Epidemiologia alergii na skorupiaki – częstość występowania w populacji

Alergia na skorupiaki stanowi jeden z najważniejszych problemów zdrowia publicznego w zakresie alergii pokarmowych na całym świecie. Jest to najczęstsza alergia pokarmowa wśród dorosłych¹²i jedna z najczęstszych przyczyn anafilaksji wywołanej przez żywność³. Charakterystyczną cechą tej alergii jest jej częsty rozwój w wieku dorosłym oraz tendencja do utrzymywania się przez całe życie¹.

Ogólna częstość występowania w populacji

Według różnych badań epidemiologicznych, częstość występowania alergii na skorupiaki w populacji ogólnej waha się od 0,5% do 2,5%, w zależności od metody diagnostycznej, regionu geograficznego i nawyków żywieniowych⁴⁵. W Stanach Zjednoczonych, na podstawie badań telefonicznych obejmujących prawie 15 000 osób, stwierdzono że około 2% populacji zgłasza alergię na skorupiaki¹⁶. Nowsze badania z 2019 roku, obejmujące ponad 40 000 dorosłych Amerykanów, wykazały że szacowana częstość alergii na skorupiaki wynosi 2,9%, podczas gdy potwierdzona przez lekarza – 1,2%⁷.

Dane z różnych krajów pokazują znaczną zmienność w częstości występowania tej alergii. W Europie wieloośrodkowe badanie wykazało, że 4,8% dorosłych ma uczulenie IgE na krewetki, co plasuje skorupiaki jako jeden z głównych alergenów pokarmowych⁸. W Portugalii skorupiaki były głównym alergenem pokarmowym, dotykając 34,6% wszystkich pacjentów z alergią pokarmową i 2,1% całej badanej populacji 840 dorosłych⁸.

Różnice między grupami wiekowymi

Alergia na skorupiaki wykazuje charakterystyczny wzorzec występowania w różnych grupach wiekowych. W przeciwieństwie do innych alergii pokarmowych, które zwykle rozwijają się we wczesnym dzieciństwie, alergia na skorupiaki często pojawia się po raz pierwszy w wieku dorosłym. Badania wskazują, że około 60% osób z alergią na skorupiaki doświadcza pierwszej reakcji alergicznej jako dorośli¹¹⁰.

W Stanach Zjednoczonych częstość alergii na skorupiaki u dorosłych (2,8%) jest znacznie wyższa niż u dzieci (0,6%)¹¹. Podobne dane pochodzą z badań kanadyjskich, gdzie częstość potwierdzonej przez lekarza alergii na skorupiaki wynosi 0,71% u dorosłych i 0,6% u dzieci, ale spada do 0,2% u dzieci z diagnozą potwierdzoną przez lekarza³. Wśród dzieci z zgłaszaną alergią pokarmową, alergia na skorupiaki ma częstość występowania 1,3%³.

Zróżnicowanie geograficzne i kulturowe

Częstość występowania alergii na skorupiaki wykazuje wyraźne zróżnicowanie geograficzne, które silnie koreluje z nawykami żywieniowymi i konsumpcją skorupiaków w różnych regionach świata Zobacz więcej: Zróżnicowanie geograficzne alergii na skorupiaki na świecie. Najwyższą częstość odnotowuje się w krajach azjatycko-pacyficznych oraz w regionach nadmorskich, gdzie konsumpcja skorupiaków jest tradycyjnie wysoka⁴⁷.

W krajach azjatyckich częstość alergii na skorupiaki jest znacznie wyższa niż w krajach zachodnich⁸. Na przykład, w prowincji Hebei w Chinach, badanie kwestionariuszowe wykazało częstość alergii na kraby wynoszącą 15,3%, na krewetki 13,9%, a na skorupiaki ogółem 11,1% wśród 459 dzieci i dorosłych z nieżytem nosa i/lub astmą⁸. Na Tajwanie skorupiaki były głównym alergenem pokarmowym (7,3%) wśród dzieci i dorosłych⁸.

Szczególnie wysokie wskaźniki odnotowuje się wśród nastolatków w niektórych krajach azjatyckich: na Filipinach 5,12%, a w Singapurze 5,23%¹²¹³. W Singapurze badanie dzieci wykazało również różnice między dziećmi rdzennymi a pochodzącymi z innych krajów – w grupie wiekowej 4-6 lat częstość wynosiła 1,19% u dzieci rdzennych i 0,55% u dzieci pochodzących z innych krajów¹³.

Różnice między płciami

Dane epidemiologiczne wskazują na istnienie różnic w częstości występowania alergii na skorupiaki między płciami, które dodatkowo różnią się w zależności od grupy wiekowej. Wśród dorosłych alergia na skorupiaki jest częstsza u kobiet niż u mężczyzn – badania amerykańskie wykazały częstość 3,6% u kobiet w porównaniu do 2% u mężczyzn¹⁵¹⁶. Natomiast wśród dzieci alergia na skorupiaki jest częstsza u chłopców¹⁶.

Trendy czasowe i rosnąca częstość

Dane epidemiologiczne wskazują na rosnącą tendencję występowania alergii na skorupiaki na całym świecie Zobacz więcej: Trendy czasowe i rosnąca częstość alergii na skorupiaki. Badania amerykańskie pokazują wzrost samodzielnie zgłaszanej częstości alergii na skorupiaki z 2,6% w 2002 roku do 2,9% w latach późniejszych¹⁷. Ten wzrost częstości jest przypisywany zwiększającej się konsumpcji skorupiaków na całym świecie⁵¹⁸.

Ogólnie rzecz biorąc, częstość alergii pokarmowych wzrasta od dziesięcioleci – wzrosła o 50% między 1997 a 2011 rokiem, a następnie ponownie o 50% między 2007 a 2021 rokiem¹⁹²⁰. Alergia na skorupiaki, jako jedna z głównych alergii pokarmowych u dorosłych, również podlega tym trendom wzrostowym.

Znaczenie dla zdrowia publicznego

Alergia na skorupiaki stanowi znaczący problem zdrowia publicznego ze względu na swoją częstość oraz potencjalnie ciężkie konsekwencje zdrowotne. Skorupiaki są jedną z głównych przyczyn anafilaksji wywołanej przez żywność, odpowiadając za około jedną trzecią przypadków anafilaksji⁹. W jednym z badań oceniających przyczyny anafilaksji u dorosłych, w 133 epizodach anafilaksji 45 (34%) było spowodowanych alergią na skorupiaki²¹.

Szczególnie niepokojące jest to, że alergia na skorupiaki zazwyczaj utrzymuje się przez całe życie i rzadko jest „przerastana”¹²¹. Badania pokazują, że tylko 46% osób uczulonych na krewetki pozbywa się swojej alergii w ciągu 10 lat²², co oznacza, że większość pacjentów musi radzić sobie z tym problemem przez całe życie.