Olej musztardowy

Czym jest olej musztardowy i skąd pochodzi?

Olej musztardowy – znany też jako olej gorczycowy – pozyskiwany jest z nasion gorczycy, rośliny z rodziny kapustowatych uprawianej w Europie, Afryce Północnej i Zachodniej Azji. W zależności od gatunku użytej gorczycy wyróżnia się trzy odmiany oleju: z gorczycy białej, czarnej oraz sarepskiej (kapusty sitowatej). Każda z nich różni się nieco profilem smakowym i aromatycznym.

Produkt charakteryzuje się intensywnym, bursztynowym lub żółtym kolorem, charakterystycznym ostrym zapachem i palącym smakiem. Ten ostatni zawdzięcza obecności izotiocyjanianu allilu – organicznego związku siarki, który znajdziemy też w chrzanie. Olej tłoczony na zimno (w temperaturze poniżej 40°C) zachowuje pełnię składników odżywczych – warto zwrócić na to uwagę przy wyborze produktu.

Co kryje się w składzie oleju musztardowego?

Skład oleju musztardowego jest naprawdę bogaty. W 100 ml produktu znajduje się około 92 g tłuszczu, z czego:

• 42 g to kwasy tłuszczowe jednonienasycone – korzystnie wpływające na układ krążenia
• 39 g to kwasy tłuszczowe wielonienasycone – w tym cenne kwasy omega-3 (kwas alfa-linolenowy, ALA) i omega-6
• 8,7 g to kwasy tłuszczowe nasycone

Wartość energetyczna wynosi 828 kcal na 100 ml. Oprócz kwasów tłuszczowych olej zawiera kwas erukowy, który odpowiada za część jego właściwości, ale – jak wyjaśniamy niżej – wymaga też ostrożności przy spożyciu.

Pod względem witamin olej dostarcza:

• Witamin z grupy B – wspierających układ nerwowy, odpornościowy i mięśniowy
• Witaminy C – wzmacniającej odporność
• Witamin A i E – odżywiających skórę, włosy i paznokcie
• Witaminy K – wykazującej właściwości antybakteryjne i przeciwzapalne
• Witaminy D – uczestniczącej w procesach regeneracyjnych
• Beta-karotenu – silnego przeciwutleniacza

Wśród minerałów znajdziemy żelazo (transport tlenu, praca układu odpornościowego), magnez (prawidłowa praca mięśni i układu nerwowego), wapń (wzmocnienie kości), fosfor (twardość kości i zębów), cynk (przemiany tłuszczów i białek, odporność) oraz selen (neutralizacja wolnych rodników, spowolnienie starzenia).

Właściwości zdrowotne i zastosowanie oleju musztardowego

Olej musztardowy od wieków stosowany jest w tradycyjnej medycynie, głównie ze względu na szerokie spektrum działania. Wykazuje właściwości:

• Przeciwzapalne i przeciwbólowe – badania wskazują, że jego działanie jest zbliżone do kapsaicyny, związku z papryczek chili. Kwas alfa-linolenowy może pomagać zmniejszać stan zapalny, co docenią osoby zmagające się z bólami stawów i mięśni.
• Antybakteryjne i antygrzybicze – obecność związków eterycznych z nasion gorczycy hamuje rozwój bakterii i grzybów.
• Rozgrzewające – wtarty w skórę olej poprawia mikrokrążenie i wywołuje uczucie ciepła, co czyni go naturalnym środkiem przy przeziębieniach, katarze i ogólnym zmęczeniu.

Duża zawartość kwasów nienasyconych pozytywnie wpływa na układ krążenia – wspiera obniżenie poziomu cholesterolu LDL i poprawia przepływ krwi. Olej musztardowy wspomaga również układ trawienny: zwiększa wydzielanie soków żołądkowych, pobudza apetyt, przynosi ulgę przy wzdęciach i zaparciach. Co ciekawe, regularne wcieranie oleju z solą w dziąsła (dwa razy dziennie przez trzy miesiące) stosuje się tradycyjnie przy problemach z paradontozą.

Olej musztardowy w pielęgnacji skóry i włosów

To właśnie zastosowanie kosmetyczne uczyniło olej musztardowy popularnym w Polsce. Produkt ma gęstą konsystencję, dobrze się wchłania i zostawia skórę nawilżoną bez uczucia tłustości.

Pielęgnacja włosów to jego największa mocna strona. Olej gorczycowy:

• Stymuluje wzrost włosów – pobudza mikrokrążenie skóry głowy, dzięki czemu cebulki otrzymują więcej składników odżywczych
• Wzmacnia osłabione cebulki i hamuje wypadanie włosów
• Nawilża i regeneruje suche, zniszczone pasma – redukuje rozdwojone końcówki
• Działa przeciwłupieżowo – właściwości antygrzybicze neutralizują grzyby będące przyczyną łupieżu i swędzenia skóry głowy
• Pomaga przy zapaleniu mieszków włosowych i łuszczycy skóry głowy
• Spowalnia siwienie włosów i dodaje im blasku

W pielęgnacji skóry olej musztardowy nawilża i regeneruje popękaną skórę stóp, zmniejsza widoczność cellulitu i rozstępów, oczyszcza skórę twarzy, redukuje zmiany trądzikowe oraz wygładza zmarszczki i wyrównuje koloryt. Ze względu na silne działanie, do pielęgnacji twarzy warto łączyć go z łagodniejszym olejem, np. kokosowym. Pozytywnie wpływa też na kondycję paznokci – regularnie wcierany w płytkę i skórki wzmacnia je i zmniejsza łamliwość.

Olej musztardowy w kuchni – jak go bezpiecznie stosować?

W kuchni indyjskiej i azjatyckiej olej musztardowy to tradycyjny, ceniony składnik. Dodaje się go do sałatek, marynat, dań z ryżu i makaronu, zup, a także do polewania gotowanych warzyw i ryb. Można nim zastąpić masło jako dodatek do pieczywa lub przygotować aromatyczny dressing.

Zalecane spożycie to 1–2 łyżeczki dziennie (dla dzieci – 1 łyżeczka). Kilka zasad bezpiecznego użycia:

• Oleju tłoczonego na zimno nie należy podgrzewać – traci wówczas cenne składniki odżywcze.
• Stosuj go z umiarem – olej zawiera kwas erukowy, którego nadmierne spożycie może prowadzić do problemów z krążeniem i lekkich reakcji alergicznych.
• Sporadyczne dodawanie do potraw nie jest szkodliwe – całkowite wykluczenie oleju nie jest konieczne, ale nie powinien być podstawowym olejem w codziennej diecie.

Podsumowanie – czy warto sięgnąć po olej musztardowy?

Olej musztardowy to wszechstronny produkt naturalny o udokumentowanych właściwościach odżywczych, przeciwzapalnych i pielęgnacyjnych. Najlepiej sprawdza się w zastosowaniu zewnętrznym – szczególnie do pielęgnacji włosów i masażu ciała. Przed pierwszym użyciem zawsze wykonaj próbę uczuleniową. Stosuj go z rozsądkiem – zarówno na skórę, jak i w kuchni. Jeśli masz problemy zdrowotne, ciążę lub wrażliwą skórę, skonsultuj się ze specjalistą przed wprowadzeniem oleju do swojej rutyny.