Jak powstaje chłoniak skórny z komórek B – podstawowe mechanizmy

Chłoniak skórny z komórek B (CBCL) powstaje w wyniku złożonych procesów patogenetycznych, które prowadzą do niekontrolowanego wzrostu limfocytów B w skórze. Mechanizm rozwoju tej choroby nie został w pełni wyjaśniony, jednak badania wskazują na wieloczynnikowe pochodzenie procesu nowotworowego12.

Podstawowym mechanizmem patogenezy jest prawdopodobnie przewlekła stymulacja antygenowa, która prowadzi do przekształcenia reaktywnych procesów limfoproliferacyjnych w nowotwory złośliwe. Proces ten zachodzi stopniowo, w kolejnych etapach, co tłumaczy istnienie „przypadków granicznych”, w których trudno odróżnić pseudochłoniaki (reaktywne rozrosty limfoidalne) od prawdziwych chłoniaków2.

Ważne: Przejście z fazy przednowotwórowej do nowotwórowej wydaje się być determinowane przez zaburzenie równowagi między proliferacją komórek a apoptozą, deregulację głównych szlaków biochemicznych odpowiedzialnych za wewnątrzkomórkowe przekazywanie sygnałów, adhezję i migrację komórek, a także ekspresję onkogenów i/lub hamowanie genów supresorowych nowotworów.

Mechanizmy molekularne rozwoju choroby

Na poziomie molekularnym patogeneza CBCL charakteryzuje się specyficznymi zmianami w DNA limfocytów B. W zdrowych komórkach DNA zawiera instrukcje nakazujące wzrost i podział w określonym tempie oraz śmierć komórki w ustalonym czasie. W komórkach nowotworowych zmiany w DNA powodują inne instrukcje – nakazują komórkom nowotworowym szybki wzrost i podział, a także przeżywanie w sytuacjach, gdy zdrowe komórki by umierały3.

Analiza molekularna PCBCL potwierdza hipotezę o pochodzeniu z ośrodka rozmnażającego się pod wpływem antygenu, opartą na charakterystycznym wzorcu somatycznej hipermutacji i obecności różnorodności wewnątrzklonalnej w genach immunoglobulin limfocytów B4. Badania sekwencyjne wykazały obecność nawracających mutacji somatycznych w PCFBCL, najczęściej dotyczących genów CREBBP (40%), STAT6 (40%) i TNFRSF14 (30%)5.

Rola przewlekłej stymulacji antygenowej

Przewlekła stymulacja antygenowa odgrywa kluczową rolę w patogenezie CBCL. Skóra normalnie nie posiada związanej z nią populacji limfocytów B. Przewlekła stymulacja antygenowa przez antygen wprowadzony do skóry właściwej może prowadzić do rozwoju tkanki limfoidalnej związanej ze skórą, a ostatecznie do pojawienia się klonu limfocytów B6.

Proces ten może być wywołany przez różnorodne czynniki antygenowe, które prowadzą do dysregulacji immunologicznej analogicznej do roli przewlekłej infekcji Helicobacter pylori w patogenezie chłoniaka MALT żołądka7. Badania wskazują na istnienie dwóch odrębnych podkategorii, różniących się mechanizmem immunologicznym – jedna powstaje w warunkach przewlekłego zapalenia typu Th1, druga w warunkach zapalenia typu Th27.

Czynniki infekcyjne w patogenezie

Infekcje bakteryjne i wirusowe wydają się być czynnikami predysponującymi do rozwoju CBCL, chociaż badania potwierdzające te założenia są nieliczne, a w większości przypadków czynnik etiologiczny pozostaje nieznany8. Szczególnie istotną rolę w patogenezie niektórych chłoniaków odgrywają wirusy z grupy herpes, takie jak wirus Epsteina-Barr (EBV) i ludzki wirus herpes typu 8 (HHV8), zwłaszcza u osób z obniżoną odpornością8 Zobacz więcej: Czynniki infekcyjne w rozwoju chłoniaka skórnego z komórek B.

Warto również zwrócić uwagę na możliwy związek między infekcją wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) a PCBCL. Jeśli chodzi o bakterie, chłoniaki PCMZL były kojarzone z infekcją Borrelia burgdorferi, chociaż temat ten pozostaje kontrowersyjny8 Zobacz więcej: Czynniki infekcyjne w rozwoju chłoniaka skórnego z komórek B.

Uwaga: Skojarzenie pierwotnych chłoniaków skórnych z antygenami Borrelia jest szczególnie zauważalne, z częstością występowania obliczaną na 7,3% dla chłoniaka strefy brzeżnej, 8,1% dla chłoniaka pęcherzykowego i 7,5% dla rozlanego chłoniaka z dużych komórek B.

Specyficzne mechanizmy dla różnych podtypów

Różne podtypy CBCL wykazują odmienne mechanizmy patogenetyczne. Pierwotny skórny chłoniak z dużych komórek B typu nóg (PCDLBCL, LT) charakteryzuje się aberracyjną koekspresją Bcl-6 i Mum1/IRF4 oraz silną ekspresją FOXP1. Ekspresja FOXP1 i Mum1/IRF4 silnie sugeruje pochodzenie z aktywowanych limfocytów B9 Zobacz więcej: Molekularne mechanizmy patogenezy różnych podtypów CBCL.

Krajobraz genetyczny PCDLBCL, LT jest podobny do rozlanego chłoniaka z dużych komórek B typu aktywowanych limfocytów B, z mutacjami w szlaku aktywowanych limfocytów B. Mutacje w MYD88 L265P (60-70% przypadków) oraz dodatkowe markery szlaku NFκB, takie jak CD79B, PIM1, TNFAIP3/A20 i CARD11, są również obserwowane10 Zobacz więcej: Molekularne mechanizmy patogenezy różnych podtypów CBCL.

Mikrośrodowisko nowotworowe i mechanizmy ucieczki

Mikrośrodowisko nowotworowe PCDCBL, LT składa się z dwóch odrębnych populacji komórek: komórek supresorowych pochodzących z linii mieloidalnej CD33+ oraz makrofagów M2 CD163+ z różnicową ekspresją błonowego PD-L1 w obu populacjach komórek. Regulacja w górę PD-L1/PD-L2 jest również obserwowana w mikrośrodowisku chłoniaków wysokiego stopnia złośliwości i nie występuje w chłoniakach niskiego stopnia10.

Kulminacja tych odkryć sugeruje mechanizm ucieczki spod nadzoru immunologicznego, przyczyniający się do złego rokowania w PCDLBCL, LT. Mechanizm spontanicznego ustępowania chłoniaka skórnego pozostaje niejasny, ale czynniki związane ze spontaniczną regresją obejmują przede wszystkim apoptozę, odpowiedź immunologiczną gospodarza oraz szczególne warunki mikrośrodowiska nowotworowego11.

Pytania i odpowiedzi

Co powoduje rozwój chłoniaka skórnego z komórek B?

Chłoniak skórny z komórek B powstaje głównie w wyniku przewlekłej stymulacji antygenowej, mutacji genetycznych w limfocytach B oraz wpływu czynników infekcyjnych, takich jak bakterie i wirusy.

Jaką rolę odgrywają infekcje w rozwoju CBCL?

Infekcje bakteryjne (np. Borrelia burgdorferi) i wirusowe (np. EBV, HCV) mogą działać jako czynniki wyzwalające przewlekłą stymulację antygenową, prowadząc do rozwoju chłoniaka skórnego.

Czy wszystkie podtypy CBCL mają ten sam mechanizm rozwoju?

Nie, różne podtypy CBCL wykazują odmienne mechanizmy patogenetyczne. Na przykład PCDLBCL typ nóg charakteryzuje się innymi mutacjami genetycznymi niż chłoniak pęcherzykowy czy strefy brzeżnej.

Jak przebiega przekształcenie zdrowych komórek B w nowotworowe?

Proces zachodzi stopniowo – od reaktywnych procesów zapalnych, przez zaburzenia równowagi między proliferacją a apoptozą, do ostatecznego przekształcenia w komórki nowotworowe z mutacjami DNA.

Reklama
Reklama