aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

, ,

Dieta aspirynowa, czyli co jeść, aby uniknąć salicylanów?

Czego nie można jeść przy uczuleniu na salicylany?

Niepożądane reakcje organizmu na konkretne składniki pokarmu to wciąż narastający problem. Przykładem jest nietolerancja salicylanów, która wymaga stosowania tzw. diety aspirynowej. Jej celem jest utrzymanie podaży salicylanów w diecie na takim poziomie, aby nie powodowały objawów niepożądanych. Kto powinien stosować dietę bez salicylanów? Na czym ona polega?
Dieta aspirynowa - co i dlaczego?

Salicylany to organiczne związki chemiczne. W ich grupie można wyróżnić zarówno estry, jak i sole kwasu salicylowego. W naturze występują przede wszystkim w warzywach i owocach, ziołach i przyprawach, jak również w herbacie, winie i piwie. Nie można nie wspomnieć o salicylanach stosowanych w lecznictwie. Charakteryzują się przeciwbólowym i przeciwzapalnym działaniem, co sprawia, że są szeroko stosowane w różnego rodzaju terapii. Ich powszechność sprawia, że osoby cierpiący na nadwrażliwość na salicylany muszą z uwagą dobierać składniki swojego codziennego jadłospisu. Ich sposób żywienia określa wówczas dieta aspirynowa [1,2].

Dieta bez salicylanów — kto powinien ją stosować?

Dieta aspirynowa przeznaczona jest głównie dla tych pacjentów, u których zdiagnozowano nadwrażliwość na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Są one pochodnymi salicylanów, dlatego zakłada się, że dieta bez ich udziału powinna przynieść zadowalające zdrowotne rezultaty. U pacjentów z nadwrażliwością na salicylany, stosowanie NLPZ lub spożywanie dużej ilości salicylanów w diecie, może powodować następujące objawy:

  • pokrzywkę i obrzęk naczynioruchowy;
  • przewlekłe zapalenie zatok przynosowych z powikłaniami w postaci polipów;
  • zaostrzenie przebiegu astmy oskrzelowej i nieżytu nosa;
  • zaostrzenie przebiegu przewlekłej pokrzywki.

Dieta bez salicylanów nie jest przeznaczona dla wszystkich pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ. Jej wdrożenie należy rozważyć u tych osób, u których współistnieje choroba układu oddechowego lub skóry [1,3].

Jak często występuje uczulenie na salicylany?

Nadwrażliwość na salicylany, w tym aspirynę i inne NLPZ, w ogólnej populacji wynosi 0,3-0,6%. Tymczasem w grupie dorosłych, u których zdiagnozowano astmę oskrzelową, problem ten dotyczy aż 3-21% osób. Co ciekawe, nadwrażliwość na salicylany występuje częściej u kobiet, niż u mężczyzn. Fakt, że nadwrażliwość ta głównie dotyczy pacjentów cierpiących na astmę, dieta salicylanowa często jest określana także mianem diety dla astmatyka [4].

Na czym polega dieta aspirynowa?

Dieta aspirynowa to rodzaj łatwostrawnej diety eliminacyjnej. Polega na ograniczeniu spożywania produktów bogatych w salicylany, przy jednoczesnym odstawieniu leków zawierających tę grupę związków. Salicylany znajdują się w wielu warzywach, owocach i innych produktach żywnościowych, dlatego każdy pacjent stosujący dietę niskosalicylanową powinien zapoznać się z listą „produktów zakazanych” [3].

Jakich produktów należy unikać na diecie bez salicylanów?

Pacjenci stosujący dietę aspirynową powinni unikać następujących produktów żywnościowych:

  1. owoce: jabłka, jeżyny, wiśnie, winogrona, porzeczki, truskawki, brzoskwinie, morele, śliwki, maliny;
  2. warzywa: brokuły, cykoria, ogórki, pomidory, rzodkiew, szpinak, oliwki;
  3. orzechy: migdały, ziemne, brazylijskie, makadamia, pistacjowe, włoskie, kokosowe;
  4. zioła: mięta, tymianek, estragon, rozmaryn, szałwia, oregano, koper, majeranek, bazylia;
  5. przyprawy: anyż, cynamon, kminek, gałka muszkatołowa, musztarda, kurkuma;
  6. napoje: kawa, herbata, cola-cola;
  7. inne: miód, lukrecja, cukierki miętowe, sosy pomidorowe i produkty drożdżowe, ocet winny i jabłkowy.
    Czego nie jeść na diecie aspirynowej?

Jakich leków przeciwbólowych nie mogą stosować osoby uczulone na salicylany?

Co więcej, stosowanie diety bez salicylanów wymaga także unikania przyjmowania leków z grupy NLPZ. Wśród nich wyróżnia się leki zawierające m.in.:

  • kwas acetylosalicylowy: Aspirin, Acard, Polocard, Polopiryna C, Polopiryna Max, Etopiryna, Upsarin, Coffepirine;
  • ibuprofen: Ibuprom, Ibum, Nurofen, Metafen, Mig 400;
  • naproksen: Apo-napro, Naxii, Nalgesin, Aleve;
  • diklofenak: Voltaren Express Forte, Voltaren Acti Forte, Diclac 75 Duo, Diclac 50;
  • ketoprofen: Ketonal Active, Ketonal Sprint;
  • deksketoprofen: Dextin, Dexak [2,5].

Jakie są bezpieczne produkty na diecie aspirynowej?

Lista „produktów zakazanych” – jak widać powyżej — jest naprawdę obszerna, ale spokojnie — równocześnie istnieje szereg składników, które mogą być bezpiecznie spożywane na diecie aspirynowej. Są to m.in.:

  1. produkty zbożowe: pieczywo, ziarna zbóż — proso, gryka, żyto, owies, pszenica, orkisz, ryż;
  2. warzywa: biała odmiana ziemniaków obrana ze skórki, biała i zielona kapusta, seler, fasolka z puszki bez dodatków cukru i soli;
  3. owoce: gruszki obrane ze skórki, banany, granat, papaja, mango;
  4. bakalie: orzechy laskowe, orzechy nerkowca, mak, słonecznik;
  5. produkty mleczne: mleko, biały ser, jogurt naturalny;
  6. napoje: niegazowana woda mineralna, słaba herbata, kawa bezkofeinowa, mleko ryżowe, mleko sojowe;
  7. przyprawy: sól morska, sos sojowy, szafran;
  8. inne: cukier, syrop klonowy, olej słonecznikowy tłoczony na zimno [2,6].

Pacjenci stosujący dietę aspirynową powinni zwrócić szczególną uwagę na jakość kupowanych produktów. Ważne, aby pochodziły one ze sprawdzonych źródeł. Warzywa i owoce są bowiem często sztucznie nawożone, co może istotnie wpływać na zawartość salicylanów.

Bibliografia

  1. P. Kęszycka, et al., Oszacowanie zawartości salicylanów w racjach pokarmowych osób dorosłych, Probl Hig Epidemiol 2015, 96(3): 642-644.
  2. https://www.su.krakow.pl/repozytorium-plikow/strefa-pacjenta/zalecenia-po-hospitalizacji/64-ds-14-dieta-bez-salicylanow/file (dostęp z dnia 18.10.2021)
  3. Ignacak M., Mastalerz L.: Dieta ubogosalicylanowa w nadwrażliwości na niesteroidowe leki przeciwzapalne. Przegl. Lek., 2015; 72 (12): 759–762.
  4. M. Szczuko, et al., Dieta niskosalicylanowa a możliwość występowania niedoborów składników pokarmowych, Pomeranian J Life Sci 2016;62(4):18-24.
  5. L. G. Hare, et al., Dietary salicylates. J Clin Pathol 2003;56:649-50.
  6. A. R. Swain, et al., Salicylates in foods. J Am Diet Assoc. 1985; 85:950-60.

Omawiane substancje

  • Deksketoprofen

    Deksketoprofen jest niesteroidowym lekiem przeciwbólowym. Substancja ta działa przeciwzapalnie i przeciwbólowo.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Diklofenak

    Diklofenak to lek przeciwbólowy i przeciwzapalny. Jest stosowany w leczeniu chorób reumatycznych i bólu pooperacyjnego.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Ibuprofen

    Ibuprofen jest lekiem przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Ibuprofen jest dostępny bez recepty w aptekach.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Ketoprofen

    Ketoprofen jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym stosowanym w leczeniu bólu i stanów zapalnych. Substancja ta działa poprzez hamowanie enzymów odpowiedzialnych za produkcję prostaglandyn, które są związane z bólem i stanami zapalnymi.
    substancje syntetyczne
  • Naproksen

    Naproksen jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym stosowanym w leczeniu bólu i stanów zapalnych. Substancja ta działa poprzez hamowanie enzymów odpowiedzialnych za produkcję prostaglandyn, które są związane z bólem i stanami zapalnymi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Salicylan choliny

    Salicylan choliny to organiczny związek chemiczny stosowany m.in. jako lek przeciwzapalny i przeciwbólowy.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Alergia

    Alergia jest chorobą układu odpornościowego, która powoduje nadwrażliwość na określone substancje zwane alergenami. Objawy alergii mogą obejmować kichanie, swędzenie, łzawienie oczu, wysypki skórne, trudności w oddychaniu i w skrajnych przypadkach wstrząs anafilaktyczny.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , .