany jest związek z terapią metotreksatem, stosowanym głównie w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów1.
Godny uwagi jest również możliwy związek między infekcją wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) a pierwotnym skórnym chłoniakiem z komórek B. Skojarzenia z chorobami infekcyjnymi obejmują także Helicobacter pylori oraz wirus Epsteina-Barr w kontekście różnych podtypów chłoniaka2.
Borrelia burgdorferi i chłoniak strefy brzeżnej
Związek między chłoniakiem skórnym z komórek B a infekcją Borrelia burgdorferi jest jednym z najlepiej udokumentowanych przykładów roli czynników bakteryjnych w patogenezie tej choroby. Skojarzenie pierwszorzędowych skórnych chłoniaków strefy brzeżnej (PCMZL) z Borrelia burgdorferi jest szczególnie zauważalne, chociaż temat ten pozostaje kontrowersyjny1.
Związek ten został opisany głównie w przypadkach europejskich, co może wskazywać na różnice geograficzne w występowaniu lub charakterystykach szczepów bakterii. Częstość występowania antygenów Borrelia w pierwotnych chłoniakach skórnych jest znacząca – oblicza się ją na 7,3% dla chłoniaka strefy brzeżnej, 8,1% dla chłoniaka pęcherzykowego i 7,5% dla rozlanego chłoniaka z dużych komórek B3.
Niektóre przypadki PCMZL ustępowały po terapii antybiotykowej, co dodatkowo potwierdza rolę infekcji bakteryjnej w patogenezie. Rzadkie przypadki pierwotnego skórnego chłoniaka strefy brzeżnej występowały również po tatuowaniu, ukąszeniach kleszczy i szczepieniach4.
Mechanizm działania czynników infekcyjnych
Czynniki infekcyjne wpływają na rozwój CBCL poprzez mechanizm przewlekłej stymulacji antygenowej. Skóra normalnie nie posiada związanej z nią populacji limfocytów B. Przewlekła stymulacja antygenowa przez patogen wprowadzony do skóry może prowadzić do rozwoju tkanki limfoidalnej związanej ze skórą, a ostatecznie do pojawienia się klonu limfocytów B4.
Proces ten jest analogiczny do roli przewlekłej infekcji Helicobacter pylori w patogenezie chłoniaka MALT żołądka. Przewlekła stymulacja antygenowa może prowadzić do dysregulacji immunologicznej, która ostatecznie skutkuje przekształceniem nowotworowym5.
Etiologia PCMZL pozostaje nieznana, ale prawdopodobnie występuje w warunkach przewlekłej stymulacji antygenowej. Dysregulacja odpowiedzi napędzanej przez antygen oraz etiologie infekcyjne zostały zaproponowane w niektórych przypadkach67.
Inne czynniki infekcyjne i środowiskowe
Oprócz głównych patogenów wirusowych i bakteryjnych, istnieją również inne czynniki, które mogą wpływać na rozwój CBCL. Niektóre przypadki były związane z przyjmowaniem leków, w tym metotreksat, cyklosporyna, leki przeciwdepresyjne i antyhistaminowe2.
Skojarzenia z chorobami autoimmunologicznymi obejmują zapalenie tętnic guzkowe, zespół Sjögrena, reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie tarczycy Hashimoto oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Te obserwacje sugerują, że przewlekłe stany zapalne mogą predysponować do rozwoju chłoniaka2.
Ostatnie badania zidentyfikowały nawracające mutacje dotyczące FAS, które wpłynęły na domenę śmierci białka regulującego apoptozę FAS/CD95, w 24 z 38 przypadków. To odkrycie może wskazywać na dodatkowe mechanizmy molekularne, przez które czynniki środowiskowe mogą wpływać na rozwój chłoniaka2.













