Alfa-glukozyl hesperydyny

Czym jest alfa-glukozyl hesperydyna i skąd pochodzi?

Hesperydyna to naturalny flawonoid obecny głównie w skórkach i białej warstwie (albedo) owoców cytrusowych – pomarańczy, mandarynek, cytryn i grejpfrutów. Od dawna wzbudza zainteresowanie ze względu na swoje właściwości biologiczne, ale ma jedną istotną wadę: jest praktycznie nierozpuszczalna w wodzie, co znacznie ogranicza jej wchłanianie przez organizm.

Alfa-glukozyl hesperydyna (AGH) powstaje przez enzymatyczne przyłączenie jednej cząsteczki glukozy do cząsteczki hesperydyny. To z pozoru niewielka zmiana chemiczna, która ma jednak ogromne konsekwencje praktyczne: rozpuszczalność w wodzie wzrasta ponad 10 000-krotnie w porównaniu z naturalną hesperydyną. Dzięki temu substancja znacznie łatwiej przenika przez bariery biologiczne – zarówno w jelitach przy podaniu doustnym, jak i przez skórę przy aplikacji miejscowej.

Technologię enzymatycznej glukozylacji hesperydyny opracowano w Japonii w latach 80. XX wieku, a patent na produkcję i zastosowanie AGH zarejestrowano w 1997 roku. W 2024 roku Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) zatwierdził glukozyl hesperydynę jako nowy składnik żywności zgodnie z rozporządzeniem UE 2015/2283, dopuszczając jej stosowanie w suplementach diety i napojach.

Po wchłonięciu do organizmu AGH ulega enzymatycznej hydrolizie, w wyniku której powstaje hesperetyną – aktywna biologicznie forma, która faktycznie realizuje działanie farmakologiczne. Co ciekawe, badania na szczurach wykazały, że po podaniu AGH stężenie hesperetyny w surowicy było 3,7 razy wyższe niż po podaniu naturalnej hesperydyny w tej samej dawce.

Jak działa alfa-glukozyl hesperydyna?

Działanie AGH jest wielokierunkowe. Substancja wpływa na organizm poprzez kilka powiązanych ze sobą mechanizmów, które razem składają się na jej profil biologiczny.

• Działanie antyoksydacyjne – AGH neutralizuje wolne rodniki i aktywuje enzymy antyoksydacyjne: dysmutazę ponadtlenkową (SOD), katalazę (CAT) i glutation (GSH). To naturalne systemy obronne komórek przed stresem oksydacyjnym wywołanym m.in. przez promieniowanie UV czy zanieczyszczenia środowiska.
• Działanie przeciwzapalne – substancja moduluje wydzielanie mediatorów zapalnych na poziomie komórkowym, co zmniejsza stan zapalny w tkankach. Badania in vitro potwierdziły skuteczne hamowanie procesów zapalnych.
• Wpływ na naczynia krwionośne – AGH uszczelnia naczynia włosowate, zwiększa ich elastyczność i zmniejsza nadmierną przepuszczalność. Działa m.in. poprzez hamowanie enzymu hialuronidazy, który rozkłada kwas hialuronowy niezbędny do prawidłowej funkcji śródbłonka naczyń.
• Stymulacja mikrokrążenia – substancja poprawia przepływ krwi w drobnych naczyniach, co ma bezpośrednie przełożenie na wygląd i funkcję skóry oraz odżywienie mieszków włosowych.
• Wsparcie dla witaminy C – AGH zwiększa stabilność i biodostępność kwasu askorbinowego, co pośrednio wspomaga syntezę kolagenu – białka budującego ściany naczyń krwionośnych i strukturę skóry.

Zastosowanie w pielęgnacji skóry i włosów

To właśnie wysoka rozpuszczalność w wodzie sprawia, że alfa-glukozyl hesperydyna tak dobrze sprawdza się w kosmetykach. Naniesiona na skórę przenika przez naskórek i dociera do głębszych warstw, gdzie może realizować swoje działanie biologiczne.

W pielęgnacji skóry AGH jest dodawana do kremów, serów, maseczek i żeli. Jej działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne sprawdza się szczególnie w produktach przeznaczonych do skóry zmęczonej, poszarzałej lub skłonnej do przebarwień. Stymulacja mikrokrążenia przekłada się na lepsze odżywienie komórek, naturalny blask i wyrównanie kolorytu cery.

Szczególnie popularne jest zastosowanie AGH w produktach do pielęgnacji skóry wokół oczu. Badania kliniczne wykazały, że regularne stosowanie preparatów zawierających tę substancję przyczynia się do:

• zmniejszenia cieni pod oczami – dzięki poprawie mikrokrążenia i działaniu przeciwzapalnemu,
• redukcji obrzęków powiek,
• wygładzenia drobnych linii,
• poprawy nawilżenia delikatnej skóry w okolicy oka.

W pielęgnacji włosów AGH wspomaga wzrost włosów na kilku poziomach jednocześnie. Hamuje peroksydację lipidów w komórkach mieszków włosowych (chroniąc je przed uszkodzeniami oksydacyjnymi), działa przeciwzapalnie i stymuluje mikrokrążenie w skórze głowy. Zaburzenia mikrokrążenia w tej okolicy są jednym z możliwych czynników sprzyjających wypadaniu włosów.

Wpływ na krążenie i obrzęki kończyn dolnych

Kilka badań klinicznych oceniało wpływ AGH na krążenie obwodowe i obrzęki nóg. W jednym z nich kobiety z tendencją do zimnych kończyn przyjmowały 250 mg AGH dziennie przez 7 dni. Po ekspozycji dłoni na zimno (15°C przez 1 minutę) obserwowano istotnie szybszy powrót temperatury skóry i przepływu krwi w porównaniu z grupą placebo.

W innym badaniu 6 kobiet siedziało przez 6 godzin, przyjmując wcześniej 100 ml napoju z AGH. Przyrost obwodu kostki i łydki był istotnie mniejszy w grupie AGH niż w grupie placebo. W grupie przyjmującej AGH odnotowano też stopniowy wzrost temperatury skóry kończyny dolnej, którego nie zaobserwowano u osób z placebo. Badanie to sugeruje, że AGH może pomagać w redukcji obrzęków nóg wynikających z długotrwałego siedzenia.

Badanie z udziałem 59 zdrowych dorosłych wykazało, że 12-tygodniowe przyjmowanie 300 mg AGH (w połączeniu z cyklodekstryną) istotnie poprawiło wyniki pomiaru rozszerzenia naczyń zależnego od przepływu (FMD) – wskaźnika funkcji śródbłonka naczyniowego. U tych samych uczestników zmniejszyły się również subiektywne objawy: uczucie zmęczenia, cienie pod oczami i opuchlizna powiek.

Gdzie znajdziesz alfa-glukozyl hesperydynę?

AGH jest składnikiem różnorodnych produktów dostępnych na rynku. Można ją znaleźć w:

• Kosmetykach do pielęgnacji skóry – kremach pod oczy, serach anti-aging, produktach do cery naczynkowej i zmęczonej, maseczkach i żelach.
• Produktach do pielęgnacji włosów – boosterach stymulujących wzrost włosów, ampułkach, wcierach do skóry głowy.
• Suplementach diety – w kapsułkach lub proszkach, często w połączeniu z witaminą C, rutyną lub innymi flawonoidami. W Japonii AGH jest składnikiem produktów z kategorii „żywności o potwierdzonych funkcjach zdrowotnych” (FOSHU).
• Napojach funkcjonalnych – po zatwierdzeniu przez EFSA jako nowy składnik żywności możliwe stało się jej stosowanie w napojach na rynku europejskim.

W składach kosmetycznych substancja widnieje pod nazwą INCI: Glucosyl Hesperidin. W suplementach diety można spotkać nazwy: glukozyl hesperydyna, alfa-glukozyl hesperydyna lub AGH.

Podsumowanie

Alfa-glukozyl hesperydyna to dobrze udokumentowana substancja o wielokierunkowym działaniu – antyoksydacyjnym, przeciwzapalnym i wspierającym mikrokrążenie. Jej kluczową przewagą nad naturalną hesperydyną jest wielokrotnie wyższa biodostępność, wynikająca z enzymatycznego przyłączenia glukozy. Jeśli szukasz produktu do pielęgnacji skóry wokół oczu, kosmetyku na zmęczone nogi lub suplementu wspierającego naczynia krwionośne, warto zwrócić uwagę na jej obecność w składzie. Badania kliniczne potwierdzają jej wpływ na obrzęki, mikrokrążenie i poziom trójglicerydów, choć większość badań pochodzi z Japonii i dotyczy stosunkowo niewielkich grup uczestników. Substancja jest uznawana za bezpieczną zarówno do stosowania miejscowego, jak i doustnego w zatwierdzonych dawkach.