Rola bakterii i wirusów w patogenezie CBCL

Czynniki infekcyjne odgrywają znaczącą rolę w patogenezie chłoniaka skórnego z komórek B, działając jako potencjalne czynniki wyzwalające proces nowotworowy. Chociaż badania potwierdzające te założenia są nadal ograniczone, a w większości przypadków konkretny czynnik etiologiczny pozostaje nieznany, rosnąca liczba dowodów wskazuje na związek między określonymi patogenami a rozwojem CBCL1.

Infekcje wirusowe w patogenezie CBCL

Wirusy z grupy herpes zajmują szczególnie ważne miejsce w patogenezie niektórych chłoniaków skórnych. Wirus Epsteina-Barr (EBV) i ludzki wirus herpes typu 8 (HHV8) wykazują istotną rolę w genezie niektórych chłoniaków, szczególnie u osób z obniżoną odpornością, takich jak pacjenci zakażeni ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV) oraz biorcy przeszczepów1.

Dokumentacja obecności EBV w komórkach chłoniaka z limfocytów B oraz obserwowana regresja zmian po przerwaniu terapii immunosupresyjnej sugeruje, że immunosupresja wywołana przez niektóre leki odgrywa decydującą rolę w wyzwalaniu limfoproliferacji. Szczególnie dobrze udokumentowany jest związek z terapią metotreksatem, stosowanym głównie w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów1.

Godny uwagi jest również możliwy związek między infekcją wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) a pierwotnym skórnym chłoniakiem z komórek B. Skojarzenia z chorobami infekcyjnymi obejmują także Helicobacter pylori oraz wirus Epsteina-Barr w kontekście różnych podtypów chłoniaka2.

Borrelia burgdorferi i chłoniak strefy brzeżnej

Związek między chłoniakiem skórnym z komórek B a infekcją Borrelia burgdorferi jest jednym z najlepiej udokumentowanych przykładów roli czynników bakteryjnych w patogenezie tej choroby. Skojarzenie pierwszorzędowych skórnych chłoniaków strefy brzeżnej (PCMZL) z Borrelia burgdorferi jest szczególnie zauważalne, chociaż temat ten pozostaje kontrowersyjny1.

Związek ten został opisany głównie w przypadkach europejskich, co może wskazywać na różnice geograficzne w występowaniu lub charakterystykach szczepów bakterii. Częstość występowania antygenów Borrelia w pierwotnych chłoniakach skórnych jest znacząca – oblicza się ją na 7,3% dla chłoniaka strefy brzeżnej, 8,1% dla chłoniaka pęcherzykowego i 7,5% dla rozlanego chłoniaka z dużych komórek B3.

Niektóre przypadki PCMZL ustępowały po terapii antybiotykowej, co dodatkowo potwierdza rolę infekcji bakteryjnej w patogenezie. Rzadkie przypadki pierwotnego skórnego chłoniaka strefy brzeżnej występowały również po tatuowaniu, ukąszeniach kleszczy i szczepieniach4.

Ważne dla diagnostyki: Ze względu na udokumentowane związki z Borrelia burgdorferi, badania molekularne w kierunku tej bakterii są uzasadnione u pacjentów z chłoniakiem skórnym z obszarów endemicznych, szczególnie w Europie.

Mechanizm działania czynników infekcyjnych

Czynniki infekcyjne wpływają na rozwój CBCL poprzez mechanizm przewlekłej stymulacji antygenowej. Skóra normalnie nie posiada związanej z nią populacji limfocytów B. Przewlekła stymulacja antygenowa przez patogen wprowadzony do skóry może prowadzić do rozwoju tkanki limfoidalnej związanej ze skórą, a ostatecznie do pojawienia się klonu limfocytów B4.

Proces ten jest analogiczny do roli przewlekłej infekcji Helicobacter pylori w patogenezie chłoniaka MALT żołądka. Przewlekła stymulacja antygenowa może prowadzić do dysregulacji immunologicznej, która ostatecznie skutkuje przekształceniem nowotworowym5.

Etiologia PCMZL pozostaje nieznana, ale prawdopodobnie występuje w warunkach przewlekłej stymulacji antygenowej. Dysregulacja odpowiedzi napędzanej przez antygen oraz etiologie infekcyjne zostały zaproponowane w niektórych przypadkach67.

Inne czynniki infekcyjne i środowiskowe

Oprócz głównych patogenów wirusowych i bakteryjnych, istnieją również inne czynniki, które mogą wpływać na rozwój CBCL. Niektóre przypadki były związane z przyjmowaniem leków, w tym metotreksat, cyklosporyna, leki przeciwdepresyjne i antyhistaminowe2.

Skojarzenia z chorobami autoimmunologicznymi obejmują zapalenie tętnic guzkowe, zespół Sjögrena, reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie tarczycy Hashimoto oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Te obserwacje sugerują, że przewlekłe stany zapalne mogą predysponować do rozwoju chłoniaka2.

Ostatnie badania zidentyfikowały nawracające mutacje dotyczące FAS, które wpłynęły na domenę śmierci białka regulującego apoptozę FAS/CD95, w 24 z 38 przypadków. To odkrycie może wskazywać na dodatkowe mechanizmy molekularne, przez które czynniki środowiskowe mogą wpływać na rozwój chłoniaka2.

Pytania i odpowiedzi

Które bakterie są najczęściej związane z chłoniakiem skórnym z komórek B?

Najczęściej z chłoniakiem skórnym z komórek B, szczególnie podtypem strefy brzeżnej, związana jest bakteria Borrelia burgdorferi. Związek ten jest szczególnie widoczny w przypadkach europejskich.

Czy infekcja wirusem EBV może wywołać chłoniak skórny?

Tak, wirus Epsteina-Barr (EBV) odgrywa ważną rolę w rozwoju niektórych chłoniaków skórnych, szczególnie u osób z obniżoną odpornością, takich jak pacjenci HIV-pozytywni lub po przeszczepach.

Czy leczenie antybiotykami może pomóc w chłoniaku związanym z infekcją?

W niektórych przypadkach chłoniaka strefy brzeżnej związanych z infekcją Borrelia burgdorferi obserwowano ustąpienie zmian po terapii antybiotykowej, co potwierdza rolę infekcji bakteryjnej.

Dlaczego związek z Borrelia występuje głównie w Europie?

Związek między Borrelia burgdorferi a chłoniakiem skórnym opisywano głównie w przypadkach europejskich, co może wynikać z różnic geograficznych w występowaniu lub charakterystykach szczepów tej bakterii.

Reklama
Reklama