Chłoniak skórny z komórek B (CBCL) powstaje w wyniku złożonych procesów patogenetycznych, które prowadzą do niekontrolowanego wzrostu limfocytów B w skórze. Mechanizm rozwoju tej choroby nie został w pełni wyjaśniony, jednak badania wskazują na wieloczynnikowe pochodzenie procesu nowotworowego12.
Podstawowym mechanizmem patogenezy jest prawdopodobnie przewlekła stymulacja antygenowa, która prowadzi do przekształcenia reaktywnych procesów limfoproliferacyjnych w nowotwory złośliwe. Proces ten zachodzi stopniowo, w kolejnych etapach, co tłumaczy istnienie „przypadków granicznych”, w których trudno odróżnić pseudochłoniaki (reaktywne rozrosty limfoidalne) od prawdziwych chłoniaków2.
Mechanizmy molekularne rozwoju choroby
Na poziomie molekularnym patogeneza CBCL charakteryzuje się specyficznymi zmianami w DNA limfocytów B. W zdrowych komórkach DNA zawiera instrukcje nakazujące wzrost i podział w określonym tempie oraz śmierć komórki w ustalonym czasie. W komórkach nowotworowych zmiany w DNA powodują inne instrukcje – nakazują komórkom nowotworowym szybki wzrost i podział, a także przeżywanie w sytuacjach, gdy zdrowe komórki by umierały3.
Analiza molekularna PCBCL potwierdza hipotezę o pochodzeniu z ośrodka rozmnażającego się pod wpływem antygenu, opartą na charakterystycznym wzorcu somatycznej hipermutacji i obecności różnorodności wewnątrzklonalnej w genach immunoglobulin limfocytów B4. Badania sekwencyjne wykazały obecność nawracających mutacji somatycznych w PCFBCL, najczęściej dotyczących genów CREBBP (40%), STAT6 (40%) i TNFRSF14 (30%)5.
Rola przewlekłej stymulacji antygenowej
Przewlekła stymulacja antygenowa odgrywa kluczową rolę w patogenezie CBCL. Skóra normalnie nie posiada związanej z nią populacji limfocytów B. Przewlekła stymulacja antygenowa przez antygen wprowadzony do skóry właściwej może prowadzić do rozwoju tkanki limfoidalnej związanej ze skórą, a ostatecznie do pojawienia się klonu limfocytów B6.
Proces ten może być wywołany przez różnorodne czynniki antygenowe, które prowadzą do dysregulacji immunologicznej analogicznej do roli przewlekłej infekcji Helicobacter pylori w patogenezie chłoniaka MALT żołądka7. Badania wskazują na istnienie dwóch odrębnych podkategorii, różniących się mechanizmem immunologicznym – jedna powstaje w warunkach przewlekłego zapalenia typu Th1, druga w warunkach zapalenia typu Th27.
Czynniki infekcyjne w patogenezie
Infekcje bakteryjne i wirusowe wydają się być czynnikami predysponującymi do rozwoju CBCL, chociaż badania potwierdzające te założenia są nieliczne, a w większości przypadków czynnik etiologiczny pozostaje nieznany8. Szczególnie istotną rolę w patogenezie niektórych chłoniaków odgrywają wirusy z grupy herpes, takie jak wirus Epsteina-Barr (EBV) i ludzki wirus herpes typu 8 (HHV8), zwłaszcza u osób z obniżoną odpornością8 Zobacz więcej: Czynniki infekcyjne w rozwoju chłoniaka skórnego z komórek B.
Warto również zwrócić uwagę na możliwy związek między infekcją wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) a PCBCL. Jeśli chodzi o bakterie, chłoniaki PCMZL były kojarzone z infekcją Borrelia burgdorferi, chociaż temat ten pozostaje kontrowersyjny8 Zobacz więcej: Czynniki infekcyjne w rozwoju chłoniaka skórnego z komórek B.
Specyficzne mechanizmy dla różnych podtypów
Różne podtypy CBCL wykazują odmienne mechanizmy patogenetyczne. Pierwotny skórny chłoniak z dużych komórek B typu nóg (PCDLBCL, LT) charakteryzuje się aberracyjną koekspresją Bcl-6 i Mum1/IRF4 oraz silną ekspresją FOXP1. Ekspresja FOXP1 i Mum1/IRF4 silnie sugeruje pochodzenie z aktywowanych limfocytów B9 Zobacz więcej: Molekularne mechanizmy patogenezy różnych podtypów CBCL.
Krajobraz genetyczny PCDLBCL, LT jest podobny do rozlanego chłoniaka z dużych komórek B typu aktywowanych limfocytów B, z mutacjami w szlaku aktywowanych limfocytów B. Mutacje w MYD88 L265P (60-70% przypadków) oraz dodatkowe markery szlaku NFκB, takie jak CD79B, PIM1, TNFAIP3/A20 i CARD11, są również obserwowane10 Zobacz więcej: Molekularne mechanizmy patogenezy różnych podtypów CBCL.
Mikrośrodowisko nowotworowe i mechanizmy ucieczki
Mikrośrodowisko nowotworowe PCDCBL, LT składa się z dwóch odrębnych populacji komórek: komórek supresorowych pochodzących z linii mieloidalnej CD33+ oraz makrofagów M2 CD163+ z różnicową ekspresją błonowego PD-L1 w obu populacjach komórek. Regulacja w górę PD-L1/PD-L2 jest również obserwowana w mikrośrodowisku chłoniaków wysokiego stopnia złośliwości i nie występuje w chłoniakach niskiego stopnia10.
Kulminacja tych odkryć sugeruje mechanizm ucieczki spod nadzoru immunologicznego, przyczyniający się do złego rokowania w PCDLBCL, LT. Mechanizm spontanicznego ustępowania chłoniaka skórnego pozostaje niejasny, ale czynniki związane ze spontaniczną regresją obejmują przede wszystkim apoptozę, odpowiedź immunologiczną gospodarza oraz szczególne warunki mikrośrodowiska nowotworowego11.













